CEO AMD Lisa Su đã dẫn dắt công ty thoát khỏi giai đoạn vốn hóa dưới 2 tỷ USD để trở thành đối thủ đáng kể của Nvidia và Intel. Sau khi Nvidia thông báo CEO Jensen Huang từ chức, kinh nghiệm của Su lại được chú ý, cùng những đồn đoán về khả năng bà kế nhiệm ông. Cổ phiếu AMD tăng 5% hôm thứ Năm, đưa vốn hóa thị trường của công ty vượt 950 tỷ USD vào cuối phiên.
Từ nghiên cứu MOSFET đến vị trí lãnh đạo ngành chip
Lisa Su sinh năm 1969 tại Đài Nam, Đài Loan. Bà cùng gia đình sang Mỹ khi khoảng 3 tuổi và lớn lên ở quận Queens, New York. Từ nhỏ, Su đã thích tháo rời rồi lắp lại những thiết bị như xe điều khiển từ xa. Bà tốt nghiệp trường Trung học Khoa học Bronx năm 1986, sau đó học kỹ thuật điện tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), lấy bằng cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ trong thập niên 1990. Nghiên cứu tiến sĩ của bà tập trung vào MOSFET, các công tắc điện tử siêu nhỏ cấu thành chip.
Sau khi rời môi trường học thuật, Su lần lượt đảm nhiệm các vị trí kỹ thuật, nghiên cứu và quản lý tại Texas Instruments, IBM và Freescale Semiconductor. Bà từng lãnh đạo trung tâm nghiên cứu và phát triển bán dẫn của IBM, tham gia nghiên cứu công nghệ thay kết nối bằng nhôm bằng kết nối bằng đồng trong chip. Khi giữ chức phó chủ tịch cấp cao kiêm tổng giám đốc tại Freescale, bà cũng tích lũy kinh nghiệm điều hành doanh nghiệp và chuẩn bị cho công ty niêm yết.
Ryzen và EPYC đưa AMD trở lại cuộc chơi
Su gia nhập AMD năm 2012, phụ trách bộ phận kinh doanh toàn cầu. Khi đó, vốn hóa công ty chưa đến 2 tỷ USD, doanh thu chủ yếu dựa vào chip máy tính cá nhân trong lúc thị trường PC suy giảm. AMD chuyển hướng sang chip bán tùy chỉnh, điều chỉnh thiết kế theo nhu cầu từng khách hàng. Công ty giành được hợp đồng thiết kế và cung cấp chip cho PlayStation 4 của Sony và Xbox One của Microsoft, qua đó giảm phụ thuộc vào thị trường PC truyền thống. Tháng 10/2014, Su được bổ nhiệm làm chủ tịch kiêm CEO AMD.
Trên cương vị lãnh đạo, bà thu hẹp các mảng chip lợi nhuận thấp, tiêu thụ ít điện năng và tập trung nguồn lực vào điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu và máy chơi game. Bộ xử lý Ryzen giúp AMD trở lại thị trường PC tiêu dùng; dòng EPYC dần có chỗ đứng trong máy chủ và trung tâm dữ liệu, với các nhà cung cấp dịch vụ đám mây như Amazon, Microsoft và Google Cloud từng sử dụng sản phẩm này. Năm 2018, AMD ra mắt GPU trung tâm dữ liệu 7 nm Radeon Instinct MI50 và MI60. Đến năm 2020, vốn hóa công ty đã vượt 110 tỷ USD.
Phần mềm vẫn là điểm AMD cần cải thiện
Quy mô hoạt động của AMD đã tăng hơn 100 lần, nhưng công ty vẫn cách khá xa Nvidia, doanh nghiệp có vốn hóa gần 4.000 tỷ USD. Su từng nói bà không muốn AMD chỉ được đánh giá qua so sánh với Nvidia hay Intel, bởi thị trường tổng thể vẫn rất lớn.
Năm 2025, các nhà phân tích của SemiAnalysis nhận định hệ sinh thái phần mềm của GPU AMD đang hạn chế khả năng khai thác hiệu năng phần cứng. Sau cuộc trao đổi kéo dài khoảng 90 phút với nhà phân tích trưởng của tổ chức này, Su viết trên mạng xã hội X rằng những ý kiến phê bình có thể hữu ích. Bà thừa nhận AMD cần cải thiện khả năng tối ưu cho khách hàng và các loại tác vụ, đồng thời mở rộng hỗ trợ phần mềm.
Cục diện cạnh tranh cũng đang thay đổi. Intel và Nvidia công bố hợp tác phát triển hạ tầng AI và sản phẩm máy tính cá nhân, làm dấy lên lo ngại rằng sự kết hợp thế mạnh của hai công ty sẽ gia tăng sức ép lên AMD. Ở chiều ngược lại, AMD ký thỏa thuận hợp tác nhiều năm với OpenAI, dự kiến cung cấp tổng cộng 6 gigawatt GPU. Thỏa thuận cũng trao cho OpenAI cơ hội sở hữu khoảng 10% cổ phần AMD; số cổ phiếu này sẽ được phân bổ theo từng giai đoạn, căn cứ vào tiến độ triển khai và các mục tiêu giá cổ phiếu AMD.
Hạn chế xuất khẩu chip sang Trung Quốc tác động đến AMD
Các hạn chế xuất khẩu chip của Mỹ sang Trung Quốc từng ảnh hưởng trực tiếp đến chip AI MI308 của AMD. Tháng 4/2025, công ty dự báo những hạn chế này có thể khiến doanh thu giảm 800 triệu USD. Sau khi các biện pháp được dỡ bỏ vào tháng 7 cùng năm, AMD cho biết sẽ khôi phục các lô hàng sang Trung Quốc theo quy định.
Đến tháng 9, AMD và Nvidia đồng ý nộp cho chính phủ Mỹ 15% doanh thu bán chip tại Trung Quốc để duy trì giấy phép xuất khẩu. Trong phiên điều trần tại Thượng viện Mỹ năm đó, Su cảnh báo rằng nếu công nghệ Mỹ không được sử dụng rộng rãi trên thị trường toàn cầu, các công nghệ khác có thể có cơ hội phát triển; việc được ứng dụng thực tế cũng góp phần thúc đẩy đổi mới.
Sự nghiệp của Su còn ghi dấu qua những công nhận ngoài doanh nghiệp. Năm 2022, MIT đổi tên tòa nhà số 12, nơi đặt MIT.nano, thành Lisa T. Su Building. Bà cũng lập học bổng hỗ trợ các nữ nghiên cứu sinh có thành tích trong lĩnh vực công nghệ nano. Năm 2024, tạp chí Time vinh danh bà là CEO của năm; Su là người phụ nữ đầu tiên nhận danh hiệu này. Bà có quan hệ họ hàng với Jensen Huang. Sau thông báo Huang từ chức CEO Nvidia, kinh nghiệm trong ngành chip của Su và vị thế cạnh tranh của AMD một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý.