Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn dài tăng nhanh nhưng Bitcoin chưa giảm mạnh tương ứng. Lợi suất kỳ hạn 10 năm lên 5,22%, đưa chi phí vốn lên mức cao nhất kể từ năm 2007. Lợi suất kỳ hạn 30 năm có lúc chạm 5,5185%, cao nhất trong 22 năm, trước khi giao dịch quanh 5,511%. Bitcoin chủ yếu dao động trong vùng 83.000-85.000 USD, gần nhất ở khoảng 83.679 USD, giảm 0,70% trong 24 giờ.
Đợt định giá lại trên thị trường trái phiếu đang làm tăng chi phí nắm giữ Bitcoin và các tài sản rủi ro khác. Với nhà đầu tư, trái phiếu Chính phủ Mỹ hiện mang lại lợi suất danh nghĩa trên 5%, trong khi lãi suất phi rủi ro cao hơn cũng đẩy chi phí huy động vốn trong toàn hệ thống tài chính tăng lên. Tuy vậy, sau khi có lúc tiến gần 87.000 USD trong tuần này, Bitcoin vẫn giữ phần lớn mức tăng gần đây. Điều chỉnh hiện tập trung nhiều hơn ở các vị thế phái sinh thay vì giá giao ngay.
Bitcoin vẫn tăng dù lợi suất thực đi lên
Nhà phân tích Camran Khosravi của Bitwise cho biết Bitcoin tăng khoảng 22% trong giai đoạn từ ngày 19/8 đến 24/9, trong khi lợi suất thực của trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng khoảng 50 điểm cơ bản. Lợi suất thực liên tục đi lên trong giai đoạn này, còn phần lớn đà tăng của Bitcoin đã diễn ra trước đó, sau đó giá duy trì ở vùng tương đối cao.
Diễn biến này khiến thị trường đặt câu hỏi liệu Bitcoin có thể tiếp tục giữ sức mạnh tương đối khi đối mặt với trái phiếu Chính phủ Mỹ, một tài sản có rủi ro thấp hơn nhưng lợi suất ngày càng cao. Jefferies nhận định lợi suất kỳ hạn 10 năm có thể tăng tháng thứ bảy liên tiếp, ngang với chuỗi tăng dài nhất trong dữ liệu kể từ năm 1970.
Phiên đấu giá trái phiếu Mỹ kỳ hạn 7 năm trong tuần này cũng cho thấy nhu cầu có dấu hiệu chịu sức ép. James Lavish, đồng quản lý đối tác của Bitcoin Opportunity Fund, cho biết Bộ Tài chính Mỹ đã bán 44 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 7 năm với lợi suất cuối cùng 5,085%, cao hơn đáng kể so với mức 4,512% trong phiên đấu giá tháng 8 và là mức cao nhất kể từ tháng 4/1993.
Lợi suất của lô trái phiếu này cao hơn 0,7 điểm cơ bản so với lợi suất thị trường tại thời điểm đấu giá. Tỷ lệ đặt thầu trên lượng phân bổ giảm từ 2,50 lần xuống 2,42 lần.
Bộ Tài chính Mỹ từng dừng phát hành trái phiếu kỳ hạn 7 năm vào năm 1993 và khôi phục kỳ hạn này vào năm 2009. Vì vậy, lợi suất của phiên đấu giá hiện nằm ở vùng cao kể từ khi kỳ hạn này được phát hành trở lại, đồng thời cho thấy nhà đầu tư đang yêu cầu mức sinh lời cao hơn để nắm giữ nợ Chính phủ Mỹ dài hạn.
Nhu cầu vay và dữ liệu kinh tế gây áp lực lên lợi suất
Mohamed El-Erian, cố vấn kinh tế trưởng của Allianz, cho rằng các yếu tố đứng sau đợt bán tháo trái phiếu đã kéo dài một thời gian. Những yếu tố này gồm quy mô vay nợ lớn của chính phủ và doanh nghiệp, hoạt động kinh tế vẫn mạnh, cùng khả năng hoặc mức độ sẵn sàng mua trái phiếu Mỹ suy giảm ở một số nhóm nhà đầu tư truyền thống.
Ông cũng cho rằng nhà đầu tư có thể vẫn chịu ảnh hưởng từ giai đoạn lợi suất cực thấp sau khủng hoảng tài chính năm 2008 và chưa chuẩn bị đầy đủ cho việc chi phí vay duy trì ở mức cao trong thời gian dài.
Các số liệu kinh tế gần đây củng cố nhận định này. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã nâng biên độ lãi suất mục tiêu thêm 25 điểm cơ bản trong tuần trước, trong khi hoạt động doanh nghiệp, thị trường lao động và chi phí năng lượng vẫn tương đối vững. Lo ngại về khả năng chính sách tiếp tục thắt chặt vì thế chưa hoàn toàn biến mất.
Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) tổng hợp sơ bộ tháng 9 do S&P Global công bố tăng từ 56,0 lên 58,4, mức cao nhất kể từ tháng 7/2021. Số nhân viên mới tại các doanh nghiệp tăng với tốc độ nhanh nhất trong hơn 4 năm, còn chi phí đầu vào lên gần mức cao nhất trong 4 năm.
