Thị trường toàn cầu dao động tăng trưởng trong làn sóng hạ lãi suất
Năm 2024, các ngân hàng trung ương chính trên thế giới bước vào chu kỳ hạ lãi suất, gây ra sự biến động mạnh mẽ trên thị trường chứng khoán, trái phiếu và ngoại hối. Tác động kích thích kinh tế từ việc hạ lãi suất đan xen với sự bất định của nền kinh tế toàn cầu, trở thành nguyên nhân chính gây ra biến động thị trường. Chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, Ngân hàng Trung ương Châu Âu và các tổ chức khác có ảnh hưởng đặc biệt đáng kể đến các thị trường lớn.
Các thị trường chứng khoán chính phục hồi mạnh mẽ
Nửa đầu năm nay, sự phục hồi của cổ phiếu công nghệ và xu hướng giảm lạm phát đã đẩy thị trường chứng khoán toàn cầu tăng cao. Kỳ vọng về việc hạ lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ và Ngân hàng Trung ương Châu Âu kết hợp với triển vọng kinh tế được cải thiện đã khiến thị trường chứng khoán tăng đáng kể. Tuy nhiên, đầu tháng 8, do lo ngại về suy thoái kinh tế Mỹ gia tăng, thị trường chứng khoán toàn cầu đã biến động mạnh. Ngày 5 tháng 8, "Thứ Hai đen tối" đã dẫn đến sự điều chỉnh lớn của cổ phiếu công nghệ, khiến các chỉ số chứng khoán chính trên thế giới giảm sâu.
Sau đó, các thị trường chứng khoán lớn dần hồi phục xu hướng tăng. Tính đến ngày 24 tháng 12, chỉ số Nasdaq của Mỹ đã tăng 33%, chỉ số S&P 500 tăng 27%; chỉ số Nikkei của Nhật tăng 17%, đạt mức cao nhất trong nhiều năm. Ngược lại, thị trường Châu Âu do rủi ro địa chính trị đã thể hiện kém hơn so với Bắc Mỹ và Châu Á. Chỉ số CAC40 của Pháp giảm 4% trong cả năm, trong khi chỉ số DAX của Đức đạt mức tăng 19%.
Các chuyên gia dự đoán rằng, mặc dù sự bất định của nền kinh tế vẫn còn tồn tại, khả năng các ngân hàng trung ương Châu Âu và Mỹ tiếp tục hạ lãi suất vào năm 2025 sẽ hỗ trợ cho thị trường chứng khoán toàn cầu. Kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận của các công ty thành phần chỉ số S&P 500 cũng sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy thị trường chứng khoán tăng trưởng trong năm tới.
Lợi suất thị trường trái phiếu phản ánh sự khác biệt về triển vọng lãi suất
Về thị trường trái phiếu, tín hiệu chậm lại trong việc hạ lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm lên mức cao 4.59%. Thị trường Châu Âu, do kinh tế yếu kém, đã khiến lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của Đức chỉ đạt 2.32%. Sự chênh lệch lợi suất giữa hai khu vực mở rộng, phản ánh sự khác biệt về triển vọng lãi suất giữa Mỹ và Châu Âu.
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trong tháng này hạ mục tiêu phạm vi lãi suất quỹ liên bang xuống còn 4.25%-4.5%, và dự kiến sẽ duy trì mức lãi suất 3.9% vào năm 2025. Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Châu Âu đối mặt với áp lực suy thoái kinh tế nghiêm trọng hơn, nền kinh tế Đức dự kiến sẽ suy giảm trong năm thứ hai liên tiếp, buộc ngân hàng phải tiếp tục hạ lãi suất để thúc đẩy tăng trưởng.
Các phân tích cho rằng, quyết định của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ có ảnh hưởng sâu rộng đến thị trường trái phiếu toàn cầu, đặc biệt là tạo áp lực lên chi phí vay mượn của các quốc gia đang phát triển. Đồng thời, chính sách thương mại của Chính phủ Trump cũng có thể tác động tiêu cực đến thị trường trái phiếu.
Đồng đô la tiếp tục mạnh, đồng yên bị áp lực
Về thị trường ngoại hối, kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ chậm hạ lãi suất đã thúc đẩy đồng đô la tăng mạnh. Năm 2024, chỉ số đô la Mỹ đã tăng 7% trong cả năm, trong khi euro và bảng Anh so với đô la lần lượt giảm 6% và 2%. Đồng yên thể hiện yếu kém, mất giá 11% trong cả năm. Mặc dù Ngân hàng Trung ương Nhật đã hủy bỏ lãi suất âm, nhưng không thể đảo ngược xu hướng mất giá của đồng yên.
Dự đoán cho năm 2025, các nhà phân tích kỳ vọng đồng đô la tiếp tục mạnh mẽ trong nửa đầu năm, nhưng khi ảnh hưởng của bầu cử giảm và chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ mềm lại, có thể đối mặt với áp lực giảm trong nửa cuối năm. Sự tăng giảm của đồng yên sẽ phụ thuộc vào bước đi tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật và dữ liệu kinh tế Mỹ. Nếu Trump áp dụng chính sách thuế cao hơn, có thể gây áp lực hơn nữa đối với đồng yên.
Lãi suất và chính sách vẫn là tiêu điểm
Năm 2025, sự phân hóa trong chính sách của các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục chi phối xu hướng thị trường. Sự bất định của kinh tế toàn cầu, rủi ro lạm phát và địa chính trị sẽ là những thách thức lớn đối với thị trường. Về thị trường chứng khoán, sự tăng trưởng lợi nhuận và sự tương tác của chính sách tiền tệ sẽ quyết định hướng đi; thị trường trái phiếu sẽ phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư về lãi suất tương lai và triển vọng kinh tế; biến động của thị trường ngoại hối vẫn sẽ tập trung vào sức mạnh của đồng đô la so với sự yếu kém của các đồng tiền chính khác.
