Nợ công Mỹ vượt 40 nghìn tỷ USD, lợi suất dài hạn được chú ý

Quy mô nợ công Mỹ gần đây đã vượt 40 nghìn tỷ USD, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn dài tiếp tục ở mức cao. Điều này khiến nhà đầu tư đánh giá lại tác động của thâm hụt ngân sách, lạm phát và nhu cầu vay mới đối với giá tài sản. Trong báo cáo đánh giá đầu tư quý III/2026, Regency Wealth Management cho rằng dù sự chú ý của thị trường đã chuyển dần từ trí tuệ nhân tạo và lạm phát sang địa chính trị và chi tiêu chính phủ, quyết định đầu tư vẫn cần dựa trên các yếu tố nền tảng như tăng trưởng kinh tế, dòng tiền doanh nghiệp, định giá và sức khỏe bảng cân đối kế toán.

Cổ phiếu và trái phiếu diễn biến trái chiều trong quý III

Thị trường vốn toàn cầu vận động trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế vẫn có sức chống chịu, lạm phát hạ nhiệt dần và lãi suất dài hạn duy trì ở mức cao. Dù niềm tin người tiêu dùng nhìn chung suy yếu, tâm lý thị trường vẫn tương đối ổn định. Tuy nhiên, thâm hụt ngân sách và mức độ minh bạch của chính sách tiền tệ tiếp tục ảnh hưởng đến đánh giá của nhà đầu tư.

Trong quý III, chỉ số S&P 500 tăng 2,3%, còn Nasdaq 100, với tỷ trọng cổ phiếu công nghệ cao, tăng 0,4%. Nhóm vốn hóa nhỏ kém tích cực rõ rệt, thể hiện qua mức giảm 8,3% của chỉ số S&P 600. Chỉ số MSCI ACWI ex-US, đại diện cho cổ phiếu quốc tế bên ngoài Mỹ, tăng 0,5%.

Thị trường thu nhập cố định chịu áp lực khi chỉ số Bloomberg US Aggregate Bond giảm 3,5%. Nhà đầu tư tiếp tục điều chỉnh đánh giá về lãi suất, lạm phát và lộ trình chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng rõ rệt trong tháng 9, lên 5,29% vào cuối quý, so với 4,47% cuối quý trước. Lợi suất kỳ hạn 30 năm tăng lên 5,64%, từ mức 4,95% cuối quý trước. Trong khi đó, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp vẫn tương đối ổn định; những công ty có dòng tiền mạnh và kỷ luật phân bổ vốn chặt chẽ tiếp tục dễ nhận được sự quan tâm của thị trường hơn.

Ba hướng có thể giúp giảm gánh nặng nợ Mỹ

Sau khi nợ công Mỹ vượt 40 nghìn tỷ USD, trọng tâm thảo luận của thị trường không chỉ nằm ở quy mô tuyệt đối của khoản nợ. Các yếu tố được quan tâm còn gồm diễn biến của nợ so với quy mô nền kinh tế, cũng như khả năng thanh toán và tái cấp vốn của chính phủ trong tương lai. Regency Wealth Management tổng hợp ba hướng thường xuất hiện trong lịch sử nhằm xử lý gánh nặng nợ.

Tăng trưởng kinh tế nhanh hơn tăng trưởng nợ

Kịch bản thuận lợi nhất là tốc độ tăng trưởng kinh tế vượt tốc độ tăng nợ. Điều này không có nghĩa tổng nợ chính phủ sẽ giảm, mà là GDP tăng nhanh hơn, qua đó từng bước hạ tỷ lệ nợ trên quy mô nền kinh tế. Sau Thế chiến II, Mỹ trải qua một giai đoạn mở rộng kinh tế kéo dài, giúp cải thiện tỷ lệ nợ trên GDP mà không hoàn toàn phụ thuộc vào các biện pháp điều chỉnh tài khóa mạnh.

Hiện một số nhà đầu tư xem mức tăng năng suất từ trí tuệ nhân tạo và đổi mới công nghệ là một con đường tương tự. Tuy nhiên, mức độ mà các công nghệ này có thể cải thiện năng suất dài hạn vẫn chưa chắc chắn. Nếu năng suất và tăng trưởng kinh tế tiếp tục cải thiện, lợi nhuận doanh nghiệp, cơ sở thu thuế và quy mô nền kinh tế có thể hỗ trợ giảm bớt gánh nặng nợ.

Kỷ luật tài khóa và điều chỉnh cơ cấu

Hướng thứ hai bao gồm kiểm soát tốc độ tăng chi tiêu, tăng nguồn thu ngân sách hoặc thực hiện các cải cách cơ cấu. Mối quan hệ cơ bản khá rõ: khi chi tiêu duy trì cao hơn thu nhập, thâm hụt ngân sách sẽ tiếp tục đẩy nợ tăng; nếu tốc độ gia tăng thâm hụt chậm lại, tốc độ mở rộng nợ cũng giảm theo.

