Trong những năm gần đây, thương mại hàng hóa của Anh luôn ở trạng thái thâm hụt. Dữ liệu mới nhất cho thấy xu hướng này không chỉ sẽ tiếp tục vào năm 2025 mà còn có thể xấu đi do nhiều yếu tố bất lợi. Cơ quan Thống kê Quốc gia Anh báo cáo rằng, vào tháng 10 năm 2024, xuất khẩu thương mại hàng hóa của Anh đạt 28,3 tỷ bảng Anh, giảm 100 triệu bảng Anh so với tháng trước, trong khi nhập khẩu đạt 47,4 tỷ bảng Anh, tăng 2,6 tỷ bảng Anh so với tháng trước, dẫn đến thâm hụt thương mại tháng 10 mở rộng lên 19,1 tỷ bảng Anh. Trong ba tháng kết thúc vào tháng 10, thâm hụt thương mại hàng hóa đã đạt tổng cộng 51,4 tỷ bảng Anh, trong khi thâm hụt cả năm 2023 lên tới 188 tỷ bảng Anh.
Sự suy thoái của ngành công nghiệp chế tạo và tác động của Brexit đến xuất khẩu
Sự suy yếu kéo dài của ngành công nghiệp chế tạo của Anh là nguyên nhân chính dẫn đến thâm hụt thương mại hàng hóa ngày càng lớn. Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, Anh đã nhiều lần triển khai chiến lược "tái công nghiệp hóa" nhưng hiệu quả không cao, tỷ lệ đóng góp của ngành chế tạo trong cơ cấu kinh tế luôn duy trì ở mức khoảng 10%. Trong quý ba năm 2024, ngành công nghiệp chế tạo của Anh đã giảm 0,4% so với quý trước, kéo dài xu hướng suy giảm từ quý hai, tăng trưởng của ngành dịch vụ đình trệ, và tốc độ tăng trưởng kinh tế tổng thể theo quý là 0.
Ngành công nghiệp ô tô là điển hình cho tình trạng khó khăn của ngành chế tạo Anh. Dữ liệu từ Hiệp hội Các nhà sản xuất và Thương nhân ô tô Anh (SMMT) cho thấy, sản lượng ô tô vào tháng 11 năm 2024 giảm hơn 30% so với cùng kỳ năm trước, lượng xuất khẩu giảm hơn 21%. Giám đốc điều hành SMMT Mike Hawes cho biết, ngành chế tạo đang phải đối mặt với áp lực toàn diện, nhiều nhà máy đang tiến hành cải tổ và khó có thể phục hồi trong ngắn hạn.
Ngoài ra, những rào cản thương mại do Brexit cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến xuất khẩu hàng hóa của Anh. EU là thị trường xuất khẩu quan trọng của Anh, nhưng sau Brexit, hàng hóa của Anh gặp phải chi phí cao hơn và thủ tục phức tạp hơn khi vào EU. Nghiên cứu của S&P chỉ ra rằng, chi phí quản lý tăng thêm đã làm suy yếu đáng kể khả năng cạnh tranh quốc tế của hàng hóa Anh.
Quy định mới và chính sách thuế của Trump tạo ra thách thức
Vào tháng 1 năm 2025, EU sẽ thực hiện quy định an ninh quản lý nhập khẩu mới, nhưng khảo sát của Phòng Thương mại Anh (BCC) cho thấy hơn 77% số nhà xuất khẩu Anh thiếu hiểu biết về quy định mới, dẫn đến các rào cản xuất khẩu gia tăng thêm. Một số doanh nghiệp phàn nàn về sự gia tăng giấy tờ công việc và thái độ quan liêu, khó khăn trong xuất khẩu sang EU ngày càng gia tăng.
Đồng thời, chính sách thuế của Tổng thống mới đắc cử Trump có thể gây ra cú sốc mới cho xuất khẩu của Anh. BBC dẫn lời các nhà kinh tế phân tích rằng, vào năm 2025, xuất khẩu của Anh sang Mỹ đối với các mặt hàng có giá trị gia tăng cao (như ô tô, công nghiệp hàng không và dược phẩm) có thể giảm đáng kể, phản ứng trong chuỗi thương mại toàn cầu có thể khiến tổng lượng xuất khẩu của Anh giảm hơn 2,6%. Chuyên gia từ Viện nghiên cứu kinh tế Anh, Harrison Griffiths cảnh báo rằng điều này sẽ có tác động tiêu cực sâu rộng đến nền kinh tế Anh.
Thách thức phát triển kinh tế và chiến lược công nghiệp
Xuất khẩu của Anh giảm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đầu tư công nghiệp, làm suy yếu hơn nữa tăng trưởng kinh tế tổng thể. Tổng Giám đốc Phòng Thương mại Anh, Shevon Haviland cho biết, chiến lược công nghiệp là chìa khóa thúc đẩy phát triển kinh tế, nhưng đầu tư không đủ đã trở thành nút thắt chính trong phát triển ngành chế tạo. Nếu xuất khẩu tiếp tục giảm, đầu tư công nghiệp khó có thể khởi sắc, nền kinh tế Anh có thể chịu thêm nhiều cú sốc.
Nhìn về năm 2025, với việc thâm hụt thương mại hàng hóa của Anh ngày càng mở rộng, sự phục hồi yếu kém của ngành chế tạo và các trở ngại trong thị trường xuất khẩu, nền kinh tế Anh có thể đối mặt với những thách thức lớn hơn. Cải thiện quan hệ thương mại với EU và điều chỉnh chính sách thương mại với Mỹ sẽ trở thành những vấn đề quan trọng mà chính phủ Anh cần giải quyết ngay.
