Apple và Nvidia gần đây có thời điểm cùng đạt vốn hóa khoảng 5,08 nghìn tỷ USD, trong cuộc đua giành vị trí công ty giá trị nhất thế giới. Nhưng ngoài thứ hạng thị trường, dòng lợi nhuận từ AI, nguồn cung linh kiện và công suất gia công chip mới là những yếu tố có thể định hình triển vọng kinh doanh của hai bên. Apple dựa vào AI chạy trực tiếp trên thiết bị và hệ sinh thái phần cứng, trong khi giá bộ nhớ tăng và nguồn cung chip tiên tiến hạn chế có thể làm chi phí của hãng đi lên.
Vốn hóa ngang ngửa, cạnh tranh tập trung vào chuỗi giá trị AI
Apple từng là công ty đầu tiên vượt các mốc vốn hóa 1.000 tỷ, 2.000 tỷ và 3.000 tỷ USD. Nvidia lần lượt đi trước thị trường khi vượt 4.000 tỷ và 5.000 tỷ USD. Gần đây, khi sức nóng của giao dịch liên quan đến AI dịu bớt, cổ phiếu Apple tương đối vững, đưa vốn hóa hai công ty tiến sát nhau trở lại.
Cuộc cạnh tranh không chỉ nằm ở thứ hạng định giá. Nvidia hưởng lợi từ chi tiêu cho hạ tầng AI, đặc biệt là GPU trung tâm dữ liệu. Apple muốn tận dụng iPhone, Mac và chip tự thiết kế để xử lý nhiều tác vụ AI ngay trên thiết bị. Hai hướng triển khai này tạo ra nhu cầu tính toán khác nhau, đồng thời ảnh hưởng đến nhu cầu chip, vị thế thương lượng của nhà cung cấp và cách lợi nhuận được phân chia trong ngành.
Mac lập kỷ lục doanh thu khi Apple đẩy mạnh AI trên thiết bị
Apple chưa xây dựng mảng mô hình AI riêng có quy mô tương đương các nhà phát triển mô hình lớn. Thay vào đó, hãng nhấn mạnh khả năng phần cứng của mình vận hành các mô hình AI. Trong cuộc họp gần nhất với nhà đầu tư về kết quả kinh doanh, Apple cho biết Apple Silicon có lợi thế về hiệu quả năng lượng, băng thông bộ nhớ và suy luận tại thiết bị. Hãng cũng đề cập việc khách hàng sử dụng Mac mini để chạy ứng dụng tác tử AI, cũng như triển khai các cụm Mac Studio để vận hành mô hình tiên tiến ngay tại chỗ.
Trong quý kết thúc vào tháng 6, doanh thu Mac đạt kỷ lục 10,4 tỷ USD, tăng 29% so với cùng kỳ và ở mức cao nhất trong nhiều năm. iPhone cũng là một trong những thiết bị chính giúp người tiêu dùng tiếp cận dịch vụ AI. Tuy nhiên, thị trường vẫn theo dõi liệu doanh số thiết bị và năng lực xử lý AI cục bộ có thể tạo ra giá trị kinh tế tương đương GPU trung tâm dữ liệu hay không.
Phần tăng thêm đáng kể trong chi tiêu AI hiện tập trung vào các trung tâm dữ liệu. Apple cần chứng minh hãng có thể duy trì lợi thế phần cứng mà không kiểm soát tầng mô hình cốt lõi, đồng thời biến AI trên thiết bị thành nguồn đóng góp doanh thu lớn hơn.
Công suất TSMC và giá bộ nhớ làm tăng áp lực chi phí
Quy mô mua hàng và năng lực quản lý chuỗi cung ứng từ lâu giúp Apple có tiếng nói đáng kể với các nhà cung cấp. Samsung, Micron và SK Hynix là những mắt xích quan trọng về bộ nhớ; công suất sản xuất chip tiên tiến của TSMC cũng giữ vai trò then chốt. Khi nhu cầu máy chủ AI tăng, Nvidia cùng các doanh nghiệp AI khác cần thêm chip tiên tiến và bộ nhớ, khiến nguồn lực của nhà cung cấp trở nên căng thẳng. Apple vì vậy có thể không còn dễ dàng tăng công suất theo nhu cầu như trước.
