ระบบทำความเย็นซูเปอร์มาร์เก็ตยุโรปถูกเจาะ เที่ยวบินและสื่อเผชิญคำขู่วางระเบิด

หลายประเทศในยุโรปเผชิญเหตุโจมตีไซเบอร์ต่อโครงสร้างพื้นฐานในชีวิตประจำวัน และคำขู่วางระเบิดที่ยังไม่ทราบข้อเท็จจริงแน่ชัด ระบบทำความเย็นในซูเปอร์มาร์เก็ตถูกปรับอุณหภูมิจากระยะไกล ต่อมาระบบแช่เย็นของธนาคารเลือดในฝรั่งเศสก็ถูกโจมตีในลักษณะคล้ายกัน ขณะเดียวกัน เที่ยวบินหลายสิบเที่ยวต้องเปลี่ยนเส้นทางเพราะคำขู่ และบางเที่ยวบินมีเครื่องบินขับไล่คุ้มกัน ส่วน Sky News ในอังกฤษและสถานีโทรทัศน์สาธารณะ RTÉ ของไอร์แลนด์ได้รับคำขู่วางระเบิดด้วย

เหตุการณ์เหล่านี้กระทบทั้งการเก็บรักษาอาหารและเวชภัณฑ์ การดำเนินงานด้านการบิน และการทำงานของสื่อ แต่จนถึงขณะนี้ยังไม่มีข้อสรุปต่อสาธารณะว่าผู้ใดอยู่เบื้องหลัง และยังไม่มีการยืนยันว่าเหตุการณ์ต่าง ๆ เกี่ยวข้องกัน

ระบบทำความเย็นถูกปรับอุณหภูมิสูงถึง 50 องศา

เมื่อวันจันทร์ ซูเปอร์มาร์เก็ตในเบลเยียม ลักเซมเบิร์ก สวีเดน และเนเธอร์แลนด์พบว่าอุณหภูมิที่ตั้งไว้ในระบบทำความเย็นบางแห่งถูกปรับขึ้นไปสูงสุด 50 องศาเซลเซียส (122 องศาฟาเรนไฮต์) ร้านค้าของ Ahold Delhaize, IKEA, Colruyt Group และ Carrefour อยู่ในกลุ่มที่ได้รับผลกระทบ อุณหภูมิที่สูงขึ้นอาจทำให้อาหารเสียหาย ผู้ค้าปลีกจึงต้องจัดการสินค้าที่ได้รับผลกระทบ

ยุโรปเคยเกิดเหตุลักษณะนี้มาก่อน ในเดือนตุลาคม ซูเปอร์มาร์เก็ตหลายร้อยแห่งในฝรั่งเศสถูกโจมตีทางไซเบอร์ ส่งผลให้ตู้แช่แข็งร้อนขึ้น อาหารเสีย และเกิดไฟไหม้ หลังจากนั้นระบบทำความเย็นของธนาคารเลือดในฝรั่งเศสก็ตกเป็นเป้าหมายเช่นกัน เนื่องจากอุปกรณ์เหล่านี้เกี่ยวข้องทั้งกับห่วงโซ่อาหารและการเก็บรักษาเลือด ความเสียหายจึงอาจลุกลามเกินกว่าต้นทุนที่เกิดขึ้นกับบริษัทแห่งใดแห่งหนึ่ง

Fredrik Blix รองศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัยสตอกโฮล์มและผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงไซเบอร์ ระบุว่า ระบบควบคุมความเย็นบางส่วนเชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ตสาธารณะโดยตรง และยังใช้รหัสผ่านเริ่มต้นหรือข้อมูลเข้าสู่ระบบที่คาดเดาได้ง่าย ผู้โจมตีจึงอาจค้นพบและใช้ช่องโหว่ได้โดยไม่ต้องมีทักษะขั้นสูง เขาเตือนด้วยว่า เมื่อเหตุการณ์ได้รับความสนใจ ก็อาจกระตุ้นให้เกิดการโจมตีเลียนแบบได้

Blix กล่าวว่า ยังไม่อาจตัดความเป็นไปได้ที่รัฐหรือผู้กระทำการที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐมีส่วนเกี่ยวข้อง แต่ผู้ก่อเหตุอาจเพียงต้องการทดสอบขอบเขตของระบบ หรือก่อกวนเท่านั้น

ยังไม่มีหลักฐานระบุผู้ก่อเหตุ

Sidharth Kaushal นักวิจัยจากสถาบัน Royal United Services Institute (RUSI) มองว่าเหตุโจมตีระบบทำความเย็นในซูเปอร์มาร์เก็ตควรพิจารณาควบคู่กับเหตุที่ต้องสงสัยว่าเป็นการก่อวินาศกรรมและภัยคุกคามแบบผสมผสานในยุโรป เขายกตัวอย่างสายเคเบิลใต้ทะเลในทะเลบอลติกที่ได้รับความเสียหาย ผู้บริหารบริษัทด้านกลาโหมในยุโรปที่ถูกขู่ฆ่า และเหตุพบระเบิดบนเครื่องบินขนส่งสินค้าของ DHL ในปี 2024

