เดโมแครตเล็งภาษีแคนาดา หวังทวงอำนาจการค้าคืนสภาคองเกรส

หลังการเลือกตั้งกลางเทอม พรรคเดโมแครตเตรียมท้าทายนโยบายภาษีศุลกากรของโดนัลด์ ทรัมป์ ทั้งผ่านการออกกฎหมายและการสอบสวน โดยภาษีสินค้าจากแคนาดาอาจเป็นเป้าหมายแรก อย่างไรก็ตาม กฎการอภิปรายในวุฒิสภาและอำนาจยับยั้งของประธานาธิบดีทำให้การยกเลิกภาษีด้วยกฎหมายเพียงอย่างเดียวทำได้ยาก แม้เดโมแครตจะมีเสียงสนับสนุนในสภามากขึ้นก็ตาม

เดโมแครตเชื่อมโยงภาษีศุลกากรกับค่าครองชีพที่สูงขึ้น และใช้ประเด็นนี้ในการรณรงค์หาเสียง เมื่อสภาคองเกรสชุดใหม่เริ่มประชุม พรรคมีแผนเสนอร่างกฎหมายหลายฉบับภายใน 100 ชั่วโมงแรก พร้อมตรวจสอบกระบวนการอนุมัติข้อยกเว้นภาษี การเคลื่อนไหวดังกล่าวอาจเพิ่มแรงกดดันทางกฎหมายและการเมืองต่อนโยบายภาษีของรัฐบาล

ภาษีแคนาดาอาจเป็นเป้าหมายแรก

อับดุล เอล-ซาเยด ว่าที่วุฒิสมาชิกจากรัฐมิชิแกนสังกัดพรรคเดโมแครต ระบุว่าการยุติสงครามการค้าของทรัมป์กับแคนาดาเป็นสิ่งที่พรรคต้องทำทันที ฮาคีม เจฟฟรีส์ ผู้นำเดโมแครตในสภาผู้แทนราษฎร ก็จัดการยกเลิกภาษีไว้ในลำดับความสำคัญ โดยก่อนหน้านี้เขาเรียกร้องให้สภาคองเกรสกลับมามีอำนาจตัดสินใจเรื่องภาษี และกล่าวว่าภาษีของทรัมป์ทำให้ค่าครองชีพของชาวอเมริกันสูงขึ้น หากได้เป็นประธานสภาผู้แทนราษฎร เขาอาจผลักดันร่างกฎหมายที่เกี่ยวข้องเข้าสู่การพิจารณา

รอน ไวเดน วุฒิสมาชิกเดโมแครตจากรัฐออริกอน ซึ่งคาดว่าจะขึ้นเป็นประธานคณะกรรมาธิการการคลังของวุฒิสภา กล่าวว่า พรรคจะเดินหน้าผลักดันให้สภาคองเกรสมีอำนาจตัดสินใจขั้นสุดท้ายเกี่ยวกับภาษี เขาระบุว่าการยกเลิกภาษีสินค้าจากแคนาดาเป็นเรื่องเร่งด่วน เพราะมาตรการดังกล่าวดันราคาให้สูงขึ้นและกระทบชุมชนทั้งสองฝั่งพรมแดน เดโมแครตยังอาจพยายามจำกัดอำนาจของประธานาธิบดีในการขึ้นภาษีฝ่ายเดียวในอนาคต

เดโมแครตสอบข้อยกเว้น พร้อมเดินหน้าคดีในศาล

เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม เจมี ราสกิน สมาชิกเดโมแครตระดับสูงในคณะกรรมาธิการตุลาการของสภาผู้แทนราษฎรจากรัฐแมริแลนด์ ขอให้ทรัมป์ส่งมอบเอกสารเกี่ยวกับข้อยกเว้นภาษี ราสกินตั้งข้อสงสัยว่าอำนาจอนุมัติข้อยกเว้นถูกใช้เพื่อเอื้อประโยชน์แก่บางอุตสาหกรรมหรือไม่ โดยชี้ว่าผู้บริหารบริษัทที่เกี่ยวข้องเคยมอบของขวัญให้ประธานาธิบดี การสอบสวนนี้ต่อยอดจากคำวิจารณ์ระหว่างการหาเสียงของเดโมแครตที่มุ่งเน้นต้นทุนจากภาษีและการเอื้อประโยชน์ให้บางกลุ่ม

นโยบายภาษีของฝ่ายบริหารกำลังเผชิญคดีความหลายคดี คดีหนึ่งที่ยื่นฟ้องเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม คัดค้านการที่ทรัมป์อ้างกฎหมายยุคเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่เพื่อจัดเก็บภาษี 50% กับสินค้าหลายประเภทจากแคนาดา อีกคดีกล่าวหาว่ารัฐบาลพยายามรื้อฟื้นภาษีที่เรียกว่า “วันปลดปล่อย” ก่อนหน้านี้ศาลสูงสุดสหรัฐฯ มีคำวินิจฉัยเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ว่าภาษีดังกล่าวไม่ชอบด้วยกฎหมาย และรัฐบาลถูกสั่งให้คืนรายได้จากภาษีที่จัดเก็บตามนโยบายนี้ 166,000 ล้านดอลลาร์

