Kể từ khi đại dịch toàn cầu bùng phát vào năm 2020, tốc độ tăng trưởng kinh tế của các nền kinh tế mới nổi ở châu Á đã khiến nhiều quốc gia trên thế giới phải ghen tỵ. Tuy nhiên, ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 đã làm cho triển vọng tăng trưởng kinh tế của các nền kinh tế mới nổi trở nên ảm đạm, và có dấu hiệu cho thấy khu vực này sẽ trải qua một thời kỳ suy thoái kéo dài từ năm 2023 đến 2024.
Một số nền kinh tế mới nổi ở châu Á không tạo ra được đà tăng trưởng rõ rệt trong đầu tư và xuất khẩu, cho thấy họ sẽ khó có thể theo đuổi con đường phát triển của các nền kinh tế phát triển ở châu Á. Trong 10 năm tới, hầu hết các quốc gia mới nổi ở châu Á sẽ không thể bắt kịp mức độ phát triển hiện tại của các quốc gia phát triển ở châu Á, nhưng cải cách về cấu trúc và môi trường kinh doanh được kỳ vọng sẽ đạt được một số tiến triển.
Sau cuộc khủng hoảng tài chính do thế chấp phụ thuộc tại Mỹ vào năm 2008, các nền kinh tế mới nổi ở châu Á đã trở thành một hình mẫu thành công của tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam có tỷ lệ tăng trưởng hàng năm ghép lại (CAGR) là 6.1%. So với đó, CAGR của thị trường mới nổi toàn cầu là 4.3%, và của các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển là 3.9%. Mặc dù Trung Quốc dẫn đầu đà tăng trưởng của các nền kinh tế mới nổi ở châu Á, nhưng ngay cả khi không tính đến Trung Quốc, nhóm này vẫn ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 6% hàng năm.
Trong những năm gần đây, tốc độ tăng trưởng của các nền kinh tế mới nổi ở châu Á đã dần chậm lại. Đặc biệt là vào năm 2020, đại dịch toàn cầu và căng thẳng địa chính trị do xung đột Nga-Ukraine đã khiến tốc độ tăng trưởng hàng năm ghép lại của khu vực này giảm xuống còn 3.9%. Mặc dù GDP thực tế của khu vực này dự kiến sẽ tăng 5.4%, dẫn đầu thế giới vào năm 2023, nhưng mức sản lượng vẫn thấp hơn 7.4% so với giả định về xu hướng tăng trưởng kể từ năm 2010.
The Economist Intelligence Unit (EIU) cho rằng, do tác động của đại dịch và căng thẳng địa chính trị vẫn tiếp diễn, triển vọng tăng trưởng của các nền kinh tế mới nổi ở châu Á đối mặt với nhiều thách thức. Theo dự báo của EIU, tăng trưởng của các nền kinh tế này sẽ thấp hơn xu hướng dài hạn, mặc dù chưa đến mức suy thoái nhưng vẫn làm nổi bật sự trì trệ liên tục của chu kỳ kinh tế. Ví dụ, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam dự kiến là 4.8% vào năm 2023, so với mức tăng trưởng xu hướng trước đó là 7.8%.
Một mối lo ngại khác trong hai năm tới là sự chuyển đổi động lực tăng trưởng của khu vực. Lịch sử cho thấy, tăng trưởng của các nền kinh tế mới nổi ở châu Á luôn được thúc đẩy bởi đầu tư và xuất khẩu, bắt chước con đường phát triển của các nền kinh tế phát triển ở châu Á như Nhật Bản và Hàn Quốc. Các dữ liệu cho thấy, đầu tư và xuất khẩu là phương thức tăng trưởng phù hợp ở giai đoạn đầu của sự phát triển kinh tế, vì chúng đã xây dựng được cơ sở vật chất và nhân lực hỗ trợ tăng trưởng dài hạn, năng suất và tiêu dùng.
Dự báo của EIU cho thấy, các nền kinh tế mới nổi ở châu Á đang cố gắng xây dựng những động lực tăng trưởng mới có thể thay thế cho đầu tư và xuất khẩu. Tổ chức này dự đoán rằng, vào năm 2030, tiêu dùng cá nhân sẽ trở thành lực lượng chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong khu vực, ví dụ như tiềm năng đa dạng hóa chuỗi cung ứng khu vực.
Sức cạnh tranh của ngành sản xuất Trung Quốc đã tạo ra thách thức cho các quốc gia khác trong khu vực và có thể kìm hãm quá trình chuyển đổi động lực tăng trưởng, cải cách cấu trúc ngành và nâng cấp. Mặc dù năng suất lao động của Trung Quốc vẫn thấp hơn so với các quốc gia phát triển như Nhật và Hàn Quốc, nhưng cao hơn nhiều so với các nền kinh tế mới nổi khác ở châu Á. Trong những năm 90, Thái Lan có năng suất cao hơn nhiều so với Trung Quốc, nhưng bây giờ lại tụt hậu phía sau Trung Quốc.
Bên cạnh đó, khả năng sản xuất sản phẩm công nghệ cao của các nền kinh tế mới nổi khác trong khu vực ngoài Trung Quốc là yếu, các quốc gia này tập trung hơn vào lợi ích ngắn hạn từ việc lắp ráp sản phẩm cuối cùng thay vì phát triển khả năng sản xuất các sản phẩm phức tạp như bán dẫn. Dẫn chứng là Việt Nam và Philippines chỉ chiếm không đến 3% thị phần xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao toàn cầu, trong khi Ấn Độ và Indonesia vẫn không có sản phẩm liên quan đủ sức thâm nhập thị trường này.
