Vào ngày 4 tháng 12 theo giờ địa phương, Quốc hội Pháp đã thông qua một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với chính phủ hiện tại, một động thái mang tính lịch sử đánh dấu lần đầu tiên kể từ năm 1962, chính phủ Pháp bị lật đổ vì bỏ phiếu bất tín nhiệm. Thủ tướng Pháp, Barnié, đã tuyên bố từ chức chỉ sau ba tháng tại chức, trở thành thủ tướng có nhiệm kỳ ngắn nhất trong lịch sử Đệ Ngũ Cộng hòa Pháp. Sự kiện này không chỉ gây ra bất ổn chính trị mà còn làm trầm trọng thêm khó khăn kinh tế của Pháp, các nhà kinh tế cảnh báo rằng sự sụp đổ của chính phủ có thể gây ra hậu quả tài chính nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến nguy cơ vỡ nợ.
Phân mảnh chính trị và bế tắc tăng cường khó khăn cho chính phủ
Tổng thống Pháp Macron đã bổ nhiệm ông Barnié, một thành viên của Đảng Cộng hòa cánh hữu, làm Thủ tướng vào tháng 9 năm nay, với hy vọng thông qua chính trị gia giàu kinh nghiệm này để ổn định chính phủ. Tuy nhiên, Quốc hội mới của Pháp đang đối mặt với sự phân mảnh chính trị nghiêm trọng, khi ba khối chính là cánh tả, cực hữu và trung dung không thể giành được thế đa số tuyệt đối. "Liên minh Nhân dân Mới" cánh tả chiếm 193 ghế, trung dung có 166 ghế, trong khi cực hữu và đồng minh của họ có 142 ghế. Trước bối cảnh chính trị này, chính phủ Barnié đã gặp phải khó khăn trong việc điều hành hiệu quả kể từ khi nhậm chức.
Trong tình hình đó, Barnié đã cố gắng vượt qua quốc hội, buộc thông qua một dự luật an sinh xã hội. Hành động này đã kích động phản ứng mạnh mẽ từ Liên minh Quốc gia cực hữu và phe cánh tả, hai lực lượng đã liên kết để đề xuất bỏ phiếu bất tín nhiệm, và cuối cùng đã được thông qua thành công trong cuộc biểu quyết vào ngày 4 tháng 12, khiến chính phủ Barnié tuyên bố sụp đổ.
Sự sụp đổ của chính phủ mang lại hậu quả kinh tế nghiêm trọng
Sự sụp đổ của chính phủ Pháp không chỉ khiến tình hình chính trị trong nước rơi vào hỗn loạn mà còn có tác động nghiêm trọng đến nền kinh tế. Các nhà kinh tế cảnh báo rằng bế tắc chính trị này có thể khiến Pháp không thể đưa ra ngân sách năm 2025 đúng hạn, từ đó làm tăng thâm hụt công cộng, tăng lợi suất trái phiếu và tổn hại nghiêm trọng đến niềm tin của nhà đầu tư quốc tế.
Giáo sư kinh tế Javier Díaz-Giménez từ Trường Kinh doanh IESE Tây Ban Nha lưu ý rằng nếu Pháp không thể nộp đúng hạn ngân sách, có thể đối mặt với nguy cơ vỡ nợ. Dù không hẳn là Pháp gặp vấn đề về khả năng tài chính, nhưng các cơ quan xếp hạng đã bày tỏ lo ngại về điều này, hiện tại lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Pháp đã cao hơn Hy Lạp, điều này khiến chi phí vay vốn tăng thêm.
Gilles Moëc, kinh tế trưởng của AXA, phát biểu rằng mặc dù Pháp có thể dựa vào tiết kiệm trong nước để bù đắp sự thiếu hụt của các nhà đầu tư quốc tế, nhưng điều này cũng có nghĩa là tiềm năng tăng trưởng kinh tế trong nước sẽ bị kìm nén. Tỷ lệ tiết kiệm tăng và lòng tin tiêu dùng giảm có thể ảnh hưởng đến kế hoạch của chính phủ nhằm thúc đẩy kinh tế phục hồi thông qua tiêu dùng, từ đó ảnh hưởng đến dự kiến thuế và tăng trưởng kinh tế.
Ngân sách năm 2025 khó thực hiện, triển vọng kinh tế của Pháp bấp bênh
Chính phủ Pháp trước đây đã công bố dự thảo ngân sách năm 2025 vào tháng 10, dự kiến sẽ giảm tỷ lệ thâm hụt đối với GDP từ 6% xuống 5% thông qua việc tăng thuế và cắt giảm chi tiêu công. Tuy nhiên, với sự sụp đổ của chính phủ Barnié, mục tiêu này đã trở nên khó khăn để đạt được. Các nhà kinh tế dự đoán rằng ngay cả khi áp dụng ngân sách tạm thời, Pháp cũng khó xoay chuyển tình hình chi tiêu công quá cao, ngày càng xa rời các yêu cầu về quy tắc tài khóa của EU.
Ngoài ra, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Pháp cũng đối mặt với áp lực giảm. Dự kiến tăng trưởng kinh tế Pháp năm 2024 là 1,1%, và năm 2025 có thể giảm xuống chỉ còn 0,6%. Thâm hụt công cộng tiếp tục ở mức cao, và vấn đề nợ công ngày càng nghiêm trọng. Người kế nhiệm Barnié hoặc chính phủ mới sắp tới sẽ phải đối mặt với nhiệm vụ cân bằng khó khăn hơn giữa chính trị và kinh tế, trở thành thách thức hàng đầu đối với chính phủ Pháp.
Lần sụp đổ này của chính phủ không chỉ mang đến cơn chấn động lớn cho nền chính trị Pháp mà còn có ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển kinh tế trong nước trong tương lai. Liệu Pháp có thể phục hồi từ cuộc khủng hoảng chính trị này và thành công giải quyết các vấn đề tài chính ngày càng nghiêm trọng hay không vẫn còn là một thách thức lớn trước mắt chính phủ.
