Trong bối cảnh căng thẳng thương mại toàn cầu gia tăng, chính phủ Mỹ đã phát tín hiệu cứng rắn hơn đối với Việt Nam. Cố vấn cấp cao của Nhà Trắng, Navarro, trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình gần đây, đã tuyên bố rõ ràng rằng, ngay cả khi Việt Nam cam kết xóa bỏ mọi thuế quan đối với hàng hóa Mỹ, thì cũng khó làm giảm bớt mối lo ngại của phía Mỹ. Bởi vấn đề cốt lõi nằm ở "gian lận phi thuế quan", bao gồm bán phá giá, trợ cấp xuất khẩu, thuế giá trị gia tăng và rào cản kỹ thuật.
Theo báo cáo, Việt Nam đã có những nhượng bộ đáng kể. Lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 5 tháng 4 đã gửi thư tới Tổng thống Trump, bày tỏ sẵn sàng hủy bỏ mọi thuế quan đối với hàng hóa Mỹ và đề nghị hoãn áp thuế cao 46% dự kiến có hiệu lực ngày 9 tháng 4 trong vòng 45 ngày. Trump cũng đã thể hiện trên mạng xã hội rằng đã trao đổi với phía Việt Nam, và phía này bày tỏ ý định dỡ bỏ các loại thuế.
Tuy nhiên, phía Mỹ rõ ràng không bị lay chuyển. Trong chương trình "Sunday Morning Futures" trên FNC, Navarro thẳng thắn rằng điều này còn lâu mới đủ. Ông chỉ ra rằng, ngay cả khi thuế quan giữa Mỹ và Việt Nam được giảm xuống mức 0, dự kiến thâm hụt thương mại hàng năm vẫn sẽ lên tới 1200 tỷ USD, và đằng sau thâm hụt này là các hành vi gian lận phi thuế quan có hệ thống.
Navarro nhấn mạnh, Việt Nam là "điển hình của gian lận phi thuế quan", với các hành động như:
- Cung cấp trợ cấp quy mô lớn cho các nhà xuất khẩu, phá vỡ cạnh tranh công bằng;
- Sử dụng cơ chế thuế giá trị gia tăng 10% để tăng chi phí nhập khẩu hàng hoá Mỹ;
- Thiết lập "tiêu chuẩn giả" để hạn chế nhập khẩu sản phẩm Mỹ;
- Thao túng quy định kỹ thuật, tiêu chuẩn kiểm dịch nông nghiệp, tạo thành rào cản ẩn.
Ông còn dẫn chứng về nông dân nuôi tôm Mỹ, nói rằng việc Việt Nam bán phá giá hải sản đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành công nghiệp ven biển bang Louisiana, và phía Mỹ có trách nhiệm bảo vệ công nhân trong nước khỏi "mối đe dọa bán phá giá".
"Đây không phải là một cuộc đàm phán, đây là tình trạng khẩn cấp quốc gia." Navarro nhiều lần nhấn mạnh trong cuộc phỏng vấn rằng, khả năng chịu đựng sự mất cân bằng thương mại hiện tại của Mỹ đã đến cực hạn. Ông tuyên bố, Mỹ sẽ không từ bỏ hành động chỉ vì một quốc gia hứa giảm thuế, mà yêu cầu chấm dứt triệt để mọi thao tác phi thuế.
Ông cũng cảnh báo các đối tác thương mại khác: Châu Âu nên loại bỏ thuế giá trị gia tăng 19%, không còn cản trở xuất khẩu nông sản Mỹ bằng các tiêu chuẩn giả; các quốc gia trên toàn cầu nên ngừng thao túng tỷ giá hối đoái của mình, ngừng trợ cấp ngành, và tham gia thương mại toàn cầu một cách công bằng và minh bạch.
Trong tình hình hiện tại, tuyên bố của phía Mỹ ám chỉ rằng chính sách thương mại của họ sẽ tập trung hơn nữa vào lĩnh vực phi thuế quan, và trong tương lai có thể sẽ áp dụng các biện pháp đối phó cụ thể hơn không chỉ đối với Việt Nam mà còn với các nền kinh tế khác.
