Chính phủ Mỹ đang đề xuất áp đặt các biện pháp trừng phạt cấp tổ chức đối với Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), nhằm hạn chế phần lớn giao dịch liên quan đến cơ quan này. Biện pháp dự kiến có thời gian chuyển tiếp từ 6 đến 7 tháng. Nếu được triển khai, đây sẽ là lần đầu Washington mở rộng đối tượng trừng phạt từ nhân sự của ICC sang toàn bộ tổ chức, qua đó có thể ảnh hưởng đến việc trả lương, thanh toán cho nhà cung cấp và chi phí dành cho nhân chứng.
Hệ thống thanh toán USD có thể tác động đến ICC ra sao
Sắc lệnh hành pháp số 14203 do Mỹ ký vào tháng 2/2025 tuyên bố các hoạt động điều tra công dân Mỹ và Israel của ICC là tình trạng khẩn cấp quốc gia. Trước đó, vào tháng 11/2024, ICC đã phát lệnh bắt Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant liên quan đến các cáo buộc trong cuộc chiến tại Gaza. Israel không công nhận thẩm quyền của tòa án này.
Sau đó, Mỹ đã đưa một số thẩm phán và công tố viên của ICC tại The Hague vào danh sách trừng phạt. Đến tháng 8/2026, Chủ tịch ICC Tomoko Akane cũng bị đưa vào danh sách này. Các biện pháp trên khiến tài khoản ngân hàng của một số nhân viên bị đóng và thẻ tín dụng bị hủy. Thẩm phán ICC Kimberly Prost cho biết vấn đề nằm ở sự bất định: ban đầu chỉ là những phiền toái nhỏ, nhưng các tác động có thể tích lũy theo thời gian.
Các khoản thanh toán bằng USD thường phải đi qua ngân hàng đại lý tại Mỹ. Ngay cả khi hai bên giao dịch đều ở ngoài Mỹ, ngân hàng nước ngoài vẫn có thể chủ động tránh các đối tượng bị trừng phạt để không có nguy cơ mất quyền tiếp cận hệ thống thanh toán bằng USD. Vì vậy, nếu lệnh trừng phạt được mở rộng sang toàn bộ ICC, các khoản lương, tiền trả cho nhà cung cấp và chi phí liên quan đến nhân chứng bằng những đồng tiền khác cũng có thể bị ngân hàng kiểm tra hoặc hạn chế thanh toán.
Stablecoin không phải lối đi tự động ngoài lệnh trừng phạt
Về lý thuyết, stablecoin neo theo USD có thể chuyển giá trị mà không cần tài khoản ngân hàng truyền thống, nên được xem là một kênh thay thế tiềm năng. Tuy nhiên, quy định hiện hành của Mỹ đặt ra những giới hạn rõ ràng đối với phương án này.
Tháng 4/2026, Bộ Tài chính Mỹ ban hành quy định theo Đạo luật Đổi mới Stablecoin Quốc gia Mỹ (GENIUS Act), yêu cầu các tổ chức phát hành stablecoin được cấp phép phải có khả năng kỹ thuật để chặn, đóng băng và từ chối giao dịch. Các tổ chức này cũng phải sàng lọc địa chỉ ví nhằm nhận diện những đối tượng nằm trong danh sách trừng phạt của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC). Văn bản quy định được đăng trên Công báo Liên bang Mỹ.
Các nhà phát hành stablecoin đã áp dụng những biện pháp tương tự trước khi quy định có hiệu lực. Tháng 4/2026, Tether phối hợp với OFAC đóng băng khoảng 344 triệu USD dưới dạng USDT trên mạng Tron, đánh dấu lần đóng băng tài sản có quy mô lớn nhất trong một lần của công ty. CEO Tether Paolo Ardoino khi đó cho biết USD₮ sẽ không trở thành nơi trú ẩn cho hoạt động bất hợp pháp; nếu phát hiện mối liên hệ đáng tin cậy với một thực thể bị trừng phạt hoặc mạng lưới tội phạm, công ty sẽ hành động.
Trước đó, Tether cũng đã đóng băng các ví có liên quan đến Iran. Tháng 2/2026, Mỹ trực tiếp áp lệnh trừng phạt đối với hai sàn giao dịch tiền mã hóa của Anh. Những trường hợp này cho thấy stablecoin dù vận hành trên blockchain vẫn phụ thuộc vào các tổ chức phát hành tập trung, vốn có khả năng thực thi chính sách trừng phạt của Mỹ.
Bitcoin vẫn phụ thuộc vào khâu đổi sang tiền pháp định
Bitcoin không có nhà phát hành và cũng không có một công tắc kiểm soát duy nhất có thể trực tiếp đóng băng tài khoản trên mạng lưới. Về mặt kỹ thuật, điểm này khiến Bitcoin khác với stablecoin USD do một nhà phát hành quản lý. Tuy nhiên, khi muốn đổi Bitcoin sang euro hoặc USD, người nắm giữ thường vẫn phải sử dụng sàn giao dịch, đơn vị lưu ký hoặc ngân hàng.
Các nền tảng giao dịch và tổ chức tài chính chịu sự quản lý phải sàng lọc khách hàng cũng như giao dịch theo các quy định về trừng phạt. Do đó, Bitcoin không tự động loại bỏ những hạn chế phát sinh ở khâu chuyển tài sản sang tiền pháp định. Đối với ICC và nhân viên của tòa, vấn đề không chỉ là tài sản trên blockchain có thể được chuyển đi hay không, mà còn là đối tác giao dịch, đơn vị lưu ký và ngân hàng thanh toán cuối cùng có sẵn sàng xử lý dòng tiền hay không.
Hiện nội dung cuối cùng của biện pháp đề xuất, phạm vi áp dụng và khả năng ICC sử dụng các kênh tài chính khác vẫn chưa được xác định đầy đủ. Có thể thấy, hệ thống ngân hàng đại lý USD, quyền đóng băng của các nhà phát hành stablecoin và quy trình kiểm tra tuân thủ khi đổi tài sản mã hóa sang tiền pháp định đều sẽ ảnh hưởng đến khả năng duy trì các khoản thanh toán thường nhật của ICC trong môi trường trừng phạt.