Thị trường tài sản số Mỹ đang phục hồi khi cuộc bầu cử giữa kỳ đến gần, dù Đạo luật Làm rõ Thị trường Tài sản số (Digital Asset Market Clarity Act) chưa thể tiến triển tại Thượng viện. Bitcoin đã bật lên từ vùng khoảng 75.000 USD, các quỹ ETF Bitcoin giao ngay ghi nhận dòng vốn trở lại, trong khi SEC và CFTC chuyển sang thúc đẩy quản lý thông qua các đề xuất quy tắc. Khả năng thị trường tăng tiếp vẫn phụ thuộc vào nhu cầu vốn, bối cảnh kinh tế vĩ mô và việc các biện pháp quản lý có được triển khai hay không.
Dự luật bị đình trệ, cơ hội thông qua trong năm giảm
Dự luật được thiết kế nhằm xây dựng khung quản lý cho ngành tiền mã hóa, phân định trách nhiệm giữa SEC và CFTC, xác định phạm vi của một số tài sản số, hàng hóa và chủ thể trong ngành, đồng thời đặt ra yêu cầu đăng ký và công bố thông tin. French Hill, Chủ tịch Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện và là nghị sĩ Cộng hòa bang Arkansas, lần đầu trình dự luật vào tháng 5/2025. Dự luật sau đó được Hạ viện thông qua vào tháng 7 cùng năm.
Ngày 15/9, Thượng viện không thể đưa dự luật tiến lên sau cuộc bỏ phiếu với 49 phiếu thuận và 50 phiếu chống, thấp hơn ngưỡng 60 phiếu cần thiết. Các thượng nghị sĩ Dân chủ cho biết vẫn sẽ tiếp tục đàm phán. Những điểm bất đồng gồm các điều khoản về đạo đức, lo ngại tiền gửi bị rút khỏi hệ thống, cũng như cơ chế quản lý và bảo vệ người tiêu dùng. Trên Polymarket, xác suất các nhà giao dịch dự đoán dự luật trở thành luật trong năm chỉ còn 5%. Thời gian dành cho chương trình nghị sự của Thượng viện trước bầu cử giữa kỳ không còn nhiều, trong khi kỳ họp quốc hội chuyển tiếp sau bầu cử có thể khiến quá trình này khó khăn hơn.
Ngành tiền mã hóa từ lâu đã yêu cầu một bộ quy tắc rõ ràng hơn để hỗ trợ hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, nội dung cụ thể của dự luật nhận được những đánh giá khác nhau từ nhà đầu tư và giới chuyên môn. Dù tiến trình lập pháp chậm lại, các cơ quan quản lý vẫn tiếp tục triển khai phần việc của mình.
SEC và CFTC lần lượt đưa ra phương án quản lý
Trong tháng 9, SEC đề xuất cơ chế “miễn trừ đổi mới”, mở ra một hướng đi cho việc phát hành và giao dịch cổ phiếu được token hóa trên blockchain. CFTC cũng ban hành thư không hành động, cho biết sẽ không thực hiện biện pháp cưỡng chế đối với một số nền tảng giao dịch tiền mã hóa và thị trường dự đoán cung cấp “phần mềm thụ động”.
Các động thái quản lý tiếp tục được đưa ra trong tháng 10. Ngày 1/10, SEC đề xuất quy định mới về hoạt động lưu ký tài sản số của cố vấn đầu tư và các quỹ chịu sự quản lý. Ngày 5/10, CFTC công bố thông báo về quy tắc dự kiến, trong đó xem xét thiết lập một nhóm đăng ký mới và áp dụng các yêu cầu liên bang đối với các sàn giao dịch tiền mã hóa cung cấp giao dịch đòn bẩy, ký quỹ hoặc tài trợ cho khách hàng bán lẻ.
Trước đó, SEC đã đưa ra đề xuất về “quản lý tài sản mã hóa” vào tháng 8, bao gồm các cơ chế miễn trừ dành cho hoạt động huy động vốn và doanh nghiệp khởi nghiệp. CFTC cũng chỉ đạo nhân viên nghiên cứu việc đưa các quy tắc về cấu trúc thị trường tiền mã hóa vào hệ thống quy định chính thức. Những biện pháp này cho thấy các cơ quan quản lý vẫn thúc đẩy chính sách sau khi hoạt động lập pháp tại Quốc hội gặp trở ngại, nhưng các đề xuất chưa trở thành quy tắc cuối cùng.
