Ngày 27 tháng 5, tỷ giá yên Nhật so với đô la Mỹ giảm mạnh, USD/JPY trong ngày tăng hơn 1%, thu hút sự quan tâm rộng rãi của thị trường. Đồng thời, lợi suất trái phiếu chính phủ dài hạn của Nhật Bản giảm mạnh, cho thấy tâm lý thị trường trái phiếu đã đảo chiều trong ngắn hạn.
Tính đến khi bài viết được xuất bản vào ngày 28 tháng 5, tỷ giá USD/JPY đã tăng lên 144.76, đạt mức cao nhất trong gần một tuần. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 20 năm giảm hơn 15 điểm cơ bản trong một ngày, xuống còn 2.33%, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm và 40 năm cũng giảm mạnh, tạo nên một "cú bật mạnh" trên thị trường trái phiếu.
Tín hiệu chính sách thúc đẩy biến động thị trường mạnh mẽ
Ngòi nổ cho sự thay đổi nhanh chóng của thị trường là một bảng câu hỏi do Bộ Tài chính Nhật Bản gửi tới thị trường. Trong đó gợi ý có thể cắt giảm quy mô phát hành trái phiếu dài hạn để ứng phó với tình trạng thị trường trái phiếu hiện tại đang suy yếu. Tuyên bố này được hiểu là Chính phủ Nhật Bản đang theo dõi sát sao rủi ro thanh khoản của thị trường trái phiếu dài hạn, có thể sẽ cân nhắc các biện pháp can thiệp.
Trước đó, do lạm phát liên tục tăng kết hợp với kết quả đấu giá trái phiếu yếu, lợi suất trái phiếu dài hạn của Nhật Bản liên tục đạt mức cao kỷ lục, gây lo ngại về sự ổn định của thị trường trái phiếu đối với các nhà đầu tư. Cần lưu ý rằng, giá trái phiếu và lợi suất có mối quan hệ nghịch đảo, lợi suất tăng thường có nghĩa là giá giảm và nhu cầu yếu.
Mối liên hệ giữa chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật và tỷ giá
Biến động mạnh mẽ của lợi suất trái phiếu Nhật Bản cũng ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật. Khi lợi suất trái phiếu dài hạn của Nhật tăng quá nhanh, có thể khiến nhà đầu tư phải cân nhắc lại sự hấp dẫn của tài sản bằng đồng đô la Mỹ, từ đó tạo áp lực lên tỷ giá USD/JPY. Mặc dù vậy, từ đầu năm đến nay, yên Nhật đã tăng giá so với đô la Mỹ hơn 8%, cho thấy xu hướng dòng vốn trú ẩn an toàn vẫn tiếp tục.
Khủng hoảng trái phiếu Nhật đã được giải quyết chưa?
Mặc dù thị trường đã phục hồi rõ ràng trong ngắn hạn, nhưng các nhà phân tích cảnh báo rằng mâu thuẫn cung cầu cơ cấu vẫn chưa được giải quyết, và rủi ro cơ bản của thị trường trái phiếu Nhật Bản vẫn còn đó. Một mặt, dân số già hóa và tiết kiệm nội địa giảm làm suy yếu năng lực mua lâu dài của vốn trong nước; mặt khác, lạm phát tiếp diễn, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản không thể mua trái phiếu vô hạn.
Các chuyên gia chỉ ra rằng nếu các vòng đấu giá trái phiếu trong tương lai có thể diễn ra ổn định, hoặc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản rõ ràng tăng cường mạnh việc mua trái phiếu, niềm tin thị trường mới có thể thực sự ổn định. Nếu không, sự phục hồi hiện tại có thể chỉ là sự điều chỉnh kỹ thuật, thị trường trái phiếu vẫn sẽ tiếp tục biến động.
