Lãi suất cao gây áp lực, các doanh nghiệp rủi ro cao trên toàn cầu đối mặt với làn sóng vỡ nợ
Khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ duy trì chính sách lãi suất cao, chi phí vay của các doanh nghiệp rủi ro cao trên toàn cầu đã gia tăng mạnh mẽ, dẫn đến tỉ lệ vỡ nợ của doanh nghiệp không ngừng tăng. Theo báo cáo mới nhất của hãng xếp hạng tín nhiệm Moody’s, tỷ lệ vỡ nợ của các khoản vay có đòn bẩy trên toàn cầu đã tăng lên 7,2% trong vòng 12 tháng tính đến tháng 10 năm 2023, đạt mức cao nhất kể từ năm 2020. Moody’s cho rằng xu hướng gia tăng này chủ yếu là do môi trường lãi suất cao gây áp lực liên tục lên các doanh nghiệp có nợ cao.
"Di chứng" của thời kỳ thịnh vượng lãi suất thấp sau đại dịch
Sau khi đại dịch COVID-19 bùng phát, Cục Dự trữ Liên bang đã giảm lãi suất khẩn cấp để đưa chi phí vay xuống gần bằng không, thúc đẩy các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp "xếp hạng rác" vay vốn lớn và phát hành khoản vay có đòn bẩy. Khi đó, các khoản vay lãi suất thả nổi này được ưa chuộng vì chi phí thấp. Tuy nhiên, khi chu kỳ tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang tiếp diễn, chi phí tài chính của các doanh nghiệp này bất ngờ tăng mạnh, khiến nhiều công ty rơi vào tình cảnh tài chính khó khăn.
David Mechlin, nhà quản lý danh mục đầu tư tín dụng tại UBS Asset Management, cho biết: “Nhiều trái phiếu đã được phát hành trong môi trường lãi suất thấp, và áp lực từ lãi suất cao đang dần trở nên rõ ràng theo thời gian. Xu hướng vỡ nợ này có thể kéo dài đến năm 2025.”
Giải pháp vỡ nợ: Chuyển đổi nợ thành cổ phần và mua lại với chiết khấu trở thành xu hướng chính
Đối mặt với món nợ khổng lồ và khả năng bảo vệ phá sản, nhiều công ty đã chọn tái cơ cấu nợ. Ví dụ, thông qua hình thức chuyển đổi nợ thành cổ phần hoặc mua lại nợ với chiết khấu để tránh phá sản. Theo Ruth Yang, người đứng đầu phân tích thị trường tư nhân của S&P Global Ratings, năm nay các giao dịch kiểu này chiếm hơn một nửa tổng số giao dịch vỡ nợ, đạt mức cao nhất trong lịch sử.
Những thay đổi sâu trong cấu trúc thị trường cho vay có đòn bẩy
Những thay đổi dài hạn trong thị trường cho vay có đòn bẩy cũng đang đẩy tỷ lệ vỡ nợ lên cao. Mike Scott, nhà quản lý cấp cao của quỹ lợi tức cao của Man Group, nhận định, nhiều khoản vay mới trên thị trường xuất phát từ các ngành y tế và phần mềm, nơi mà tài sản của doanh nghiệp thường nhẹ, tỷ lệ thu hồi vốn của nhà đầu tư khi xảy ra vỡ nợ thấp hơn. Ông cho biết: “Thị trường cho vay có đòn bẩy đã trải qua mười năm tăng trưởng không giới hạn.”
Mặc dù tỷ lệ vỡ nợ tăng, chênh lệch tín dụng của trái phiếu rác Mỹ vẫn ở mức thấp nhất trong lịch sử. Theo dữ liệu thống kê của Bank of America, chênh lệch này đang ở mức thấp nhất kể từ khủng hoảng tài chính năm 2007, điều này cho thấy nhu cầu của nhà đầu tư đối với trái phiếu lợi tức cao vẫn mạnh mẽ.
Giảm lãi suất có thể là bước ngoặt, nhưng rủi ro ngắn hạn khó loại bỏ
Một số nhà phân tích cho rằng, chu kỳ giảm lãi suất mà Cục Dự trữ Liên bang có thể khởi động từ từ sẽ giúp giảm áp lực hiện tại. Brian Barnhurst, giám đốc nghiên cứu tín dụng toàn cầu của PGIM, dự đoán rằng khi chi phí vay giảm, những công ty từng phát hành trái phiếu rác có thể sẽ có cơ hội tạm nghỉ ngơi.
Tuy nhiên, Barnhurst cũng lưu ý rằng mối quan hệ giữa tỷ lệ vỡ nợ của các khoản cho vay có đòn bẩy và trái phiếu lợi tức cao đã thay đổi, không còn tăng cùng nhau. Ông cho rằng, tỷ lệ vỡ nợ tăng đột biến hiện tại có thể chỉ là hiện tượng tạm thời, nhưng sự bất định của thị trường trong tương lai vẫn tồn tại.
Nhìn chung, lãi suất cao đang thúc đẩy xu hướng vỡ nợ doanh nghiệp nhanh hơn. Mặc dù nhu cầu đối với tài sản rủi ro cao của nhà đầu tư không giảm đáng kể, nhưng các doanh nghiệp và thị trường tài chính vẫn cần cảnh giác với nguy cơ hệ thống tiềm ẩn.