Dòng vốn ETF trở lại, Bitcoin phục hồi các vùng giá quan trọng
Sau cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện, Bitcoin có lúc giảm về gần 75.000 USD, kéo theo nhóm cổ phiếu liên quan đến tiền mã hóa đi xuống. Thị trường nhanh chóng phục hồi khi SEC và CFTC lần lượt công bố các phương án quản lý. Khoảng ngày 18/9, Bitcoin vượt 80.000 USD và duy trì trên ngưỡng này, trở lại vùng giá từng được ghi nhận vào đầu tháng 1. Đợt hồi phục diễn ra trong bối cảnh nhiều tài sản rủi ro cũng đồng loạt tăng.
Joel Kruger, chiến lược gia thị trường tài sản số tại LMAX Group, cho rằng đà hồi phục đến từ nhu cầu giao ngay cải thiện, dòng vốn ETF quay lại và hoạt động đóng vị thế bán. Lạm phát hạ nhiệt cùng kỳ vọng ít cứng rắn hơn đối với chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cũng hỗ trợ thị trường. Ông cho biết việc các ETF lại thu hút dòng vốn cho thấy thất bại của dự luật chưa làm gián đoạn nhu cầu từ các tổ chức. Một bộ phận nhà đầu tư cũng ngày càng xem tài sản số là một cấu phần dài hạn trong danh mục, thay vì chỉ đặt cược vào khả năng một dự luật được thông qua.
Dữ liệu của SoSoValue cho thấy các ETF Bitcoin giao ngay ghi nhận tổng dòng vốn ròng vào hơn 2,95 tỷ USD sau cuộc bỏ phiếu về dự luật. Trước đó, nhóm sản phẩm này đã bị rút ròng 5,29 tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7 năm nay. Riêng tháng 8, các ETF Bitcoin giao ngay thu hút 3,52 tỷ USD.
Kruger nhận định các động thái của SEC và CFTC có thể củng cố mức độ tin cậy của ngành, nhưng những cơ chế miễn trừ có thể đi kèm điều kiện hoặc chỉ mang tính tạm thời. Các đề xuất cũng chưa hoàn tất, trong khi cơ quan quản lý vẫn phải hoạt động trong phạm vi thẩm quyền theo luật hiện hành. Theo ông, luật do Quốc hội thông qua có thể tạo ra thẩm quyền rộng hơn và bền vững hơn. Trong lúc Quốc hội tiếp tục đàm phán, quy trình quản lý vẫn có thể được đẩy lên phía trước.
VanEck nhận thấy áp lực bán đã giảm
Matthew Sigel, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu tài sản số của VanEck, cho rằng phần lớn tranh luận quản lý tại Washington hiện có ảnh hưởng hạn chế đến bản thân Bitcoin. Theo ông, mức sụt giảm tối đa khoảng 80% của Bitcoin trong chu kỳ trước chủ yếu liên quan đến hoạt động lưu ký không được quản lý và đòn bẩy tiềm ẩn. Các ETF Bitcoin đã phần nào giải quyết vấn đề lưu ký, trong khi một lượng đáng kể giao dịch đòn bẩy đã chuyển sang những thị trường chịu quản lý như CME Group hoặc được phản ánh trên bảng cân đối kế toán của Strategy.
Sigel cho biết Bitcoin thường vận động theo chu kỳ khoảng bốn năm, gắn với các sự kiện halving. Mỗi đợt halving làm giảm sản lượng Bitcoin khai thác và củng cố yếu tố khan hiếm. Ông cho rằng năm nay vốn có thể là một năm yếu hơn trong chu kỳ. Dữ liệu của VanEck từng cho thấy khi Bitcoin giảm dưới 60.000 USD và xuống dưới đường trung bình động 200 tuần trong mùa hè, các khoản lỗ đã thực hiện, lượng vị thế đang lỗ và hoạt động bán bắt buộc đều tăng. Đến cuối mùa hè, dữ liệu cho thấy lực bán đã giảm đáng kể.
Sigel cũng đề cập việc Bộ Tài chính Mỹ công bố kế hoạch mua lại trái phiếu dài hạn vào tháng 8. Sau đó, Bitcoin tăng vượt vùng giá quan trọng cùng với sự cải thiện của khối lượng giao dịch, từ khoảng 60.000 USD lên gần 80.000 USD. Trong giai đoạn thị trường chú ý đến nợ công và thâm hụt ngân sách, mối tương quan giữa Bitcoin và vàng tăng lên mức cao nhất trong nhiều năm. Bitcoin sau đó tiếp tục đi cùng sự phục hồi của thanh khoản giao dịch. VanEck cho rằng nhà đầu tư có thể sẵn sàng mua hơn khi giá giảm trong thời gian tới; Sigel nói tổ chức này có mức độ tin tưởng cao rằng đáy của chu kỳ hiện tại đã đi qua.
