Gián đoạn vận tải tại khu vực Biển Đen đang lan sang chuỗi cung ứng lúa mì toàn cầu. Ông Tue Vuong, CEO của doanh nghiệp sản xuất bột mì Golden Wheat tại TP.HCM, cho biết công ty đã chốt mua 4 chuyến lúa mì từ các vùng canh tác màu mỡ quanh Biển Đen. Tuy nhiên, sau khi xung đột giữa Nga và Ukraine leo thang trong mùa hè vừa qua, doanh nghiệp được thông báo một phần số hàng không thể lên tàu theo kế hoạch.
Bốn chuyến hàng này tương đương khoảng 1/5 nhu cầu lúa mì cả năm của Golden Wheat. Với một doanh nghiệp mua hàng nằm cách Biển Đen khoảng 5.000 dặm, việc vận chuyển đột ngột bị đình trệ không chỉ khiến các hợp đồng ban đầu khó được thực hiện đúng kế hoạch mà còn buộc công ty phải nhanh chóng tìm lại nguồn cung.
Golden Wheat chuyển sang tìm lúa mì từ Bulgaria
Ông Vuong cho biết sau đó các nhà cung cấp đã đề xuất lúa mì từ Bulgaria để thay thế cho hai chuyến hàng. Dù vậy, Golden Wheat vẫn còn thiếu nguồn cung. Để bổ sung lượng tồn kho, ông đã dành nhiều tuần liên tục tìm kiếm các nguồn hàng khác.
“Tôi đã rất hoảng sợ vào thời điểm đó”, ông Vuong nói. Theo ông, Golden Wheat trước đây phụ thuộc quá nhiều vào nguồn cung từ khu vực Biển Đen. Khi rủi ro vận tải và căng thẳng địa chính trị cùng gia tăng, việc tập trung mua hàng tại một khu vực duy nhất khiến doanh nghiệp dễ bị gián đoạn.
Đối với các nhà máy xay bột, thời điểm lúa mì đến nơi liên quan trực tiếp đến kế hoạch sản xuất, quản lý tồn kho và chi phí thu mua. Khi vận tải qua Biển Đen gặp trở ngại, người mua phải phân bổ lại đơn hàng giữa các vùng sản xuất khác nhau, đồng thời xử lý những thay đổi về lịch vận chuyển có thể phát sinh từ các nguồn thay thế.
Tuyến Biển Đen giữ vai trò quan trọng với nguồn cung ngũ cốc
Thị trường hiện tập trung nhiều vào vận chuyển năng lượng và nguồn cung dầu mỏ, nhưng Biển Đen cũng là một tuyến xuất khẩu ngũ cốc quan trọng. Khi vận tải bị cản trở, các bên mua phụ thuộc vào lúa mì từ khu vực này phải chuyển sang những nơi khác như Bulgaria. Trong quá trình tìm hàng thay thế, doanh nghiệp cũng phải kiểm tra lại thời gian giao hàng và khối lượng thực tế có thể tiếp cận.
Trường hợp của Golden Wheat cho thấy tác động không chỉ dừng ở các tuyến hàng hải quốc tế. Khi những lô hàng đã được chốt không thể xuất cảng, các doanh nghiệp chế biến ở xa nguồn cung phải nhanh chóng điều chỉnh kế hoạch mua hàng. Với những công ty từng đưa lúa mì Biển Đen vào kế hoạch cung ứng cả năm, việc phân tán nguồn gốc hàng hóa và các tuyến vận chuyển đã trở thành vấn đề vận hành cần xử lý trực tiếp.
Trong 4 chuyến lúa mì Golden Wheat dự kiến mua ban đầu, hiện mới có hai chuyến được xác nhận có phương án thay thế bằng hàng từ Bulgaria. Chưa có thêm thông tin về cách lấp đầy phần thiếu hụt còn lại cũng như khả năng vận tải qua Biển Đen trở lại nhịp độ trước đây.