Russell Kaplan, Chủ tịch kiêm đồng sáng lập Cognition, cho rằng trọng tâm cạnh tranh trong lĩnh vực lập trình bằng trí tuệ nhân tạo có thể đang thay đổi. Với ngày càng nhiều tác vụ kỹ thuật phần mềm, khi các mô hình đã có thể hoàn thành công việc một cách ổn định, việc cải thiện thêm năng lực "thông minh" có thể đem lại ít giá trị hơn. Khi đó, chi phí và tốc độ phản hồi sẽ trở thành những yếu tố quan trọng trong lựa chọn của người dùng.
Trong quan điểm đăng ngày 19/10, Kaplan nhận định nhiều tác vụ trong kỹ thuật phần mềm đã bước vào giai đoạn "bão hòa về năng lực". Theo ông, khi nhiều mô hình đều có thể xử lý khá tốt một công việc cụ thể, những khác biệt nhỏ về năng lực giữa các mô hình sẽ không còn mang tính quyết định. Các nhà phát triển và doanh nghiệp nhiều khả năng sẽ quan tâm hơn đến giá mỗi lần gọi mô hình, thời gian phản hồi và hiệu quả bàn giao sản phẩm trong thực tế.
Nhận định này diễn ra trong bối cảnh các chỉ số gần đây của ngành cho thấy lợi thế về lưu lượng nhà phát triển do mô hình dẫn trước 10 điểm phần trăm về năng lực hiện chỉ vào khoảng 20%. Cuối năm 2025, cùng mức chênh lệch về năng lực từng tương ứng với mức tăng lưu lượng nhà phát triển gần 69%. Điều này cho thấy mức độ nhạy cảm của các nhà phát triển đối với việc chỉ đơn thuần theo đuổi những mô hình mạnh hơn có thể đang giảm xuống.
Cognition điều chỉnh trọng tâm cạnh tranh của Devin
Cognition là công ty phát triển nền tảng kỹ thuật phần mềm Devin. Sản phẩm này cung cấp công cụ kỹ sư AI cho quy trình phát triển phần mềm, có thể đảm nhiệm một phần các tác vụ lập trình và công việc liên quan. Kaplan, trên cương vị Chủ tịch kiêm đồng sáng lập, cho biết xu hướng nói trên "phù hợp về hướng" với những gì Cognition quan sát được trong nội bộ. Tuy nhiên, ông không công bố thêm số lượng khách hàng, doanh thu hay dữ liệu sử dụng cụ thể.
Đối với Cognition, nếu nhiều mô hình đã có thể xử lý các tác vụ thông thường trong phát triển phần mềm, cuộc cạnh tranh giữa các nền tảng sẽ không còn chỉ xoay quanh việc mô hình nào giải quyết được những bài toán phức tạp hơn. Chi phí thực hiện từng tác vụ, thời gian hoàn thành và khả năng triển khai ở quy mô lớn cũng trở thành các tiêu chí then chốt. Những chỉ số này tác động trực tiếp đến ngân sách mua sắm của khách hàng doanh nghiệp, cũng như quyết định tiếp tục sử dụng công cụ của các nhà phát triển.
OpenAI và Anthropic cùng đối mặt với thay đổi
OpenAI, Anthropic, Meta, Google cùng nhiều phòng thí nghiệm AI khác đang ngày càng coi năng lực lập trình là một điểm bán hàng quan trọng để quảng bá mô hình và giành hợp đồng doanh nghiệp. Trước đây, sự khác biệt giữa các mô hình trong khả năng tạo mã, gỡ lỗi và xử lý những tác vụ kỹ thuật phức tạp thường được xem là yếu tố cốt lõi để thu hút nhà phát triển.
Khi các tác nhân AI cải thiện khả năng xử lý những tác vụ phần mềm lặp lại và thông thường, giá trị gia tăng từ một mô hình "thông minh hơn" có thể được đánh giá lại. Nếu một mô hình hoàn thành cùng một công việc với mức phí thấp hơn và tốc độ nhanh hơn, người dùng có thể không muốn trả thêm chi phí hoặc chờ lâu hơn chỉ để đổi lấy một mức cải thiện năng lực tương đối hạn chế.
Điều đó không có nghĩa cuộc đua về năng lực mô hình đã kết thúc. Với các dự án yêu cầu thiết kế kiến trúc phức tạp, quy trình kéo dài nhiều bước hoặc tỷ lệ lỗi thấp, chất lượng suy luận vẫn có thể ảnh hưởng đến kết quả sử dụng. Nhận định của Kaplan chủ yếu đề cập đến những tác vụ đã có nhiều mô hình xử lý tương đối tốt, nên chưa thể dùng để kết luận toàn bộ thị trường AI lập trình sẽ chuyển sang mô hình ưu tiên giá thấp hoặc tốc độ cao.
Hiện chưa rõ Cognition sẽ điều chỉnh giá sản phẩm Devin, cơ cấu mô hình và chiến lược dịch vụ doanh nghiệp như thế nào. Đây vẫn là những yếu tố mà khách hàng và nhà phát triển sẽ theo dõi khi cân nhắc hiệu quả thực tế của các công cụ lập trình AI.