Ở tuổi 19, Gabrielle Melchionda tự làm son dưỡng trong căn bếp của mẹ và tặng bạn bè dùng thử. Từ gợi ý của họ, cô lập nên Mad Gab’s Lip Lube. Sản phẩm sau đó xuất hiện trên QVC và được các nhà bán lẻ như L.L.Bean, Nordstrom, Anthropologie phân phối. Sau nhiều năm chủ động giảm tốc để ưu tiên chăm con, công ty dự kiến tăng gấp đôi quy mô trong năm nay.
Con đường của Melchionda không đi theo mô hình khởi nghiệp tăng trưởng nhanh. Cô không gọi vốn để mở rộng cấp tốc, mà cân nhắc giữa việc nuôi dạy con, chi phí tiền mặt và quy mô kinh doanh. Chỉ sau khi ly hôn, cô mới quyết định tập trung phát triển công ty.
Từ son dưỡng làm thủ công đến QVC và Nordstrom
Khi đó, Melchionda đang học ngành nhân học và không có ý định khởi nghiệp. Cô làm son dưỡng theo công thức trong bếp của mẹ, dùng sáp ong do một người hàng xóm cung cấp rồi nhờ bạn bè dùng thử. Ban đầu, cô chỉ xem đây là một thử nghiệm, chưa phải kế hoạch kinh doanh.
Sau đó, cô tự chiết son Mad Gab’s Lip Lube, tận dụng gỗ từ một nhà máy sản xuất quan tài để làm kệ trưng bày. Từ cốp xe, cô dùng danh bạ điện thoại và bản đồ để tìm đến các cửa hàng thực phẩm tự nhiên. Đơn hàng và sự quan tâm tăng dần, mở đường cho sản phẩm tiếp cận các kênh bán hàng lớn hơn.
Năm 1997, Melchionda xuất hiện trên QVC, chương trình mua sắm tại nhà đang được ưa chuộng vào thời điểm đó; sản phẩm bán hết. L.L.Bean, Nordstrom và Anthropologie sau đó trở thành khách hàng. Cô cũng gửi 80 email tiếp thị và nhận được sự chú ý của Vogue, Elle và Seventeen. Với một doanh nghiệp khởi đầu trong căn bếp gia đình, những kênh này giúp tăng độ phủ sản phẩm, đồng thời kéo theo thêm yêu cầu về vận hành.
Melchionda điều chỉnh nhịp phát triển để chăm con
Sau khi sinh con trai đầu lòng, Silas, Melchionda vẫn cố xoay xở giữa công việc và việc nuôi con. Vài giờ sau khi sinh, cô đã nghe điện thoại để xử lý vấn đề nguồn cung hộp đựng. Tại văn phòng, cô lắp thêm quây em bé và bàn thay tã.
Sau đó, cô làm theo lời khuyên của một phụ nữ lớn tuổi: với các bà mẹ đi làm, cân bằng mọi thứ không phải lúc nào cũng khả thi; điều quan trọng là xác định ưu tiên tùy theo hoàn cảnh trước mắt, trong ngày hoặc trong tháng. Melchionda quyết định dành thêm thời gian cho con và chấp nhận rằng mình không thể làm tốt mọi việc cùng lúc.
Cô không huy động vốn, chỉ tham gia một số hội chợ trong ngành và cố giữ chi phí cố định ở mức thấp. Khi con trai thứ hai, Jasper, mới bốn tháng tuổi, cô đưa bé đến hội chợ tại Trung tâm Hội nghị Javits ở New York. Tại đây, cô vừa nhận được sự ủng hộ, vừa phải đối mặt với những lời chỉ trích. Đội ngũ công ty nhỏ, gồm sinh viên, nghệ sĩ và các bà mẹ. Melchionda trả lương trong khả năng của mình, đồng thời sắp xếp công việc linh hoạt và cho phép nhân viên đưa con đến nơi làm việc.
Mỗi ngày, cô rời công việc để đón con sau giờ học rồi sáng hôm sau mới quay lại xử lý việc kinh doanh. Nhờ gia đình có hai nguồn thu nhập, cô có điều kiện đặt nhu cầu của các con lên trước mục tiêu tăng lợi nhuận. Mad Gab’s vì thế phát triển chậm lại, rồi có thời gian gần như chững hẳn.
Sau ly hôn, cân nhắc lại khả năng duy trì công ty
Melchionda mô tả lựa chọn khi ấy là chấp nhận sự mệt mỏi, thay vì tự trách mình vì không thể chu toàn mọi việc. Cô trân trọng không gian sáng tạo và tinh thần trong đội ngũ, đồng thời xem khả năng tự sắp xếp thời gian làm việc là một điều kiện hiếm có.
Sau khi ly hôn ở tuổi 41, cô phải đánh giá lại liệu Mad Gab’s có thể nuôi sống hai mẹ con hay mình nên dừng kinh doanh để tìm việc làm. Với sự hỗ trợ của gia đình, bạn bè và người cố vấn, cô chọn tập trung phát triển công ty. Khi hai con trai lần lượt vào trung học và đại học, Mad Gab’s đã có lãi và tiếp tục hoạt động.
Năm nay, Jasper vừa tốt nghiệp và sang châu Âu, còn Silas sẽ tốt nghiệp trường điều dưỡng. Melchionda dự kiến quy mô Mad Gab’s sẽ tăng gấp đôi trong năm nay. Khi nhìn lại chặng đường đã qua, cô không chỉ đánh giá cao việc công ty tồn tại và phát triển mà còn coi trọng mối quan hệ với hai con. Có người cho rằng một người mẹ khởi nghiệp hẳn phải thường xuyên vắng nhà; Jasper nói mẹ luôn có mặt bên cạnh mình.