Lãnh đạo Marubeni: Từ thương mại đến đầu tư, chuyển đổi là điều tất yếu
Giám đốc điều hành của tập đoàn Marubeni Corporation, ông Masayuki Omoto, gần đây trong một cuộc phỏng vấn với Financial Times đã cho biết rằng công ty đang tăng tốc từ bỏ mô hình thương mại truyền thống để chuyển đổi hoàn toàn thành một tập đoàn tập trung vào đầu tư và hoạt động địa phương. Ông Omoto thẳng thắn: “Chúng tôi không còn là một công ty thương mại, hoạt động cốt lõi của chúng tôi giờ đây chủ yếu diễn ra trong từng quốc gia.”
Từ năm 2024, Marubeni sẽ dần dần giảm sự tham gia trực tiếp vào thị trường thương mại quốc tế, chuyển sang tập trung vào đầu tư vốn trong các lĩnh vực năng lượng, sản xuất, nông nghiệp và hạ tầng. Sự điều chỉnh chiến lược này đánh dấu sự chia tay của Marubeni với cái danh hiệu “Một trong năm công ty thương mại lớn nhất Nhật Bản”, tiến tới một giai đoạn phát triển mới được thúc đẩy bởi ngành công nghiệp bền vững và tăng trưởng địa phương.
Thuế của Trump thúc đẩy đổi mới cấu trúc
Ông Omoto chỉ ra rằng, chính sách thuế cao của chính quyền Trump đã tác động sâu sắc đến hệ thống thương mại toàn cầu, buộc các tập đoàn đa quốc gia xem xét lại cách bố trí chuỗi cung ứng và cấu trúc thị trường. Ông cho rằng môi trường quốc tế hiện tại đang thể hiện một “xu hướng phân cực lâu dài”, khiến các công ty phải chuyển sang mô hình hoạt động khu vực để giảm bớt sự không chắc chắn từ bên ngoài.
“Kỷ nguyên vàng của toàn cầu hóa đã qua đi,” ông Omoto nhấn mạnh, “Khi các nền kinh tế chính áp dụng chiến lược bảo hộ, các doanh nghiệp phải tìm cách tạo ra tăng trưởng trong từng thị trường nội địa của mình.”
Nhận định này trực tiếp thúc đẩy Marubeni củng cố bố trí địa phương hóa. Ví dụ, công ty đang mở rộng đầu tư vào hạ tầng ở Bắc Mỹ và Đông Nam Á, đồng thời tăng cường đầu tư vào năng lượng tái tạo và ngành công nghiệp số hóa trong nước Nhật. Ông Omoto cho biết, mô hình “vòng tuần hoàn trong khu vực” này không chỉ giảm được tác động của thuế quan mà còn giúp duy trì sự ổn định về lợi nhuận trong khuôn khổ chính sách có thể kiểm soát được.
Từ đế chế thương mại đến tập đoàn vận hành vốn
Lịch sử của Marubeni có thể trở về năm 1858, khởi đầu từ việc kinh doanh vải lanh, đóng vai trò quan trọng trong sự hồi phục kinh tế sau chiến tranh tại Nhật Bản. Vào thế kỷ 21, công ty không ngừng mở rộng thông qua thương mại đa quốc gia để thu thập tài nguyên năng lượng và nguyên liệu thô, trở thành một trung tâm quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, khi những xung đột thương mại quốc tế và rủi ro địa chính trị gia tăng, những hạn chế của mô hình truyền thống ngày càng lộ rõ.
Để đối mặt với thách thức, những năm gần đây Marubeni đã điều chỉnh mạnh mẽ hướng đi chiến lược, giảm phụ thuộc vào thương mại hàng hóa, và mở rộng độ phủ của danh mục đầu tư. Hiện nay, phạm vi kinh doanh của công ty đã bao gồm năng lượng tái tạo, cho thuê ô tô, chế biến thực phẩm, tài chính xe hơi đã qua sử dụng và phát triển trung tâm dữ liệu. Ông Omoto phát biểu: “Tăng trưởng của chúng tôi nhiều hơn đến từ quản lý đầu tư và tham gia công nghiệp, chứ không phải là buôn bán hàng hóa đơn thuần.”
Chiến lược chuyển đổi này cũng nhận được sự ủng hộ của các cổ đông. Tập đoàn của Warren Buffett, Berkshire Hathaway, đã liên tục tăng cổ phần trong các công ty thương mại Nhật Bản từ năm 2020, hiện đã trở thành cổ đông quan trọng của Marubeni. Các nhà phân tích trong ngành nhận định rằng, một trong những lý do chính khiến Buffett ưu ái các công ty như Marubeni là vì họ “đã dần tiến hóa thành những doanh nghiệp dòng tiền đa dạng, thay vì chỉ là những thương nhân truyền thống”.
Hướng đầu tư củng cố bố trí phát triển bền vững
Dưới chiến lược mới, Marubeni dự định tăng tỷ lệ đầu tư vào năng lượng tái tạo lên đến 40% tổng chi tiêu vốn vào năm 2030, đồng thời tăng tốc rút khỏi các dự án than và nhiên liệu hóa thạch. Bên cạnh đó, công ty đang hợp tác với nhiều doanh nghiệp công nghệ quốc tế để tìm kiếm những đột phá trong lĩnh vực logistics thông minh và sản xuất xanh.
Ông Omoto cho rằng, chuyển đổi “không thương mại hóa” này sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh lâu dài cho Marubeni. “Chúng tôi đang xây dựng một nền tảng hoạt động toàn cầu có khả năng chống chịu rủi ro, chứ không phải là một trung gian phụ thuộc vào sự biến động giá và cuộc chơi thuế quan.”
Ông bổ sung rằng, trọng tâm phát triển trong tương lai của công ty sẽ xoay quanh việc nâng cao tỷ lệ lợi nhuận trên tài sản và hợp tác đa ngành, thay vì theo đuổi tăng trưởng khối lượng thương mại.
Kết luận: Từ đại diện toàn cầu hóa đến nhà đầu tư khu vực hóa
Cuộc chuyển mình của Marubeni thể hiện logic thích nghi của các công ty thương mại truyền thống Nhật Bản trong bối cảnh tái cơ cấu kinh tế toàn cầu. Từ việc dựa vào chênh lệch giá trong thương mại đa quốc gia, giờ đây bằng vốn đầu tư, công nghệ và vận hành địa phương, công ty với hơn 160 năm lịch sử này đang tái định nghĩa vai trò của mình với một tư cách mới.
Các chuyên gia trong ngành nhận định rằng sự điều chỉnh chiến lược của Marubeni có thể cung cấp một mô hình sinh tồn toàn cầu mới cho các công ty Nhật Bản — thay thế việc tận dụng chênh lệch quốc tế bằng việc đầu tư sâu vào địa phương, và thay thế giao dịch đơn thuần bằng sự hợp tác công nghiệp. Khi các rào cản thương mại và rủi ro chính sách không ngừng gia tăng, chuyển đổi này có thể sẽ trở thành hướng đi chung của các doanh nghiệp lớn ở Đông Á.
