SEC hướng tới việc đưa blockchain vào sổ đăng ký chứng khoán chính thức
Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) vừa công bố đề xuất sửa đổi quy định đại lý chuyển nhượng đã tồn tại hơn 50 năm, cho phép dữ liệu lưu trữ trên blockchain và các cơ sở dữ liệu điện tử khác được công nhận làm hồ sơ chính thức về quyền sở hữu chứng khoán. Đây là cột mốc quan trọng giúp blockchain có thể trở thành "sổ đăng ký chính" cho các chứng khoán được mã hóa (token hóa), thay thế cho hình thức ghi nhận cổ đông truyền thống dựa trên hệ thống lưu trữ ngoài chuỗi, đồng thời nâng cao tính minh bạch và độ tin cậy của dữ liệu.
Ông Joris Delanoue, CEO Fairmint – công ty blockchain được SEC đăng ký làm đại lý chuyển nhượng, nhấn mạnh rằng từ trước đến nay, sổ đăng ký chính từng trải qua sự chuyển đổi từ hồ sơ giấy sang cơ sở dữ liệu điện tử, nhưng đây là lần đầu tiên blockchain được xem xét chính thức làm nền tảng lưu trữ quyền sở hữu, thay vì chỉ là bản sao ghi chép phụ trợ như trước.
Giải quyết vấn đề mặt trận kép trong quản lý sổ cổ đông
Hiện nay, nhiều chứng khoán token hóa vẫn gặp phải tình trạng tồn tại song song hai loại sổ cổ đông: một trên chuỗi (đăng ký token) và một bên ngoài chuỗi (danh sách cổ đông chính thức). Nếu đề xuất này được thông qua, blockchain có thể đảm nhận vai trò sổ đăng ký chính thức, giúp loại bỏ nhu cầu quản lý và đối chiếu song song hai bộ dữ liệu phức tạp cho cả nhà phát hành và đại lý chuyển nhượng.
Ông Eli Cohen, Giám đốc pháp lý của Centrifuge – chuyên gia trong lĩnh vực mã hóa quỹ đầu tư, cho biết việc hợp nhất dữ liệu thành một hệ thống duy nhất có thể giảm bớt các rủi ro pháp lý, đồng thời đơn giản hóa quy trình quản lý vốn vốn đang thực sự phức tạp và tốn kém chi phí.
Ông Cohen phân tích thêm, mô hình sổ kép dễ dẫn đến các tranh chấp pháp lý khó giải quyết trong các tình huống đặc biệt như phá sản. Việc công nhận blockchain làm cơ sở dữ liệu duy nhất sẽ giúp hệ thống sở hữu chứng khoán trở nên rõ ràng và minh bạch hơn.
Vai trò không thể thay thế của đại lý chuyển nhượng
Dù blockchain được đề xuất làm sổ đăng ký chính thức, nhưng SEC vẫn giữ nguyên các quy định nghiêm ngặt về chuyển nhượng chứng khoán mã hóa, bao gồm các yêu cầu về xác thực danh tính và giới hạn sở hữu. Đại lý chuyển nhượng vẫn đóng vai trò quan trọng trong các thủ tục hành chính, chẳng hạn như xử lý các trường hợp cổ đông qua đời, chuyển nhượng thừa kế, gửi thông báo pháp lý, xác nhận địa chỉ liên hệ và chỉnh sửa lỗi ghi chép.
Hiện tại, SEC đang xem xét rút ngắn thời gian xử lý các công việc này từ 3-5 ngày xuống chỉ còn 1 ngày nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.
Ông Delanoue của Fairmint lưu ý rằng các hợp đồng thông minh trên blockchain không thể thay thế hoàn toàn các dịch vụ này bởi vẫn cần sự phối hợp của hệ thống và nhân lực để bảo đảm mọi quy trình diễn ra suôn sẻ và tuân thủ quy định.
Ông Cohen cũng dự báo, một số nền tảng mã hóa có thể chuyển giao một phần công việc đại lý chuyển nhượng cho các nhà cung cấp dịch vụ truyền thống để giảm nhẹ gánh nặng vận hành.
SEC chuẩn bị giai đoạn lấy ý kiến công chúng
Ủy ban Chứng khoán Mỹ đã bắt đầu giai đoạn lấy ý kiến công chúng kéo dài 60 ngày, dự kiến kết thúc vào đầu tháng 11. Đề xuất này thu hút sự quan tâm của cả các định chế tài chính truyền thống và doanh nghiệp blockchain. Nếu được phê duyệt, quy định mới hứa hẹn sẽ tạo đà thúc đẩy sự hội nhập giữa thị trường chứng khoán token hóa và hệ thống tài chính hiện hữu tại Hoa Kỳ.