รัฐธรรมนูญสหรัฐฯ ให้อำนาจสภาคองเกรสในการจัดเก็บภาษี ขณะที่ในอดีตสภาได้ออกกฎหมายมอบอำนาจบางส่วนให้ฝ่ายบริหาร เดโมแครตเห็นว่าทรัมป์ใช้อำนาจด้านภาษีเกินขอบเขตที่ควรเป็น และต้องการผลักดันให้สภาคองเกรสกลับมามีบทบาทตัดสินใจมากขึ้น

ขั้นตอนในวุฒิสภาและสิทธิยับยั้งยังเป็นอุปสรรค

แม้เดโมแครตจะชนะการเลือกตั้งอย่างมีนัยสำคัญ แต่ในวุฒิสภาพรรคยังมีเสียงไม่ถึง 60 เสียง ซึ่งจำเป็นต่อการฝ่ากระบวนการยื้อการอภิปรายได้โดยง่าย แม้ร่างกฎหมายผ่านสภาคองเกรส ทรัมป์ก็อาจใช้สิทธิยับยั้ง การล้มคำยับยั้งของประธานาธิบดีต้องได้เสียงสนับสนุนสองในสามจากทั้งสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา ทำให้เดโมแครตยังต้องขอเสียงจากสมาชิกพรรครีพับลิกัน

ถึงร่างกฎหมายจะยังไม่มีโอกาสมีผลบังคับใช้ในทันที เดโมแครตก็อาจเลือกผลักดันให้มีการลงมติ เพื่อกำหนดประเด็นทางการเมืองก่อนการเลือกตั้งปี 2028 คิต จอห์นสัน ผู้จัดการอาวุโสด้านภาษีของทีมศุลกากรและการค้าระหว่างประเทศที่ BDO กล่าวว่า สภาคองเกรสยังอาจพิจารณาใส่ข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องไว้ในร่างกฎหมายที่จำเป็นต้องผ่าน หรือใช้เรื่องนี้เป็นประเด็นเจรจากับรัฐบาล

ทรัมป์เคยกล่าวว่าจะใช้อำนาจยับยั้งเพื่อบีบให้เดโมแครตกลับมาเจรจา แต่หลังเลือกตั้งเขายังคงยืนกรานสนับสนุนภาษี ในการให้สัมภาษณ์ทางโทรศัพท์กับอีมอน จาเวอร์ส ผู้สื่อข่าว CNBC เขากล่าวว่าหากยกเลิกภาษี โรงงาน 3,000 แห่งที่กำลังก่อสร้างอยู่จะต้องหยุดดำเนินการ ทรัมป์อธิบายว่าภาษีเป็นทั้งเครื่องมือต่อรองและแหล่งรายได้ของรัฐบาล พร้อมยืนยันว่าภาระไม่ได้ตกอยู่กับชาวอเมริกัน

ต้นทุนและรายได้จากภาษีเป็นประเด็นโต้แย้ง

ผู้นำเข้าในสหรัฐฯ เป็นผู้ชำระภาษีศุลกากร Tax Foundation ประเมินว่านโยบายภาษีของทรัมป์ทำให้ภาระภาษีเฉลี่ยของครัวเรือนอเมริกันเพิ่มขึ้น 820 ดอลลาร์ในปี 2026 ส่วนแบบจำลองงบประมาณของ Wharton School แห่งมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียประเมินว่า ระหว่างเดือนมกราคม 2025 ถึงกรกฎาคม 2026 ภาษีดังกล่าวสร้างรายได้สะสมประมาณ 300,000 ล้านดอลลาร์ ต่ำกว่ารายได้ราว 1.2 ล้านล้านดอลลาร์ที่ต้องใช้ หากทำตามข้อเสนอของทรัมป์ก่อนการเลือกตั้งที่จะจ่าย “เงินปันผล” คนละ 5,000 ดอลลาร์ให้ผู้ใหญ่ชาวอเมริกันทุกคน

ในจำนวนนี้มีการคืนเงินแล้วประมาณ 138,000 ล้านดอลลาร์ หลังคำวินิจฉัยของศาลสูงสุดในเดือนกุมภาพันธ์ ขณะที่ยังมีเงินเกือบ 20,000 ล้านดอลลาร์รอคืน ผลสำรวจผู้มีสิทธิเลือกตั้งของ CNBC ระบุว่า ในกลุ่มผู้ตอบแบบสอบถามเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 65% มองว่าภาษีทำให้เศรษฐกิจสหรัฐฯ เสียหาย ส่วน 22% เห็นว่าเป็นประโยชน์ต่อเศรษฐกิจ

ยังไม่ชัดเจนว่าสมาชิกพรรครีพับลิกันจะสนับสนุนความพยายามของเดโมแครตในการยกเลิกภาษีหรือไม่ รีพับลิกันบางส่วนเคยคัดค้านภาษีระหว่างการหาเสียง และกำลังเผชิญแรงกดดันจากผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่เชื่อมโยงเงินเฟ้อกับภาษีและสงครามอิหร่าน ขณะที่พรรครีพับลิกันปรับจุดยืนก่อนการเลือกตั้งปี 2028 ท่าทีของสมาชิกที่เคยสนับสนุนการค้าเสรีต่อแนวนโยบายกีดกันทางการค้าของทรัมป์ จะมีผลต่อพื้นที่ที่เดโมแครตใช้ผลักดันการเปลี่ยนแปลงภาษี