Khi Tết Trung thu đang đến gần, thời điểm vốn là mùa bán bánh trung thu sôi động nhất, nhưng thị trường năm nay lại đặc biệt ảm đạm.
"Nửa tháng trước Tết Trung thu hàng năm là đỉnh điểm bán hàng, chúng tôi bận rộn đến tận khuya để giao hàng, nhưng năm nay đơn hàng giảm rõ rệt, cường độ công việc cũng giảm mạnh." Ngày 2 tháng 9, ông Lăng Phong (tên giả), quản lý bán hàng của một nhà máy sản xuất bánh trung thu tại Thâm Quyến chia sẻ với phóng viên. Những thay đổi của thị trường năm nay khiến ông không kịp trở tay, dù họ đã nhận thầu gia công bánh trung thu cho nhiều khách sạn 5 sao ở Thâm Quyến, nhưng đơn hàng lại sụt giảm đáng kể.
Trường hợp của ông Lăng Phong không phải là trường hợp cá biệt. Theo dữ liệu từ Hiệp hội Công nghiệp Bánh kẹo và Đường mía Trung Quốc, sản lượng bánh trung thu của Trung Quốc năm 2023 là 320.000 tấn, doanh thu đạt 22 tỷ nhân dân tệ, nhưng sản lượng bánh trung thu năm nay dự kiến là 300.000 tấn, doanh thu khoảng 20 tỷ nhân dân tệ, giảm nhẹ so với năm ngoái.
Khi người tiêu dùng ngày càng chú trọng đến tỷ lệ giá trị vượt trội, doanh số bán bánh trung thu của các thương hiệu truyền thống đối mặt với thách thức lớn hơn. Hơn nữa, sự tham gia của các thương hiệu xuyên biên giới và bán lẻ mới cũng làm tăng thêm sự cạnh tranh trong thị trường vốn đã thu hẹp.
Đơn hàng giảm, mô hình làm việc thay đổi
Theo dữ liệu của Hiệp hội Công nghiệp Bánh kẹo và Đường mía Trung Quốc, năm nay giá bánh trung thu trở nên hợp túi tiền hơn, giá chủ đạo có trong khoảng từ 70-220 nhân dân tệ, so với năm ngoái là 80-280 nhân dân tệ, rõ ràng giảm. Ví dụ, giá sản phẩm chủ lực bánh trung thu của nền tảng thương mại điện tử thực phẩm tươi sống Pupu Supermarket năm nay thấp hơn khoảng 100 nhân dân tệ so với năm ngoái.
Đối với những người làm việc tuyến đầu, sự thay đổi thị trường là rất rõ rệt.
Bà Lý Hà (tên giả), làm việc tại một khách sạn 5 sao ở Thâm Quyến, cảm nhận rõ ràng sự giảm sút tiêu dùng. Bà nhận thấy, từ đầu năm đến nay các bữa tiệc mừng thi đỗ, lễ mừng đầy tháng tại khách sạn giảm mạnh, khách hàng cũng giảm ngân sách. Những năm trước, khách hàng thường chọn tiệc giá 3.000 nhân dân tệ/bàn, nhưng năm nay phần lớn giảm ngân sách xuống còn 1.600 nhân dân tệ/bàn. Ngay cả khách đến uống trà sáng, mức chi tiêu trung bình từ 300 nhân dân tệ năm ngoái cũng giảm xuống còn khoảng 160 nhân dân tệ.
"Năm trước khách uống trà sáng thường gọi các món điểm tâm đắt tiền như bánh xếp tôm, bánh xếp thịt, năm nay họ lại chọn những món có tỷ lệ giá trị vượt trội như bánh bao xá xíu, bánh bao trứng sữa." Bà Lý Hà cho biết.
Doanh số bánh trung thu cũng chịu ảnh hưởng tương tự. Năm ngoái, khách sạn của bà bán được 13.000 hộp bánh trung thu, nhưng năm nay, dù giảm mục tiêu bán hàng xuống còn 10.000 hộp, tình hình bán hàng vẫn không khả quan.
"Năm trước vào các buổi trà sáng cuối tuần có thể bán được 100-200 hộp bánh trung thu, năm nay cuối tuần bán được 10 hộp đã là may. Khách hàng từng mua 10 hộp một lúc, giờ đây chỉ mua 2 hộp và còn yêu cầu giảm giá." Bà Lý Hà thở dài.
Tình trạng bán hàng yếu ớt này cũng ảnh hưởng đến các nhà máy gia công. Ông Trương Triệu (tên giả), quản lý bán hàng của một nhà máy gia công bánh trung thu lớn ở Quảng Châu, cho biết tình trạng đơn hàng năm nay không ổn định hơn năm trước, nhiều khách hàng đợi đến một tháng trước Trung thu mới đặt hàng, và lượng đơn hàng giảm 20% so với năm trước.
Để bù đắp phần đơn hàng giảm, ông Trương Triệu phải phát triển thêm khách hàng mới, nhưng dù vậy, tổng số lượng đơn hàng vẫn không đạt kỳ vọng. Tuy nhiên, nhà máy của ông Trương Triệu khá may mắn vì thuộc nhóm đứng đầu ngành, dù tốc độ tăng trưởng không như những năm qua, lượng đơn hàng vẫn giữ được mức tăng. Trong khi đó, nhiều nhà máy nhỏ do thiếu đơn hàng, đã bắt đầu thực hiện "làm ba nghỉ một" trong sản xuất.
Giảm giá sớm, lợi nhuận mỏng
Ngoài việc lượng đơn hàng giảm, các thương hiệu bánh trung thu truyền thống còn đối mặt với áp lực cạnh tranh từ các thương hiệu xuyên biên giới.
Những năm gần đây, dưới làn sóng "ít đường ít mỡ" sức khỏe, các loại bánh trung thu truyền thống như bánh trung thu nhân lòng đỏ trứng muối và bánh trung thu nhân năm loại hạt dần mất đi sức hấp dẫn đối với người tiêu dùng trẻ tuổi. Nhiều thương hiệu mới đã giới thiệu các loại bánh trung thu có hương vị sáng tạo như hương nhài phô mai, dừa xoài, và giá của những sản phẩm này cũng cạnh tranh hơn so với bánh trung thu truyền thống.
Đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt, năm nay các thương hiệu lớn đã bắt đầu những chương trình khuyến mãi sớm. Khách sạn nơi bà Lý Hà làm việc đã áp dụng mức giảm giá 25% trong một tháng trước Tết Trung thu để xả hàng tồn kho. Các sản phẩm của thương hiệu bánh trung thu Maxim’s cũng đã áp dụng mức giảm giá 10% sớm hơn 2-3 ngày trước lễ.
Tại khách sạn nơi bà Lý Hà làm việc, sau khi trừ đi khoảng 1.000 hộp bánh trung thu tặng khách, thu nhập từ hoạt động kinh doanh bánh trung thu năm nay đạt khoảng 1,24 triệu nhân dân tệ, sau khi trừ chi phí 75 nhân dân tệ/hộp, lợi nhuận chỉ còn 500.000 nhân dân tệ, tỷ suất lợi nhuận khoảng 40%. So với buổi tiệc của khách sạn có tỷ suất lợi nhuận lên tới 65%, bà Lý Hà thừa nhận rằng năm nay bán bánh trung thu gần như không còn lợi nhuận gì.