Nếu nền kinh tế tiếp tục mạnh hơn dự kiến, áp lực lạm phát có thể duy trì ở mức cao, khiến lãi suất chính sách và điều kiện tài chính tiếp tục hạn chế trong thời gian dài hơn.
Khi lợi suất vượt 5%, tương quan rủi ro và lợi nhuận của trái phiếu Chính phủ Mỹ cũng thay đổi. Jurrien Timmer, người đứng đầu bộ phận vĩ mô toàn cầu của Fidelity, cho rằng lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm ở mức 5% tạo ra vùng đệm lợi nhuận lớn hơn cho nhà đầu tư trái phiếu. Theo tính toán của ông, nếu lợi suất giảm 100 điểm cơ bản, tổng lợi nhuận trái phiếu có thể đạt 11,9%; ngay cả khi lợi suất tăng lên 6%, mức lỗ ước tính chỉ khoảng 1,9%.
Điều này làm tăng chi phí cơ hội của Bitcoin, tài sản không trả lãi coupon hay cổ tức, trong khi trái phiếu Chính phủ Mỹ đã mang lại lợi suất danh nghĩa trên 5%. Timmer vẫn xếp Bitcoin cùng hàng hóa vào nhóm tài sản chủ chốt trong khung phân bổ đa tài sản hiện tại, còn trái phiếu có kỳ hạn dài hơn đang có kết quả kém hơn.
Đòn bẩy giảm 1,7 tỷ USD, giá giao ngay chỉ giảm hạn chế
Phản ứng đầu tiên của Bitcoin trước cú sốc vĩ mô thể hiện ở việc nhà giao dịch giảm đòn bẩy. Dữ liệu cho thấy tổng mức độ sử dụng đòn bẩy trên các sàn liên quan giảm khoảng 1,7 tỷ USD, tương đương 14,3%. Trong cùng thời gian, giá Bitcoin chỉ giảm từ khoảng 86.000 USD xuống gần 84.000 USD, tương đương khoảng 2,3%.
Theo từng nền tảng, mức độ sử dụng đòn bẩy trên Gate.io giảm khoảng 710 triệu USD, còn Binance giảm khoảng 680 triệu USD. Quy mô hợp đồng mở trên HTX và Bybit cũng đi xuống.
Dữ liệu hợp đồng mở không cho biết bên mua hay bên bán chiếm phần lớn số vị thế bị đóng, bởi việc đóng vị thế ở bất kỳ phía nào cũng có thể khiến hợp đồng biến mất khỏi thị trường. Tuy nhiên, đòn bẩy giảm mạnh hơn đáng kể so với giá giao ngay, cho thấy nhà giao dịch đang chủ động thu hẹp vị thế mà chưa tạo ra một đợt phá vỡ giá tương ứng.
Việc giảm đòn bẩy có thể làm giảm lượng vị thế có nguy cơ bị thanh lý dây chuyền, nhưng quanh vùng giá hiện tại vẫn còn lượng vị thế đòn bẩy đáng kể. Bản đồ thanh khoản thanh lý trong 24 giờ qua của CoinGlass cho thấy vùng tập trung tương đối lớn phía trên Bitcoin, quanh 85.300-85.700 USD. Ở phía dưới, thanh khoản tập trung quanh 83.000 USD, trong khi khu vực gần 80.000 USD có quy mô thanh lý lớn hơn.
BlockScholes cho biết lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn dài tăng vẫn chưa kéo theo mức biến động tương ứng trên thị trường tiền mã hóa. Bitcoin tiếp tục nằm trong vùng dao động gần đây, còn biến động ngụ ý 30 ngày cũng ở gần đầu thấp của biên độ gần nhất.
Lợi suất 10 năm và lạm phát PCE là phép thử tiếp theo
Diễn biến trên thị trường trái phiếu Mỹ vẫn là biến số quan trọng để đánh giá liệu sức chống chịu gần đây của Bitcoin có thể kéo dài hay không. Nếu lợi suất kỳ hạn 10 năm vượt rõ hơn ngưỡng 5,2% hoặc lợi suất kỳ hạn 30 năm vượt 5,52%, cú sốc từ trái phiếu có thể gây áp lực trực tiếp hơn lên vùng hỗ trợ hiện tại của Bitcoin. Ngược lại, lợi suất dài hạn giảm sẽ làm dịu chi phí cơ hội và áp lực tài chính đối với tài sản này.
Dữ liệu quan trọng tiếp theo là chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), thước đo lạm phát được công bố ngày 30/9, sau đó là báo cáo việc làm tháng 9 công bố ngày 2/10. Nếu số liệu lạm phát hoặc việc làm tiếp tục cho thấy nền kinh tế nóng, các nhà giao dịch trái phiếu có thể đẩy lợi suất dài hạn lên cao hơn. Khi đó, khả năng Bitcoin giữ vùng giá giao ngay sau khi đòn bẩy giảm ở mức hai chữ số sẽ là điểm được thị trường theo dõi.