Các công ty AI đang đưa năng lực phản gián vào trọng tâm bảo vệ an ninh doanh nghiệp. Khi AI ngày càng gắn với an ninh quốc gia và cạnh tranh công nghệ, OpenAI, Anthropic và Nvidia đều tăng tuyển chuyên gia có kinh nghiệm tình báo, có thể nhận diện nguy cơ rò rỉ bí mật thương mại. Mức lương cho các vị trí này vào khoảng 200.000–500.000 USD.
Nhu cầu này được chú ý nhiều hơn sau những tranh cãi liên quan đến Nvidia. Đồng sáng lập công ty Jensen Huang gần đây thừa nhận từng có quan hệ tình cảm với một phụ nữ bị nghi là gián điệp Trung Quốc. Các cơ quan tình báo Mỹ bày tỏ lo ngại về mối quan hệ này, nhưng sau cuộc điều tra, hội đồng quản trị Nvidia cho biết chưa có căn cứ cho thấy an ninh quốc gia hay bí mật công ty bị xâm phạm. Quan chức Mỹ cho rằng Alice Huang, một lãnh đạo của Megaspeed, đã được Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc tuyển mộ và từng chuyển thông tin cho Bắc Kinh; Trung Quốc phủ nhận hoạt động gián điệp.
Anthropic và OpenAI tăng tuyển nhân sự phản gián
Theo dữ liệu của Revelio Labs, đơn vị theo dõi thị trường lao động, Anthropic đã tuyển 33 người cho các vị trí phản gián từ đầu năm đến nay, tăng so với 14 người năm ngoái và 9 người năm 2024. Năm 2025, công ty mời David Cohen, cựu Phó giám đốc CIA, và Dave Luber, cựu lãnh đạo an ninh mạng của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA), tham gia hội đồng cố vấn an ninh quốc gia.
OpenAI tuyển 22 nhân sự phản gián trong năm nay, so với 9 người năm ngoái. Năm 2024, công ty bổ nhiệm Paul Nakasone, cựu Giám đốc NSA, vào hội đồng quản trị. Nvidia cũng tuyển 16 người liên quan đến phản gián trong năm nay, cho thấy khoản đầu tư vào lĩnh vực này không chỉ xuất hiện ở những doanh nghiệp gần đây vướng tranh cãi.
Mức lương cho thấy cuộc cạnh tranh nhân lực này có chi phí đáng kể. Revelio Labs ghi nhận các vị trí phản gián tại doanh nghiệp AI thường trả từ 200.000 đến 500.000 USD. Christopher Falkenberg, cựu đặc vụ Cơ quan Mật vụ Mỹ và hiện là Chủ tịch Insite Risk Management, nhận định các công ty công nghệ đã tuyển dụng nhiều nhân sự an ninh, trong khi nguồn cung người có kinh nghiệm trong khu vực công không theo kịp nhu cầu.
Các tin tuyển dụng cũng cho thấy doanh nghiệp cần năng lực vượt ra ngoài an ninh mạng truyền thống. OpenAI tìm chuyên gia điều tra an ninh toàn cầu cấp cao và nêu phản gián là kỹ năng trọng yếu; Anthropic tuyển kỹ sư an ninh về tình báo mối đe dọa. ASML, hãng thiết bị bán dẫn, cũng tìm nhân sự tình báo làm việc tại Đài Loan.
Nguy cơ có thể bắt đầu từ những tiếp xúc thường ngày
Eric O’Neill, cựu nhân viên phản gián của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), cho rằng cần huấn luyện lãnh đạo cấp cao nhận diện hành vi thao túng, đồng thời thiết lập cơ chế can thiệp khi người phụ trách không muốn tiếp nhận cảnh báo. Việc tiếp cận mục tiêu không nhất thiết bắt đầu bằng yêu cầu cung cấp bí mật thương mại; nó có thể khởi đầu tại hội nghị ngành, qua giới thiệu làm ăn, những buổi gặp gỡ có uống rượu hoặc ứng dụng hẹn hò.
Dấu hiệu cần chú ý có thể là mối quan hệ tiến triển bất thường, liên tục dò hỏi về hoạt động nhạy cảm, tìm cách làm quen với đồng nghiệp có ảnh hưởng hoặc khuyến khích giữ kín mối quan hệ. Nếu người tiếp cận là người mà lãnh đạo tin tưởng, các dấu hiệu cảnh báo càng khó nhận ra kịp thời. O’Neill lưu ý rằng khi nhân viên an ninh nêu quan ngại, lãnh đạo có thể đã gắn bó tình cảm và không muốn lắng nghe.
Vấn đề không chỉ giới hạn trong nội bộ doanh nghiệp. Một tháng trước, một kỹ sư OpenAI bị bắt vì bị cáo buộc lắp thiết bị nghe lén trong phòng họp của công ty. Bộ Tư pháp Mỹ cho biết kỹ sư này từng liên lạc với một thành viên hoàng gia Saudi Arabia. Vụ việc, cùng tranh cãi liên quan đến Nvidia, khiến rủi ro từ các mối quan hệ tiếp xúc, bảo vệ thông tin và an ninh nội bộ được quan tâm hơn.
Washington mở rộng trọng tâm an ninh kinh tế
Các cơ quan quốc phòng và tình báo Mỹ cũng tăng chú ý đến hoạt động gián điệp công nghiệp và cạnh tranh công nghệ. Một thông tin được công bố cho biết Lầu Năm Góc dự định triển khai các nhân viên hoạt động dưới vỏ bọc lãnh đạo doanh nghiệp, trong khuôn khổ một chiến dịch cạnh tranh kinh tế quy mô lớn hơn. Bộ Quốc phòng phủ nhận thông tin này.
Một thông tin khác cho biết Bộ Quốc phòng đang lập văn phòng hỗ trợ công nghệ, với nhiệm vụ bí mật phá hoại các dự án công nghệ nước ngoài có thể đe dọa ưu thế quân sự của Mỹ. Văn phòng được thành lập vào tháng 4 năm nay thông qua việc tái cơ cấu hai chương trình tình báo mật; các chương trình liên quan đã tiến hành hoạt động phá hoại công nghệ ở quy mô nhỏ hơn từ năm 2023.
Tháng 9 năm nay, Phó giám đốc CIA Michael Ellis cho biết Mỹ đang mở rộng hoạt động tình báo nhằm vào Trung Quốc, tập trung vào các lĩnh vực nhạy cảm như AI, công nghệ sinh học và chip. Bộ Quốc phòng Mỹ cũng thành lập bộ phận phòng thủ kinh tế trong năm nay, với nhiệm vụ sử dụng các biện pháp kinh tế để răn đe, ngăn chặn và làm gián đoạn hoạt động của đối thủ.
Với các công ty AI, tuyển chuyên gia phản gián không chỉ là phản ứng trước một sự cố riêng lẻ; việc này phản ánh sự giao thoa ngày càng rõ giữa bảo vệ bí mật thương mại và an ninh quốc gia. Một số cáo buộc trong các vụ việc liên quan vẫn bị phủ nhận hoặc chưa được chứng minh. Trong khi đó, quy mô tuyển dụng, mức lương và phạm vi nhiệm vụ của các vị trí an ninh cho thấy doanh nghiệp đang dành thêm nguồn lực để ứng phó với những rủi ro này.