AI agent đã bắt đầu thực hiện thanh toán qua các giao thức tiền mã hóa, nhưng tần suất giao dịch cao không đồng nghĩa với dòng tiền lớn. Giao thức x402 do Coinbase phát triển đã quyết toán khoảng 200 triệu giao dịch kể từ khi ra mắt. Trong một mẫu dữ liệu liên tục 35 ngày, các agent thực hiện 6,4 triệu giao dịch, chuyển tổng cộng khoảng 120.000 USD; 90,8% khoản thanh toán có giá trị dưới 1 cent. Những con số này cho thấy hoạt động hiện quan sát được chủ yếu là các khoản thanh toán nhỏ với tần suất cao, chưa phải việc agent tự quản lý lượng vốn lớn.
Mẫu 35 ngày: 6,4 triệu giao dịch, khoảng 120.000 USD
x402 là giao thức thanh toán dành cho AI agent. Những người ủng hộ thường viện dẫn quy mô giao dịch để cho rằng máy móc có thể xử lý tiền mà không cần con người can thiệp. Nhà khoa học người Đức kiêm nhà nghiên cứu AI Joscha Bach cũng từng nêu quan điểm rằng tiền tệ có thể được hiểu là một dạng quan hệ nhân quả, không nhất thiết phải gắn với tiền giấy hay vật thể hữu hình. Theo lập luận này, nếu máy móc có thể xử lý tiền thì phần mềm có thể vận hành các hệ thống tài chính mà không cần con người trực tiếp tham gia.
Tuy nhiên, số lượng giao dịch không tự nó cho biết quy mô dòng tiền hay mức độ tự chủ của agent. Trong mẫu 35 ngày nói trên, 6,4 triệu giao dịch có tổng giá trị khoảng 120.000 USD; tính theo tỷ lệ, phần lớn khoản thanh toán chưa tới 1 cent. Nói cách khác, x402 ghi nhận tần suất giao dịch cao nhưng giá trị mỗi giao dịch thường rất nhỏ. Để đánh giá tiến độ thực tế của thanh toán bằng AI agent, cần xem xét cả tổng giá trị dòng tiền, những tác vụ agent có thể thực hiện và phạm vi quyền ra quyết định được trao cho chúng.
Khả năng thanh toán chưa đồng nghĩa với quyền tự đặt mục tiêu
Câu hỏi liệu máy móc có thể vận hành hoạt động tài chính mà không phụ thuộc vào con người liên quan đến giới hạn rộng hơn của tự động hóa. Theo quan điểm của Bach, máy móc có thể xử lý tiền và tham gia các hoạt động trên thị trường. Dù vậy, dữ liệu thanh toán hiện có không đủ để chứng minh agent có khả năng tự ra quyết định. Trong số các sản phẩm được xem xét, không sản phẩm nào cho phép AI agent tự đặt mục tiêu. Thực hiện một khoản thanh toán khác với việc tự quyết định thanh toán để làm gì và nhằm đạt mục tiêu nào.
Vì vậy, khoảng 200 triệu giao dịch tích lũy kể từ khi x402 ra mắt và 6,4 triệu giao dịch trong mẫu 35 ngày cho thấy giao thức đã có hoạt động đáng kể, nhưng chưa chứng minh AI agent có thể tự quản lý tiền. Đồng thời, việc 90,8% khoản thanh toán có giá trị dưới 1 cent cho thấy dòng tiền trong mẫu vẫn chủ yếu gồm các giao dịch rất nhỏ. Với những người theo dõi hạ tầng thanh toán tiền mã hóa, số giao dịch, giá trị dòng tiền và quyền hạn của agent là những yếu tố cần được đánh giá riêng; chỉ dựa vào số lượng giao dịch không thể kết luận tài chính do máy móc vận hành đã trưởng thành.