Kaushal ระบุว่า หากการโจมตีซูเปอร์มาร์เก็ตเชื่อมโยงกับรัสเซีย เป้าหมายอาจเป็นการทำให้ผู้กำหนดนโยบายยุโรปเห็นว่าการสนับสนุนยูเครนมีต้นทุน อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ไม่มีหลักฐานยืนยันว่ารัสเซียเป็นผู้ลงมือ

ยุทธวิธีแบบผสมผสานมักใช้ทั้งการโจมตีไซเบอร์ การก่อวินาศกรรม และข้อมูลบิดเบือน เพื่อสร้างความปั่นป่วนโดยไม่เปิดฉากความขัดแย้งทางทหารอย่างเป็นทางการ Kaushal กล่าวว่าแต่ละประเทศมีความพร้อมรับมือแตกต่างกัน ฟินแลนด์และสวีเดนมีระบบป้องกันภัยพลเรือนที่พัฒนามาจากประสบการณ์ในยุคสงครามเย็น ขณะที่โครงสร้างพื้นฐานจำนวนมากในยุโรปออกแบบโดยเน้นประสิทธิภาพทางเศรษฐกิจ และยังเตรียมพร้อมด้านการป้องกันไม่เพียงพอ

หลังท่อส่งก๊าซ Nord Stream ถูกทำลายในปี 2022 นาโตก็ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของโครงสร้างพื้นฐานใต้ทะเล เช่น สายเคเบิลและท่อส่งก๊าซ มากขึ้น

Oana Popescu-Zamfir นักวิจัยด้านความมั่นคงยุโรปจาก RUSI กล่าวว่า ยุโรปปรับตัวไม่ทันต่อสภาพแวดล้อมด้านความมั่นคงที่เปลี่ยนไป และอาจเผชิญการโจมตีแบบผสมผสานผ่านเครือข่ายตัวแทนอย่างต่อเนื่อง เธอชี้ว่าการโจมตีระบบที่เชื่อมต่อกับเครือข่ายอาจสร้างความเสียหายจริง เช่น รบกวนปริมาณเลือดสำรอง พร้อมเพิ่มความกังวลของประชาชนว่าบริการในชีวิตประจำวันไม่ได้รับการปกป้องเพียงพอ

เธอเสริมว่า ความเชื่อมโยงระหว่างผู้ปฏิบัติการกับเครมลินอาจไม่ใช่ความสัมพันธ์โดยตรง ทำให้การตรวจสอบและระบุตัวผู้รับผิดชอบทำได้ยากขึ้น

ช่องโหว่ระบบและความรับผิดชอบของบริษัท

Blix กล่าวว่า บริษัทต่าง ๆ ควรเริ่มจากมาตรการพื้นฐาน โดยไม่เชื่อมต่อระบบควบคุมอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีที่ใช้ในการปฏิบัติงานเข้ากับอินเทอร์เน็ตโดยตรง หากยังไม่มีมาตรการรักษาความปลอดภัยที่เหมาะสม

อย่างไรก็ตาม การแบ่งความรับผิดชอบระหว่างผู้ผลิตอุปกรณ์ บริษัทผู้ให้บริการบำรุงรักษา และผู้ค้าปลีกยังไม่ชัดเจน บริษัทซ่อมบำรุงอาจเปิดทางเข้าถึงจากระยะไกลเพื่อความสะดวก ส่วนผู้ค้าปลีกอาจไม่ได้กำหนดมาตรฐานความปลอดภัยไซเบอร์กับผู้ให้บริการอย่างเพียงพอ ความเกี่ยวพันของหลายฝ่ายทำให้การอุดช่องโหว่และการระบุผู้รับผิดชอบซับซ้อนขึ้น

ในช่วงที่ผ่านมา ยุโรปยังมีการประท้วง เหตุจลาจล และการนัดหยุดงานที่เกี่ยวข้องกับค่าครองชีพ Alexander Anderson ประธานและผู้อำนวยการฝ่ายนโยบายของ International Security and Economic Strategy Center เตือนว่าไม่ควรรีบด่วนสรุปว่าความไม่พอใจภายในประเทศเกิดจากการแทรกแซงของต่างชาติ เขามองว่าปฏิบัติการสร้างอิทธิพลจากรัสเซีย และอาจรวมถึงจีน พยายามขยายความแตกแยกในสังคมได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าความไม่สงบทุกกรณีมีต้นเหตุมาจากภายนอก

การประท้วงและการนัดหยุดงานในฝรั่งเศสเพิ่มแรงกดดันให้รัฐบาลควบคุมการใช้จ่ายภาครัฐ ขณะที่หลายประเทศในยุโรปยังเผชิญราคาพลังงานสูง เงินเฟ้อต่อเนื่อง การเติบโตที่อ่อนแอ และการขาดดุลงบประมาณ ต้นทุนการกู้ยืมที่เพิ่มขึ้นยังจำกัดพื้นที่ที่รัฐบาลจะช่วยเหลือครัวเรือนที่ได้รับผลกระทบ

ผู้รับผิดชอบต่อเหตุโจมตีระบบทำความเย็น คำขู่ต่อเที่ยวบิน และเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องยังไม่ชัดเจน ประเด็นที่ผู้ประกอบการและผู้บริโภคต้องติดตามในระยะนี้คือบริการที่ได้รับผลกระทบกลับมาเป็นปกติหรือไม่ และมีการวางมาตรการป้องกันโครงสร้างพื้นฐานอย่างเป็นรูปธรรมหรือยัง