Các nghị sĩ Dân chủ tại Thượng viện Mỹ hôm thứ Năm tái đề xuất Đạo luật Ngăn Phố Wall Bóc lột năm 2026, nhằm buộc các công ty private equity kiểm soát doanh nghiệp danh mục chịu trách nhiệm trực tiếp hơn đối với nợ, phán quyết pháp lý, nghĩa vụ lương hưu và hành vi vi phạm luật lao động. Dự luật cũng hạn chế cách các quỹ rút tiền mặt và tài sản khỏi doanh nghiệp sau các thương vụ mua lại bằng đòn bẩy.
Khả năng dự luật được thông qua trong ngắn hạn vẫn hạn chế, nhưng thời điểm đề xuất được giới đầu tư và ngành tài chính chú ý. Quốc hội khóa 119 đang tiến gần giai đoạn cuối, trong khi Đảng Cộng hòa hiện kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện. Tuy nhiên, dự luật này đã từng được trình ba lần và đã có các phiên điều trần. Nếu Đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Hạ viện, Thượng viện hoặc cả hai viện sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay, việc siết hoạt động private equity có thể trở thành một phần trong chương trình lập pháp của đảng.
Dự luật mở rộng trách nhiệm của công ty private equity
Trọng tâm của dự luật là gắn trực tiếp hơn công ty private equity và bên kiểm soát với các nghĩa vụ tài chính, pháp lý của doanh nghiệp được đầu tư. Theo đề xuất, công ty private equity có thể phải chịu trách nhiệm đối với nợ, phán quyết của tòa án, nghĩa vụ lương hưu và hành vi vi phạm pháp luật của các doanh nghiệp trong danh mục, thay vì chỉ chịu rủi ro gián tiếp thông qua cấu trúc đầu tư.
Dự luật cũng sẽ hạn chế việc phân phối tiền sau các thương vụ mua lại bằng đòn bẩy. Trong bốn năm đầu sau khi hoàn tất thương vụ, doanh nghiệp được đầu tư sẽ không được phân phối tiền cho nhà đầu tư. Sau thời hạn này, giá trị phân phối không được vượt quá 10% tổng dư nợ của doanh nghiệp. Đề xuất đồng thời bãi bỏ một số cơ chế miễn truy đòi có lợi cho private equity trong thủ tục phá sản, giúp dễ thu hồi hơn các khoản tiền đã chuyển cho công ty private equity sau khi doanh nghiệp phá sản. Thời hạn xem xét ngược các giao dịch chuyển tiền liên quan cũng được kéo dài lên 15 năm.
Bồi thường người lao động và thông báo sa thải
Trong quá trình thanh lý phá sản, dự luật đề xuất nâng mức ưu tiên bồi thường cho mỗi nhân viên từ 10.000 USD lên 20.000 USD, đồng thời bãi bỏ thời hạn 180 ngày để nộp yêu cầu. Khi xử lý việc bán tài sản của doanh nghiệp đứng trước nguy cơ phá sản, tòa án cũng sẽ phải ưu tiên các đề nghị có khả năng duy trì việc làm.
Công ty private equity còn có thể phải chịu trách nhiệm nếu doanh nghiệp trong danh mục vi phạm Đạo luật Thông báo Điều chỉnh và Đào tạo lại Người lao động, thường gọi là WARN Act. Đạo luật này yêu cầu doanh nghiệp thông báo trước cho nhân viên và chính quyền địa phương khi tiến hành sa thải quy mô lớn. Nếu được thông qua, các công ty private equity sẽ khó viện dẫn việc doanh nghiệp được đầu tư là một pháp nhân độc lập để né tránh trách nhiệm liên quan đến sa thải.
Phí quản lý, khấu trừ lãi vay và carried interest
Thuế là một nội dung quan trọng khác của dự luật. Đề xuất áp mức thuế 100% đối với các khoản phí mà doanh nghiệp được đầu tư trả cho đơn vị quản lý quỹ private equity, đồng thời hạn chế việc doanh nghiệp khấu trừ trước thuế phần lãi phát sinh từ mức nợ quá cao. Các thay đổi này nhằm làm suy yếu cách giảm nghĩa vụ thuế bằng việc tăng nợ tại doanh nghiệp mục tiêu.
Dự luật cũng loại bỏ ưu đãi thuế thu nhập từ vốn đối với một phần thù lao của các nhà quản lý đầu tư dưới hình thức carried interest. Với ngành private equity, những điều chỉnh này có thể đồng thời tác động đến cấu trúc tài trợ cho các thương vụ mua lại bằng đòn bẩy, cơ chế thu phí quản lý và thu nhập thực tế của các nhà quản lý quỹ.
SEC sẽ yêu cầu công bố thêm dữ liệu về quyền sở hữu
Nếu có hiệu lực, dự luật sẽ đặt ra các yêu cầu công bố mới của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đối với các nhà quản lý private equity. Thông tin phải công bố gồm cơ cấu sở hữu của quỹ, mức nợ, kết quả hoạt động của các công ty trong danh mục, các khoản đóng góp chính trị và thực tiễn lao động.
Các công ty private equity cũng phải công bố hàng quý những khoản vay do cố vấn của họ thu xếp và được quỹ private equity cung cấp. Đối với nhà đầu tư và cơ quan quản lý, các yêu cầu này sẽ mở rộng khả năng theo dõi quan hệ kiểm soát, quy mô nợ và dòng tiền của quỹ, nhưng đồng thời có thể làm tăng chi phí vận hành và báo cáo.
Tài sản private equity tăng gấp đôi lên hơn 9.000 tỷ USD
Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh ngành private equity đã mở rộng sang nhiều lĩnh vực của nền kinh tế Mỹ. Quy mô tài sản của các quỹ private equity tăng từ khoảng 4.500 tỷ USD năm 2020 lên hơn 9.000 tỷ USD năm 2025, gần gấp đôi trong vòng năm năm.
Các nghị sĩ ủng hộ dự luật đặc biệt nhắc đến thị trường nhà ở. Một đạo luật về nhà ở được Quốc hội Mỹ thông qua vào tháng 7 năm nay đã hạn chế các nhà đầu tư tổ chức lớn đang sở hữu hơn 350 căn nhà riêng lẻ tiếp tục mua thêm loại tài sản này. Các nghị sĩ Dân chủ cho rằng động thái đó cho thấy Quốc hội đã có một mức độ ủng hộ nhất định đối với việc hạn chế mở rộng của các nhà đầu tư tổ chức lớn, đồng thời muốn mở rộng cách tiếp cận tương tự sang các lĩnh vực y tế, chăm sóc trẻ em, nhà ở và báo địa phương.
Ở thời điểm hiện tại, dự luật nhiều khả năng trước hết sẽ tác động đến kỳ vọng của thị trường về hướng đi quản lý trong tương lai, thay vì lập tức thay đổi cách các quỹ private equity vận hành. Khả năng dự luật tiến triển còn phụ thuộc vào quyền kiểm soát Quốc hội sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ và đàm phán giữa hai đảng về trách nhiệm doanh nghiệp, thứ tự ưu tiên trong phá sản và chính sách thuế. Đối với các công ty private equity và doanh nghiệp trong danh mục, quy mô nợ, phân phối tiền, quy trình sa thải và công bố phí quản lý sẽ là những điểm cụ thể cần theo dõi.