Zymeworks Inc. đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi mô hình kinh doanh thông qua việc mua lại Theravance Biopharma Inc. Sau khi hoàn tất, bên cạnh việc tiếp tục phát triển các tài sản dược phẩm chủ chốt, Zymeworks sẽ tiếp nhận dòng tiền bản quyền từ YUPELRI, các khoản thanh toán theo cột mốc liên quan đến TRELEGY và khả năng tạo ra hiệp lực chi phí. Cấu trúc dòng tiền sau thương vụ vì thế trở thành tâm điểm quan tâm của thị trường.
Ý nghĩa chính của giao dịch là Zymeworks sẽ không còn phụ thuộc chủ yếu vào tiến độ nghiên cứu và thương mại hóa của một ứng viên thuốc đơn lẻ. Công ty có thêm nguồn thu đến từ các sản phẩm đã được thương mại hóa. Với một doanh nghiệp công nghệ sinh học đang trong giai đoạn điều chỉnh hoạt động, dòng tiền bản quyền tương đối ổn định có thể hỗ trợ tài chính cho nghiên cứu lâm sàng và đầu tư thương mại hóa. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào doanh số sản phẩm, các điều khoản hợp đồng và tiến độ tích hợp.
Zymeworks chuyển từ ZIIHERA sang mô hình doanh thu đa dạng hơn
Tài sản chủ chốt của Zymeworks là ZIIHERA, hay zanidatamab, đã được phê duyệt để điều trị ung thư đường mật dương tính với HER2. Trước đó, công ty đã cấp quyền đối với tài sản này cho đối tác, qua đó từng bước chuyển trọng tâm từ việc chỉ phát triển sản phẩm sở hữu riêng sang khai thác giá trị thông qua các thỏa thuận cấp quyền, khoản thanh toán theo cột mốc và tiền bản quyền.
Một yếu tố có thể tạo động lực trong thời gian tới mà thị trường đang theo dõi là khoản thanh toán theo cột mốc trị giá 250 triệu USD nếu ZIIHERA được phê duyệt cho chỉ định ung thư dạ dày - thực quản (GEA). Khoản tiền này gắn trực tiếp với tiến độ phê duyệt của cơ quan quản lý. Việc khoản tiền có được ghi nhận hay không, cũng như thời điểm ghi nhận, vẫn phụ thuộc vào kết quả phê duyệt chỉ định liên quan và các điều khoản hợp đồng. Nếu khoản thanh toán được thực hiện, Zymeworks sẽ có thêm một nguồn tiền mặt đáng kể.
Ngoài ZIIHERA, công ty cũng đang phát triển các tài sản liên quan đến hệ hô hấp. Sau khi mua lại Theravance, dòng tiền từ bản quyền YUPELRI sẽ trở thành một phần trong mảng kinh doanh bản quyền của Zymeworks; TRELEGY có thể mang lại thêm một khoản thanh toán theo cột mốc. Hiệu quả thương mại của hai tài sản này và các thỏa thuận với đối tác sẽ quyết định mức đóng góp thực tế của thương vụ vào chất lượng doanh thu của công ty.
Dòng tiền từ YUPELRI là trọng tâm của thương vụ
YUPELRI là tài sản tạo dòng tiền trực tiếp nhất trong giao dịch. So với các ứng viên thuốc vẫn đang ở giai đoạn lâm sàng, tiền bản quyền từ một sản phẩm đã thương mại hóa dễ được đưa vào kế hoạch tài chính ngắn hạn của doanh nghiệp hơn. Zymeworks kỳ vọng nguồn thu này sẽ giúp tăng khả năng dự báo doanh thu và giảm phụ thuộc vào kết quả của từng dự án nghiên cứu riêng lẻ.
Dù vậy, doanh thu tương lai của YUPELRI vẫn chịu ảnh hưởng từ những thay đổi trong môi trường chi trả y tế tại Mỹ. Sản phẩm này liên quan đến quá trình đàm phán giá của Medicare, và các chính sách liên quan có thể tác động đến giá bán, mức hoàn trả cũng như quy mô tiền bản quyền. Với Zymeworks, việc hoàn tất mua lại không đồng nghĩa doanh thu đã được bảo đảm; công ty vẫn cần theo dõi kết quả thực tế của sản phẩm trong hệ thống chi trả.
Các khoản thanh toán theo cột mốc liên quan đến TRELEGY có tính chất khác. Những khoản này thường phụ thuộc vào các điều kiện cụ thể về phê duyệt, phát triển hoặc thương mại hóa. Vì vậy, thời điểm và quy mô ghi nhận doanh thu không thể chỉ tính theo kỳ vọng ban đầu. Khi đánh giá giá trị thương vụ, thị trường cần phân biệt dòng tiền liên tục từ YUPELRI với nguồn thu theo giai đoạn có thể phát sinh từ TRELEGY.
Tiền mặt và tiến độ nghiên cứu vẫn cần được theo dõi
Bên cạnh các tài sản nhận được từ thương vụ, tình hình tiền mặt hiện có và kế hoạch mua lại cổ phiếu của Zymeworks cũng là những yếu tố được thị trường quan tâm. Lượng tiền mặt tương đối dồi dào có thể tạo bộ đệm cho các chương trình lâm sàng, hoạt động thương mại hóa và quá trình tích hợp giao dịch. Trong khi đó, mua lại cổ phiếu có thể làm thay đổi nhịp độ sử dụng vốn, nhưng không thể thay thế vai trò của doanh thu sản phẩm và kết quả nghiên cứu đối với định giá công ty.
Các điểm cần theo dõi tiếp theo gồm tiến độ của các chỉ định liên quan đến ZIIHERA, mức tăng trưởng tiền bản quyền và dữ liệu từ các chương trình lâm sàng giai đoạn cuối. Nếu kết quả lâm sàng thấp hơn kỳ vọng hoặc hoạt động thương mại hóa các tài sản hô hấp gặp trục trặc, phần cải thiện dòng tiền từ thương vụ có thể không đủ bù đắp chi phí nghiên cứu và tích hợp.
Tích hợp Theravance và thực thi sản phẩm còn nhiều biến số
Sau khi đưa hoạt động của Theravance vào hệ thống, Zymeworks sẽ phải xử lý việc tích hợp sản phẩm, nhân sự, hợp đồng và cơ cấu chi phí. Khả năng hiện thực hóa hiệp lực chi phí phụ thuộc vào việc công ty có thể hoàn tất điều chỉnh mà không ảnh hưởng đến vận hành sản phẩm và quan hệ với các đối tác hay không. Sự cân đối thực tế giữa giá trị giao dịch, dòng tiền từ tài sản và chi phí tích hợp cũng cần được xác nhận thêm qua các công bố tài chính sau này.
Thương vụ mang lại cho Zymeworks một trụ cột dòng tiền mới, nhưng không loại bỏ những bất định trong hoạt động kinh doanh. Thị trường vẫn cần theo dõi tiến độ phê duyệt ZIIHERA cho chỉ định ung thư dạ dày - thực quản, việc khoản thanh toán 250 triệu USD có đáp ứng điều kiện ghi nhận hay không, biến động doanh thu YUPELRI trong bối cảnh Medicare đàm phán giá và kết quả dữ liệu từ các chương trình lâm sàng giai đoạn cuối.