Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) chiều thứ Sáu yêu cầu các sân bay trên toàn quốc tạm dừng cho máy bay cất cánh sau khi xảy ra sự cố liên lạc tại nhiều trung tâm kiểm soát không lưu. Ít nhất 7.000 chuyến bay bị chậm, trong đó thời gian chậm tại các đầu mối như Newark, Houston và Chicago tiếp tục kéo dài. FAA cho biết biện pháp này được áp dụng vì lý do an toàn và các kỹ thuật viên đang xác định nguyên nhân.
Lệnh tạm dừng ảnh hưởng đến hoạt động hàng không và kế hoạch đi lại của hành khách. FAA chưa cho biết khi nào sự cố liên lạc có thể được khắc phục hoặc đưa ra thời điểm dự kiến cho phép máy bay cất cánh trở lại. Các chuyến bay đang ở trên không vẫn có thể tiếp tục theo kế hoạch, sử dụng quy trình dự phòng để duy trì khoảng cách an toàn và hạ cánh.
FAA điều tra sự cố tại nhiều trung tâm kiểm soát không lưu
Sau 16 giờ 15 phút theo giờ miền Đông, Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy cho biết lệnh tạm dừng xuất phát từ vấn đề liên lạc ảnh hưởng đến tất cả các trung tâm kiểm soát không lưu trên các đường bay. Nhân viên kỹ thuật của FAA đã bắt đầu điều tra và sẽ cập nhật khi có thêm thông tin.
FAA gọi đây là biện pháp ứng phó với “tình huống đặc biệt” và nhấn mạnh quyết định được đưa ra vì lý do an toàn. Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin cho biết sự cố liên quan đến liên lạc, không đồng nghĩa với việc công chúng đang gặp nguy hiểm. Ông nói an toàn của người dân không bị đe dọa, nhưng vào thời điểm đó chính phủ chưa thảo luận về thời gian dự kiến để xử lý sự cố.
Chưa rõ công cụ AI SMART có liên quan hay không
Cùng ngày, FAA triển khai công cụ trí tuệ nhân tạo mới mang tên SMART để hỗ trợ kiểm soát không lưu. Hiện chưa có bằng chứng xác nhận công cụ này liên quan đến sự cố liên lạc. Khi được hỏi về khả năng có mối liên hệ, ông Mullin cho biết vấn đề vẫn đang được điều tra.
Nguyên nhân sự cố chưa được làm rõ, vì vậy vai trò của công cụ AI trong sự việc vẫn là câu hỏi chưa có lời giải. FAA cho biết trọng tâm điều tra là vấn đề liên lạc ảnh hưởng đến nhiều trung tâm kiểm soát không lưu; thông tin tiếp theo có thể làm rõ phạm vi sự cố và kế hoạch khôi phục hoạt động.
Newark chậm hơn 75 phút, Chicago chậm 90 phút
Dữ liệu theo dõi của FAA cho thấy tình trạng chậm chuyến tại các sân bay trên toàn nước Mỹ tăng nhanh trong chiều thứ Sáu. Thời gian chậm trung bình tại Sân bay quốc tế Newark Liberty, bang New Jersey, vượt 75 phút. Tại Sân bay liên lục địa George Bush ở Houston, thời gian chậm khoảng 60 phút và tiếp tục tăng; ở Sân bay quốc tế O'Hare tại Chicago, mức chậm lên tới 90 phút và vẫn kéo dài.
FAA cho biết các chuyến bay quốc tế đến Mỹ sẽ được xử lý theo từng trường hợp. United Airlines thông báo các chuyến bay của hãng tạm thời không thể cất cánh do lệnh dừng khai thác trên toàn quốc của FAA, trong khi những máy bay đã ở trên không vẫn tiếp tục hành trình. Delta Air Lines cũng cho biết các chuyến bay của hãng chịu ảnh hưởng từ lệnh tạm dừng kiểm soát không lưu trên toàn quốc. Cả hai hãng đều nói sẽ cập nhật thông tin theo diễn biến.
Mark Stephens, cựu phi công Delta Air Lines, lưu ý rằng máy bay đang ở trên không có thể tiếp tục bay theo kế hoạch và sử dụng quy trình dự phòng khi cần. Vì vậy, lệnh này chủ yếu hạn chế việc cất cánh, không có nghĩa là tất cả máy bay đang bay phải quay đầu hoặc ngừng hoạt động ngay lập tức.
Lần gần nhất Mỹ dừng bay trên toàn quốc là năm 2023
Lần gần nhất Mỹ áp dụng lệnh dừng hoạt động bay trên toàn quốc là vào tháng 1/2023 và kéo dài khoảng 90 phút. Trước đó, lệnh tương tự được ban hành vào ngày 11/9/2001. Thời gian kéo dài của đợt tạm dừng lần này chưa được xác định; FAA cũng chưa công bố thời điểm khôi phục hoàn toàn việc cất cánh.
Với hành khách và các hãng hàng không, tác động trước mắt là tình trạng chậm chuyến lan rộng và lịch bay khó xác định. FAA vẫn đang điều tra sự cố liên lạc, trong khi số liệu chậm chuyến tại sân bay cùng thông báo từ các hãng cho thấy hoạt động tại nhiều đầu mối hàng không lớn đã bị ảnh hưởng.