Gary Marcus ศาสตราจารย์กิตติคุณจากมหาวิทยาลัยนิวยอร์ก เปรียบ OpenAI กับ “WeWork แห่งวงการ AI” หลังบริษัทตัดแผนเข้าตลาดหุ้นในปี 2026 และมีมูลค่าประเมินล่าสุดในตลาดเอกชนที่ 852,000 ล้านดอลลาร์ ความเคลื่อนไหวนี้ทำให้ตลาดจับตาว่า หากยังไม่เปิดซื้อขายต่อสาธารณะ นักลงทุนจะประเมินมูลค่าระดับสูงดังกล่าวอย่างไร รวมถึงเม็ดเงินลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน AI จะสร้างผลตอบแทนรองรับได้หรือไม่
OpenAI ชะลอ IPO ขณะที่มูลค่าเอกชนยังสูงขึ้น
มีรายงานว่า OpenAI ยื่นเอกสารเตรียม IPO เป็นการลับในเดือนมิถุนายน แต่ Sam Altman ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ระบุภายหลังว่าบริษัทจะไม่เข้าตลาดหุ้นในปี 2026 การระดมทุนจากนักลงทุนเอกชนครั้งล่าสุดเกิดขึ้นในเดือนมีนาคม โดยระดมได้ 122,000 ล้านดอลลาร์ และมีการระบุมูลค่าประเมินล่าสุดไว้ที่ 852,000 ล้านดอลลาร์
ขณะเดียวกัน มีตัวเลขที่แพร่หลายในตลาดว่า การระดมทุนรอบใหม่ของ OpenAI อาจประเมินมูลค่าบริษัทไว้ที่ 1.2–1.4 ล้านล้านดอลลาร์ ส่วน Anthropic ก็ได้รับความสนใจจากตลาดก่อน IPO โดยตลาดซื้อขายบนบล็อกเชนแสดงมูลค่าประเมินสูงกว่า 1 ล้านล้านดอลลาร์ อย่างไรก็ตาม ตัวเลขเหล่านี้ยังไม่ได้ผ่านการทดสอบจากการเสนอขายหุ้นและการซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์
Marcus มองว่าความเสี่ยงไม่ได้จำกัดอยู่ที่ผลประกอบการของบริษัทเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเปลี่ยนแปลงของความเชื่อมั่นในตลาดด้วย หากนักลงทุนทบทวนมูลค่าของบริษัท AI ผลกระทบอาจลามไปถึงแนวโน้มความต้องการชิปของ Nvidia และสถาบันการเงินที่จัดหาเงินทุนให้โครงสร้างพื้นฐาน AI
Marcus ยกกรณี WeWork ที่ IPO สะดุด
Marcus อ้างถึง WeWork เป็นกรณีเปรียบเทียบ เอกสารยื่นเข้าตลาดหุ้นของบริษัทในปี 2019 ระบุว่า WeWork ขาดทุนเกือบ 7,000 ล้านดอลลาร์ในช่วงครึ่งแรกของปีนั้น ก่อนหน้านั้นมูลค่าบริษัทในตลาดเอกชนเคยสูงถึง 47,000 ล้านดอลลาร์ แต่ลดลงมาอยู่ที่ราว 10,000 ล้านดอลลาร์ภายในเวลาไม่กี่สัปดาห์
WeWork ไม่ได้เข้าตลาดหุ้นตามแผนในปีนั้น และเข้าจดทะเบียนในปี 2021 ผ่านการควบรวมกับบริษัทจัดตั้งขึ้นเพื่อซื้อกิจการโดยเฉพาะ (SPAC) ก่อนยื่นขอล้มละลายในปี 2023 Marcus ชี้ว่ามูลค่าที่เกิดขึ้นระหว่างการระดมทุนเอกชนอาจไม่ได้รับการยอมรับในระดับเดียวกันจากตลาดสาธารณะ ทั้งนี้ ธุรกิจและสถานะการดำเนินงานของ WeWork กับ OpenAI แตกต่างกัน การเปรียบเทียบจึงมุ่งให้เห็นความเป็นไปได้ที่มูลค่าคาดหวังจะไม่สอดคล้องกับความเชื่อมั่นของตลาด
IPO ของ Anthropic อาจเป็นจุดอ้างอิงมูลค่า AI
Anthropic กำลังเตรียมเข้าตลาดหุ้นในเดือนพฤศจิกายน Marcus ระบุว่าบริษัทยังต้องการมูลค่าประเมินราว 1.5 ล้านล้านดอลลาร์ พร้อมกล่าวถึงตัวเลขอีกชุดที่ใกล้ 1.1 ล้านล้านดอลลาร์ ขณะที่เป้าหมายที่แพร่หลายในตลาดเมื่อเดือนก่อนอยู่ที่ประมาณ 2 ล้านล้านดอลลาร์ ความแตกต่างของตัวเลขสะท้อนว่าราคาที่จะใช้เสนอขายยังไม่แน่นอน
หาก Anthropic เข้าตลาดหุ้นก่อน ราคาขายหุ้นและผลการซื้อขายหลังจดทะเบียนอาจกลายเป็นเกณฑ์เปรียบเทียบสำคัญสำหรับการประเมินบริษัท AI OpenAI มีรายได้ 13,000 ล้านดอลลาร์ในปี 2025 ส่วน Marcus ประเมินว่าบริษัทขาดทุนจากการดำเนินงานเกือบ 2,000 ล้านดอลลาร์ต่อเดือน การมีรายได้ในระดับสูงควบคู่กับการขาดทุนต่อเนื่องทำให้ความต้องการเงินทุนและเส้นทางสู่การทำกำไรเป็นประเด็นสำคัญในการพิจารณามูลค่า
เงินทุนสำหรับ AI และงบซื้อชิปถูกจับตา
Marcus ระบุว่าผู้ให้บริการคลาวด์รุ่นใหม่ที่ให้เช่ากำลังประมวลผล AI แก่ภาคธุรกิจอาจได้รับผลกระทบจากต้นทุนเงินทุนที่สูงขึ้นได้ง่ายกว่า หากนักลงทุนลดความคาดหวังต่อผลตอบแทนจากโครงสร้างพื้นฐาน AI เงื่อนไขการระดมทุนของบริษัทเหล่านี้อาจตึงตัวขึ้น
ตลาดคาดว่า OpenAI จะใช้จ่ายด้านฮาร์ดแวร์ราว 600,000 ล้านดอลลาร์ภายในปี 2030 มูลค่าที่ตลาดกำหนดให้ Anthropic หลัง IPO อาจมีผลต่อการประเมินค่าใช้จ่ายดังกล่าว ตลอดจนบริษัทผู้จัดหาชิปและผู้ให้กู้ที่เกี่ยวข้อง หากหุ้น Anthropic ทำผลงานได้แข็งแกร่ง ก็จะเป็นกรณีโต้แย้งมุมมองที่ว่ามูลค่าบริษัท AI จะปรับลดลงในวงกว้าง แต่ก่อนจะมีราคาเสนอขายและผลการซื้อขายจริง มูลค่าในตลาดเอกชนยังไม่มีข้อมูลจากตลาดสาธารณะมายืนยันโดยตรง