Quốc hội Mỹ đang thúc đẩy đưa nhiều biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip tiên tiến vào luật quốc phòng thường niên. Hôm thứ Năm, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Brian Mast cho biết các đề xuất này “nhiều khả năng” sẽ được đưa vào dự luật quốc phòng phải thông qua trong năm nay. Nếu được thông qua, quy định đối với các công ty như Nvidia khi bán chip tiên tiến cho Trung Quốc có thể chặt chẽ hơn, đồng thời ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và quy trình cấp phép xuất khẩu.
Mast cho biết tranh cãi liên quan đến CEO Nvidia Jensen Huang đã tạo thêm động lực cho nỗ lực lập pháp. Nội dung tranh cãi được nêu là mối quan hệ ngoài hôn nhân giữa Huang và một người bị nghi có thể là điệp viên Trung Quốc; Huang từ chức CEO Nvidia vào thứ Năm. Mast đặt câu hỏi về việc giám sát dòng chảy chip và nói ông muốn điều tra vai trò của Cục Công nghiệp và An ninh (BIS), thuộc Bộ Thương mại Mỹ, trong vụ việc.
Ba đề xuất nhắm vào định vị chip, thiết bị sản xuất và giấy phép bán hàng
Các biện pháp đang được thảo luận bao gồm Đạo luật An ninh Chip (Chip Security Act). Dự luật này dự kiến yêu cầu chip tiên tiến có cơ chế xác minh vị trí nhằm ngăn chặn buôn lậu. Hai đề xuất còn lại tập trung vào xuất khẩu thiết bị sản xuất chip và giấy phép bán chip trí tuệ nhân tạo (AI) sang Trung Quốc.
Một đề xuất sẽ siết hạn chế xuất khẩu thiết bị sản xuất chip, đồng thời thúc đẩy các quốc gia khác áp dụng biện pháp kiểm soát tương tự Mỹ. Đề xuất còn lại dự kiến trao cho Quốc hội cơ hội xem xét các giấy phép bán chip AI tiên tiến. Nếu cả ba được đưa vào luật quốc phòng, yêu cầu đối với doanh nghiệp khi xin giấy phép xuất khẩu và theo dõi điểm đến của chip có thể thay đổi. Hiện các điều khoản vẫn đang được Quốc hội thảo luận; nội dung cuối cùng và phạm vi áp dụng chưa được xác định.
Lập trường của Nhà Trắng và hoạt động của BIS được chú ý
Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đây tỏ ra thận trọng trước khả năng siết thêm hạn chế xuất khẩu chip, đồng thời từng phê chuẩn một thỏa thuận cho phép Nvidia bán thêm chip cao cấp cho Trung Quốc. Vì vậy, định hướng của nhánh hành pháp có khác biệt rõ rệt với các biện pháp hạn chế đang được Quốc hội xem xét.
Mast nói ông vẫn tin tưởng Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, nhưng không bày tỏ mức độ tin tưởng tương tự đối với Jeffrey Kessler, người đứng đầu BIS, cơ quan phụ trách kiểm soát xuất khẩu. Theo Mast, Kessler tham gia sâu vào các vấn đề cụ thể như phạm vi chip được phép bán, và hai bên có bất đồng về cách xử lý chính sách. Người phát ngôn BIS chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận vào thời điểm đó.
Mast muốn Huang ra điều trần sớm
Mast cho biết ông muốn Huang ra điều trần về tranh cãi liên quan càng sớm càng tốt, tốt nhất là trong vòng một tuần. Ông đang trao đổi với đội ngũ của Huang, nhưng không loại trừ khả năng phát trát triệu tập nếu các cuộc thương lượng không thể tiếp tục hoặc không được tiến hành một cách thiện chí. Nvidia cũng chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận vào thời điểm đó.
Với các doanh nghiệp chip, tiến trình của dự luật quốc phòng sẽ quyết định liệu kiểm soát xuất khẩu có chuyển từ chính sách hành pháp hiện hành sang các yêu cầu pháp lý cụ thể hơn hay không. Các nội dung về Quốc hội xem xét giấy phép, hạn chế xuất khẩu thiết bị và xác minh vị trí chip vẫn cần chờ văn bản dự luật cùng kết quả bỏ phiếu tiếp theo.