Một tuần trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, giá cả leo thang đang làm giảm niềm tin kinh tế của cử tri Cộng hòa. Khảo sát niềm tin người tiêu dùng của Đại học Michigan cho thấy từ tháng 1 đến tháng 10/2026, tỷ lệ cử tri Cộng hòa cho rằng giá cao gây sức ép lên tài chính cá nhân tăng mạnh nhất trong các nhóm có lập trường chính trị khác nhau. Dù nhìn chung vẫn lạc quan hơn cử tri Dân chủ và độc lập, người ủng hộ Cộng hòa ngày càng chịu áp lực từ chi phí sinh hoạt, trong khi đánh giá về kinh tế cũng có dấu hiệu đi xuống.
Khảo sát Pew ghi nhận đánh giá kinh tế xấu đi
Trung tâm Nghiên cứu Pew khảo sát 5.062 người trưởng thành tại Mỹ từ ngày 28/9 đến 4/10. Kết quả cho thấy ngày càng ít người thuộc Đảng Cộng hòa hoặc có xu hướng ủng hộ đảng này nhận định kinh tế Mỹ đang ở trạng thái tốt. Cảm nhận kinh tế của cử tri thường gắn với đảng đang nắm quyền: người ủng hộ Dân chủ có xu hướng lạc quan hơn khi đảng của họ cầm quyền, và điều tương tự cũng thường xảy ra với cử tri Cộng hòa. Vì vậy, mức giảm niềm tin hiện nay trong nhóm Cộng hòa đang thu hút sự chú ý.
Theo Pew, tỷ lệ cử tri Cộng hòa cho rằng các chính sách kinh tế của Donald Trump khiến tình hình kinh tế xấu đi tăng từ 18% vào tháng 1/2026 lên 35% trong tháng 10. Tỷ lệ dự đoán kinh tế sẽ kém hơn sau một năm cũng tăng từ 14% lên 25%.
Người phát ngôn Nhà Trắng Matthew Middleton cho biết chính quyền Trump đang theo đuổi chương trình kinh tế thúc đẩy tăng trưởng. Ông nói chương trình này giúp hạ nhiệt tình trạng lạm phát cao trước đó, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và tiền lương, đồng thời tạo thêm việc làm trong khu vực tư nhân. Middleton cũng liên hệ những biến động giá gần đây với xung đột Iran và cho biết chính quyền sẽ tiếp tục tập trung vào các kết quả kinh tế.
Năng lượng đắt đỏ, lạm phát vượt tăng trưởng tiền lương sáu tháng liên tiếp
Lo ngại về giá cả xuất hiện cùng lúc với chi phí năng lượng tăng. Chỉ số giá tiêu dùng tháng 9 tăng cao hơn dự báo, trong đó giá năng lượng tăng mạnh là một yếu tố quan trọng đẩy lạm phát lên. Lạm phát đã cao hơn mức tăng tiền lương trong sáu tháng liên tiếp, khiến sức mua của nhiều hộ gia đình tiếp tục chịu áp lực.
Thị trường lao động cũng cho thấy dấu hiệu yếu đi. Mỹ chỉ tạo thêm 29.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng 9, thấp hơn nhiều so với mức 90.000 việc làm mà các nhà kinh tế dự báo.
Khảo sát theo dõi thái độ kinh tế của SSRS cũng cho thấy cử tri Cộng hòa hiện có xu hướng đánh giá nền kinh tế là “kém” thay vì “tốt”. Trong khi đó, tỷ lệ cử tri độc lập có quan điểm tích cực về kinh tế giảm còn 12%, thấp hơn mức đỉnh 25% ghi nhận vào tháng 8/2025. Phương pháp và cách đặt câu hỏi giữa các khảo sát không giống nhau, nhưng kết quả đều cho thấy cảm nhận của các hộ gia đình về tình hình kinh tế đang yếu đi.
Chi phí sinh hoạt trở thành vấn đề trọng tâm trước bầu cử
Chỉ còn một tuần đến ngày bỏ phiếu giữa nhiệm kỳ, các khoản chi thường ngày như nhà ở, xăng và điện đã trở thành chủ đề nổi bật trong chiến dịch tranh cử tại các bang chiến trường. Nghị sĩ hai đảng đều nhấn mạnh chính sách của mình có thể giúp giảm chi phí sinh hoạt; cảm nhận của cử tri về giá cả có thể ảnh hưởng đến lựa chọn tại phòng phiếu.
Mức độ tin tưởng của cử tri vào hai đảng trong xử lý kinh tế cũng đã thay đổi. Khảo sát chung của Ipsos, The Washington Post và ABC News cho thấy vào tháng 4, có 34% người được hỏi cho rằng Đảng Cộng hòa xử lý kinh tế tốt hơn, nhỉnh hơn mức 33% dành cho Đảng Dân chủ. Đến ngày 13/10, tương quan đảo chiều: tỷ lệ đánh giá Đảng Dân chủ có khả năng xử lý kinh tế tốt hơn tăng lên 37%, trong khi Đảng Cộng hòa giảm còn 28%. Khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đến gần, lạm phát, mức tăng tiền lương và số liệu việc làm tiếp tục là những thước đo quan trọng về cảm nhận kinh tế của cử tri.