Việc duy trì nợ ổn định trong dài hạn thường đòi hỏi một mức độ kỷ luật tài khóa nhất định, nhưng cách kết hợp chính sách cụ thể vẫn gây nhiều tranh luận. Tăng thuế, cắt giảm phúc lợi hoặc thu hẹp chi tiêu chính phủ có thể tạo ra chi phí kinh tế và xã hội trong ngắn hạn, khiến việc hình thành đồng thuận chính sách trở nên khó khăn.

Lạm phát làm giảm giá trị thực của nợ

Hướng thứ ba ít được thảo luận công khai hơn, nhưng không hiếm trong lịch sử tài chính. Khi tỷ lệ lạm phát cao hơn chi phí huy động vốn của chính phủ, giá trị thực của khoản nợ có thể giảm theo thời gian. Chính phủ thu thuế bằng đồng USD danh nghĩa; nếu tiền lương, lợi nhuận và giá tài sản tăng, nguồn thu thuế thường cũng tăng, trong khi phần gốc của các khoản nợ lãi suất cố định đã phát hành không tự động tăng theo.

Cơ chế này có thể gây áp lực lên người tiết kiệm và người nắm giữ trái phiếu, bởi lạm phát làm giảm sức mua thực của các dòng tiền cố định. Regency Wealth Management không dự báo Mỹ sẽ lựa chọn cách này, mà chỉ liệt kê đây là một cơ chế điều chỉnh từng xuất hiện trong lịch sử của các quốc gia có mức nợ cao.

Lợi suất dài hạn phản ánh kỳ vọng về tài khóa Mỹ

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm và 30 năm tiếp tục được theo dõi sát, bởi lãi suất dài hạn không chỉ do chính sách ngắn hạn của Fed quyết định. Chúng còn phản ánh đánh giá của nhà đầu tư về tăng trưởng kinh tế, lạm phát, nhu cầu huy động vốn trong tương lai của chính phủ và tính bền vững của tài khóa.

Khi thị trường tin rằng nền kinh tế có thể duy trì tăng trưởng và tình hình tài khóa của chính phủ có khả năng ổn định, lợi suất dài hạn thường được kiểm soát tốt hơn. Ngược lại, lo ngại về lạm phát, thâm hụt ngân sách mở rộng hoặc quy mô phát hành trái phiếu tăng có thể khiến nhà đầu tư yêu cầu lợi suất cao hơn để bù đắp rủi ro. Vì vậy, lãi suất dài hạn phần nào trở thành chỉ báo để thị trường đánh giá quỹ đạo tài khóa của Mỹ.

Regency tiếp tục tập trung vào dòng tiền và chất lượng tài sản

Regency Wealth Management cho biết định hướng đầu tư của công ty không thay đổi theo các câu chuyện nổi bật trên thị trường. Dù trọng tâm là trí tuệ nhân tạo, lạm phát, thâm hụt ngân sách hay địa chính trị, công ty vẫn đặt nền tảng doanh nghiệp, dòng tiền, định giá và sức mạnh bảng cân đối kế toán vào trọng tâm khi đánh giá danh mục.

Khi lãi suất dài hạn duy trì ở mức cao, chi phí vốn không còn ở gần mức 0, khiến chất lượng doanh nghiệp và sự ổn định trong hoạt động kinh doanh trở nên quan trọng hơn. Trong danh mục thu nhập cố định, môi trường lợi suất hiện tại cũng tạo ra điều kiện phân bổ vốn hiếm thấy so với hơn một thập kỷ qua. Trái phiếu chất lượng cao và trái phiếu Kho bạc Mỹ vừa có thể tạo thu nhập từ lãi, vừa tiếp tục giữ vai trò truyền thống là bộ phận giúp ổn định danh mục.

Công ty cho rằng danh mục đầu tư không nên dựa trên một dự báo kinh tế duy nhất, mà cần phân bổ đa dạng để ứng phó với các kịch bản khác nhau về tăng trưởng, lạm phát và lãi suất. Đội ngũ quản lý của Regency gồm Đối tác quản lý kiêm Tổng giám đốc điều hành Timothy G. Parker, Đối tác quản lý kiêm Giám đốc tuân thủ Mark D. Reitsma, Đối tác quản lý kiêm Giám đốc vận hành Bryan D. Kabot, Đối tác kiêm Cố vấn tài sản Mark M. Andraos, Giám đốc điều hành phụ trách vận hành Scott Drown và Phó quản lý danh mục đầu tư Ryan Hulsebos.

Quy mô nợ công Mỹ và lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài sẽ tiếp tục là các chỉ dấu được thị trường theo dõi. Tuy nhiên, vấn đề nợ thường không thể được giải quyết trong thời gian ngắn. Đối với nhà đầu tư, những dữ liệu trực tiếp hơn hiện vẫn gồm tăng trưởng kinh tế thực, lợi nhuận doanh nghiệp, chi phí huy động vốn của chính phủ, diễn biến lạm phát và thay đổi lợi suất giữa các kỳ hạn trái phiếu.