Trong cuộc họp công bố kết quả quý I, Apple cho biết công suất ở các tiến trình tiên tiến đang hạn chế nguồn cung, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng linh hoạt trong việc tăng sản lượng. Ban lãnh đạo cũng cho biết chi phí bộ nhớ tăng liên tiếp: chi phí mua hàng trong quý kết thúc tháng 3 cao hơn quý kết thúc tháng 12 trước đó; quý kết thúc tháng 6 lại cao hơn quý tháng 3. Apple dự kiến chi phí sẽ tiếp tục tăng trong quý kết thúc vào tháng 9.
Hãng cho biết lượng hàng tồn kho mua từ trước có thể giúp giảm bớt một phần áp lực trong quý tháng 9, cùng với chi phí thấp hơn ở một số linh kiện không phải bộ nhớ. Tuy vậy, tác dụng của lượng hàng dự trữ này được dự báo sẽ giảm dần, trong khi giá bộ nhớ trên thị trường có thể tiếp tục tăng sau tháng 9. Apple nói thị trường DRAM chủ yếu do ba nhà cung cấp chi phối và hãng đang đánh giá các lựa chọn nguồn cung. Bổ sung nhà cung cấp có thể giúp cải thiện khả năng đáp ứng, nhưng tác động đến giá vẫn chưa rõ.
Biên lợi nhuận dự báo giảm, nguồn cung có thể kìm hãm tăng trưởng
Apple dự báo biên lợi nhuận gộp quý tiếp theo ở mức 46%-47%, không tính khoản hoàn thuế quan một lần. Mức này có thể đưa biên lợi nhuận về vùng tương tự khoảng năm 2023. Công ty cũng dự kiến nguồn cung trong quý kết thúc vào tháng 9 vẫn bị hạn chế, có khả năng ảnh hưởng đến tăng trưởng doanh thu. Sau khi Apple công bố kết quả quý tháng 6, kỳ vọng của thị trường về doanh thu hãng đã được điều chỉnh giảm.
Áp lực chi phí đáng chú ý với Apple vì hãng bán hàng cho người tiêu dùng cuối, khác với Nvidia, và có thể không chuyển toàn bộ mức tăng giá linh kiện sang khách hàng. Trong những năm qua, biên lợi nhuận gộp của Apple được cải thiện một phần nhờ tỷ trọng dịch vụ tăng, phần khác nhờ hiệu quả chuỗi cung ứng phần cứng. Nếu giá bộ nhớ tiếp tục đi lên và lợi thế từ hàng tồn kho giảm, khả năng hai yếu tố này bù đắp chi phí tăng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận.
Chênh lệch định giá cho thấy kỳ vọng tăng trưởng khác nhau
Thị trường kỳ vọng Apple vẫn có thể duy trì tăng trưởng doanh thu hai chữ số, một phần nhờ khả năng định giá sản phẩm và nhu cầu với AI trên thiết bị. Tuy nhiên, tốc độ tăng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu được dự báo sẽ chậm lại đáng kể. Theo các so sánh định giá được nêu, PEG của Apple vào khoảng 2 lần trở lên, trong khi Nvidia ở mức 0,5 lần hoặc thấp hơn; P/E của Apple cũng cao hơn Nvidia. Tính theo lợi nhuận dự phóng, P/E của Apple khoảng 36 lần.
Chênh lệch này phản ánh những cách nhìn khác nhau của nhà đầu tư. Một số lo ngại tăng trưởng của Nvidia có tính chu kỳ; một số khác cho rằng Apple có thể từng bước xử lý các vấn đề về nguồn cung và chi phí. Apple cũng phải tính đến khả năng phần cứng được thiết kế riêng cho AI làm thay đổi cuộc cạnh tranh. Hiện chưa rõ các sản phẩm liên quan đến Meta hoặc OpenAI có ảnh hưởng đến hệ sinh thái thiết bị của Apple hay không.
Trong ngắn hạn, các yếu tố dễ theo dõi hơn gồm giá bộ nhớ, nguồn cung từ các tiến trình sản xuất tiên tiến, dự báo biên lợi nhuận và tiến độ thương mại hóa AI chạy trên thiết bị của Apple.