Bộ Ngoại giao Mỹ treo thưởng tới 20 triệu USD cho thông tin liên quan đến chương trình hạt nhân Iran và cho biết có thể hỗ trợ người cung cấp thông tin chuyển nơi sinh sống. Song song với đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ sẽ lập một lực lượng đặc nhiệm mới nhằm hạn chế dòng chảy vũ khí, hàng hóa bị trừng phạt và các nguồn thu liên quan của Iran. Các biện pháp được triển khai trong bối cảnh xung đột Mỹ-Iran và phong tỏa hàng hải vẫn tiếp diễn, còn xuất khẩu dầu thô của Iran bị hạn chế, gây sức ép lên thương mại năng lượng và hoạt động vận tải trong khu vực.
Mỹ treo thưởng cho thông tin về cơ sở và nhân sự hạt nhân
Chương trình “Rewards for Justice” của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết thông tin đủ điều kiện nhận thưởng có thể liên quan đến cơ sở, thiết bị và nhân sự trong chương trình hạt nhân Iran. Bộ này cũng cáo buộc Iran không tuân thủ các nghĩa vụ bảo đảm hạt nhân theo yêu cầu của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), khiến cơ quan này không thể tiếp tục nắm đầy đủ tình hình sản xuất và tồn kho một số bộ phận quan trọng, trong đó có máy ly tâm hạt nhân.
Máy ly tâm được sử dụng để làm giàu uranium. Uranium làm giàu có thể dùng làm nhiên liệu cho lò phản ứng dân sự; nếu mức làm giàu đạt khoảng 90% trở lên, vật liệu này có thể được sử dụng để chế tạo vũ khí hạt nhân. Iran khẳng định chương trình hạt nhân của nước này phục vụ mục đích hòa bình và không có ý định phát triển vũ khí hạt nhân.
Mỹ nói phong tỏa đã chặn hơn 25 tỷ USD dầu Iran
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết lực lượng đặc nhiệm mới mang tên “Iron Gate” sẽ hoạt động tại Tampa, bang Florida, phối hợp với các cơ quan khác của chính phủ Mỹ. Nhiệm vụ tập trung vào việc hạn chế vận chuyển vũ khí và hàng hóa bị trừng phạt qua biên giới, đồng thời ngăn chặn các nguồn thu bất hợp pháp liên quan.
Theo ước tính của Bộ Tư lệnh Trung tâm, lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với các cảng Iran đã ngăn nước này xuất khẩu lượng dầu thô trị giá hơn 25 tỷ USD. Con số này cho thấy biện pháp phong tỏa vừa gắn với thực thi an ninh và trừng phạt, vừa tác động trực tiếp đến nguồn thu năng lượng của Iran và hoạt động buôn bán dầu trong khu vực. Tuyên bố của phía Mỹ không nêu cách tính cụ thể cho mức ước tính này.
Đàm phán và việc mở lại eo biển Hormuz chưa có tiến triển rõ ràng
Gần đây xuất hiện nhiều đồn đoán về khả năng Mỹ tiến hành một đợt tấn công quy mô lớn khác nhằm vào Iran. Trước đó, Washington nói các cơ sở hạt nhân Iran đã bị phá hủy nghiêm trọng sau những cuộc không kích của Mỹ và Israel. Những phát biểu liên quan đến cơ sở hạt nhân ngầm “Pickaxe Mountain” của Iran cũng khiến khả năng hành động quân sự tiếp tục được chú ý. Tuy nhiên, lãnh đạo Mỹ từng nói ông không vội đưa ra quyết định.
Cuộc xung đột Mỹ-Iran kéo dài tám tháng cùng những thiệt hại đối với cơ sở kinh tế và quân sự là một phần bối cảnh của các cuộc đàm phán. Phía Mỹ cho biết hai bên đang duy trì tiếp xúc và Iran muốn đạt thỏa thuận. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar trước đó nói hai bên đang xem xét các đề xuất đã được đưa ra và bày tỏ hy vọng có thể đạt thỏa thuận.
Các nhà đàm phán Iran từng thảo luận qua bên trung gian về đề xuất mở lại eo biển Hormuz trong vòng hai ngày nếu Mỹ đáp ứng bảy điều kiện của Tehran. Hai bên từng đạt một thỏa thuận sơ bộ vào tháng 6 nhằm chấm dứt chiến tranh và mở lại eo biển, nhưng thỏa thuận đổ vỡ vài tuần sau đó khi Iran tiếp tục tấn công hoạt động hàng hải và Mỹ khôi phục phong tỏa. Hiện các thông tin về tiền thưởng, việc triển khai lực lượng đặc nhiệm và lệnh phong tỏa vẫn được duy trì; chưa có sắp xếp mới rõ ràng về việc mở lại eo biển hay khôi phục xuất khẩu dầu thô.