Đảng Cộng hòa thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, mất quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện, đồng thời mất các chức vụ cấp bang tại những nơi vốn có thế mạnh lâu năm như Texas và Kansas. Kết quả này làm dấy lên tranh luận về việc đảng có nên tiếp tục đi theo đường lối của Donald Trump, đồng thời khiến vị thế từng được xem là dẫn đầu của Phó Tổng thống JD Vance trong cuộc đua giành đề cử tổng thống năm 2028 trở nên kém chắc chắn hơn.
Thống đốc Florida Ron DeSantis gọi thất bại này là sự kiện khiến Đảng Cộng hòa “suýt bị xóa sổ”. Vance một phần quy kết kết quả cho sự bất mãn của công chúng với cuộc chiến ở Iran, đồng thời thừa nhận đảng sẽ tranh luận gay gắt về nguyên nhân thất bại. Câu hỏi trọng tâm là Đảng Cộng hòa sẽ tiếp tục đặt Trump và phong trào chính trị của ông làm trung tâm, hay nhấn mạnh lại những quan điểm bảo thủ có khả năng thu hút cử tri rộng rãi hơn.
Thất bại bầu cử khoét sâu tranh cãi về đường lối
Những người phản đối Trump muốn đưa đảng trở lại truyền thống trước khi ông nổi lên, nhưng việc chuyển hướng không dễ dàng. Trong thập kỷ qua, Đảng Cộng hòa dịch chuyển rõ rệt sang cánh hữu về các vấn đề trong nước như nhập cư, đồng thời rời xa đường lối đối ngoại ủng hộ can thiệp quân sự ở nước ngoài thời George W. Bush. Phe ôn hòa thuộc giới lãnh đạo đảng tại Quốc hội cũng liên tục thu hẹp, nhường chỗ cho nhiều nghị sĩ ủng hộ Trump, theo khuynh hướng dân túy và có lập trường cứng rắn về nhập cư.
Trong cuộc bầu cử năm nay, các chính khách kỳ cựu từng bất đồng với Trump như John Cornyn ở Texas và Susan Collins ở Maine cũng mất chức. Ba ngày sau khi kết quả được xác nhận, Trump bổ nhiệm Stephen Miller, cố vấn lâu năm và là người ủng hộ chính sách nhập cư cứng rắn, làm Chánh văn phòng Nhà Trắng, thay Susie Wiles. Động thái này cho thấy Trump chưa phát tín hiệu sẽ điều chỉnh đường lối chính sách.
Steve Bannon, một nhân vật có ảnh hưởng trong phong trào “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” (MAGA), dự báo thất bại sẽ dẫn tới một “cuộc nội chiến” trong đảng. Ông đổ lỗi cho kinh tế và “các cuộc chiến ở nước ngoài”, đồng thời kêu gọi Trump đẩy mạnh trục xuất người nhập cư. Trong khi đó, chiến lược gia Đảng Cộng hòa Whit Ayres nhận định lực lượng MAGA vẫn đông đảo, nhưng phe không thuộc MAGA cũng đã có quy mô đáng kể và thậm chí có thể chiếm đa số.
Cử tri gốc Mỹ Latinh và người trẻ chuyển hướng
Năm 2024, Đảng Cộng hòa giành thêm sự ủng hộ từ cử tri gốc Mỹ Latinh và người trẻ, coi đây là dấu hiệu cho thấy sức cạnh tranh dài hạn của đảng. Tuy nhiên, phân tích dữ liệu cử tri cho thấy trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, tỷ lệ ủng hộ các ứng viên Dân chủ trong nhóm cử tri gốc Mỹ Latinh tăng 29 điểm phần trăm so với năm 2024; mức tăng ở nhóm cử tri từ 18 đến 29 tuổi là 33 điểm phần trăm. Các cuộc thăm dò trước bầu cử cũng cho thấy cử tri nhìn chung không hài lòng với cách Trump xử lý kinh tế, nhập cư và cuộc chiến ở Iran.
Đảng Dân chủ còn tận dụng nhận thức của một bộ phận cử tri rằng gia đình Trump và chính quyền có thể liên quan đến việc trục lợi và tham nhũng. Các dự án xây dựng tại Washington, trong đó có phòng tiệc của Nhà Trắng, càng củng cố ấn tượng rằng tổng thống quan tâm đến di sản chính trị cá nhân hơn là những vấn đề dân sinh như chi phí sinh hoạt. Benjamin Schrader, người đứng đầu một tổ chức thanh niên Cộng hòa tại Austin, Texas, nói Trump vẫn có ảnh hưởng lớn, nhưng đảng nên tập trung vào những vấn đề cử tri thực sự quan tâm thay vì phòng tiệc hay các dự án đổi tên.
Lợi thế của Vance suy yếu, thêm nhiều ứng viên tiềm năng
Vance liên hệ thất bại bầu cử với cuộc chiến ở Iran và kêu gọi quay lại khẩu hiệu “Nước Mỹ trên hết”. Ông tìm cách vừa phê phán một cuộc chiến không được lòng dân, vừa duy trì sự ủng hộ của MAGA. Vance cũng hưởng ứng lời kêu gọi xem xét lại mức độ ủng hộ của Mỹ dành cho Israel, đồng thời nói việc thực thi luật nhập cư có thể được điều chỉnh. Những phát biểu này khác với chính sách nhập cư trong nhiệm kỳ hai mà Miller góp phần thúc đẩy.
Theo Ayres, trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, Vance được xem là ứng viên sáng giá cho đề cử tổng thống của Đảng Cộng hòa năm 2028. Sau thất bại, cuộc đua đã trở nên hoàn toàn rộng mở. Ngoại trưởng Marco Rubio, Thượng nghị sĩ Texas Ted Cruz, DeSantis, cựu Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley và cựu Thống đốc New Jersey Chris Christie đều được xem là những người có thể tham gia tranh cử.
Các ứng viên Cộng hòa trong vòng tranh cử tiếp theo cũng sẽ phải xử lý những vấn đề như mức độ ủng hộ của Mỹ dành cho Israel, thuế quan và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo. Khi Trump bước vào hai năm cuối của nhiệm kỳ thứ hai, ảnh hưởng của ông trong đảng có thể suy giảm, nhưng ông vẫn là nhân vật có tiếng nói lớn nhất. Việc Trump có tán thành ứng viên nào hay không sẽ là một biến số quan trọng trong bầu cử sơ bộ năm 2028. Hiện chưa rõ Vance, Rubio và các nhân vật tiềm năng khác có sớm tuyên bố tranh cử hay không, cũng như Trump sẽ can dự đến mức nào vào quá trình chọn ứng viên.