Các đề xuất quản lý vẫn bị giới hạn bởi cơ sở pháp lý
Genna Garver, luật sư hợp danh tại Troutman Pepper Locke, lưu ý rằng việc SEC và CFTC dựa vào thẩm quyền hiện có để xây dựng quy tắc có thể đối mặt với nhiều thách thức pháp lý hơn so với một khung quản lý được Quốc hội trực tiếp thiết lập. SEC hiện dựa trên quyền miễn trừ và quyền giải thích theo luật chứng khoán để thúc đẩy các phương án liên quan. Garver cho biết nếu Đạo luật Làm rõ Thị trường Tài sản số được thông qua, SEC sẽ có thẩm quyền pháp định rõ ràng. Khi thiếu cơ sở này, các quy tắc cuối cùng có nhiều khả năng bị kiện và dễ bị SEC trong các nhiệm kỳ sau điều chỉnh hoặc hủy bỏ hơn.
Thẩm quyền của CFTC trên thị trường giao ngay đối với hàng hóa kỹ thuật số cũng hạn chế hơn, chủ yếu tập trung vào thực thi các quy định chống gian lận và chống thao túng. Garver dự đoán việc SEC sử dụng quyền miễn trừ, cũng như cách CFTC đưa “thị trường tài sản mã hóa” vào phạm vi thẩm quyền đối với hàng hóa bán lẻ có đòn bẩy và ký quỹ, đều có thể bị thách thức về mặt pháp lý. Các đề xuất hiện nay cũng không bảo đảm tạo ra cơ chế bảo vệ khi phá sản hoặc hệ thống cấp phép cho thị trường giao ngay như một đạo luật của Quốc hội có thể thiết lập.
Theo Garver, nếu các quy tắc quản lý dựa trên sự ủy quyền rõ ràng của Quốc hội, nền tảng pháp lý sẽ vững chắc hơn. Bà cho rằng trên thực tế, dự luật khó có thể được thúc đẩy trong phần thời gian còn lại của Quốc hội hiện tại. Tuy vậy, các dự thảo được hình thành gần đây vẫn có thể trở thành điểm xuất phát cho đàm phán tại Quốc hội khóa tiếp theo.
Điều kiện để Bitcoin hướng lại mốc 100.000 USD
Kruger cho biết một trong những biến số quan trọng của thị trường tiền mã hóa năm 2026 là liệu lạm phát và tốc độ tăng lương chậm lại có kéo lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ đi xuống, đồng thời làm đồng USD suy yếu hay không. Điều kiện tài chính cải thiện sẽ hỗ trợ Bitcoin, Ethereum và các tài sản tương tự. Dù Bitcoin và Ethereum vẫn giảm trong năm, LMAX vẫn đưa ra đánh giá tích cực về diễn biến cuối năm. Nếu USD suy yếu, Bitcoin có thể có thêm động lực để trở lại trên 100.000 USD, còn Ethereum vượt 4.000 USD. Theo Kruger, đây là những mức có thể đạt được, nhưng cần nhu cầu duy trì ổn định và điều kiện tài chính thuận lợi hơn.
Các ETF Bitcoin giao ngay vẫn có hiệu suất âm tính từ đầu năm, dù sau đợt vượt ngưỡng trong tháng trước, một số sản phẩm đã lùi về hoặc tiến gần vùng giá mua của mình. iShares Bitcoin Trust (IBIT), VanEck Bitcoin Trust (HODL), Grayscale Bitcoin Trust (GBTC) và ARK 21Shares Bitcoin ETF (ARKB) đều giảm về quanh đường trung bình động 21 ngày; trong vài tuần qua, các quỹ này dao động trong vùng giá mua.
Ở nhóm cổ phiếu liên quan đến tiền mã hóa, Coinbase (COIN), Circle Internet Group (CRCL) và Strategy (MSTR) đều phục hồi từ các mức thấp của năm 2026 nhưng vẫn giảm tính từ đầu năm. Giá Bitcoin và các tài sản mã hóa khác chưa trở lại mức đỉnh của năm 2025. Diễn biến tiếp theo của thị trường sẽ còn phụ thuộc vào dòng vốn, xu hướng của USD và lãi suất, cùng tiến độ xử lý các đề xuất quản lý.