Năm ngoái, Costco Wholesale đã mở một kho hàng tại một thị trấn nhỏ ở vùng nông thôn Nhật Bản gần Tokyo, cung cấp hàng trăm việc làm lương cao. Điều này buộc một chuỗi cửa hàng mì gần đó phải thực hiện một biện pháp cực đoan: tăng lương giờ thêm một phần ba.
Đối với Yamada-udon, một cửa hàng bán mì với giá 390 yên (2,48 USD) một bát, đây gần như là một quyết định không thể tưởng tượng, vì giá thành tăng nhỏ nhất cũng có thể khiến họ khó duy trì hoạt động.
“Đối với chúng tôi, việc giá nguyên liệu tăng thêm một hoặc hai yên đã rất khó khăn, vì vậy việc tăng lương giờ thêm 10 yên cần một sự gia tăng doanh thu lớn,” Giám đốc tiếp thị Takahiro Egahashi nói.
Sau cuộc thảo luận nội bộ, Yamada-udon quyết định cải tạo cửa hàng tại thị trấn Meiway của tỉnh Gunma và cung cấp mức lương 1,300 yên mỗi giờ trong ba tháng đầu, mặc dù thấp hơn mức khởi điểm 1,500 yên của Costco, nhưng đủ để thu hút người xin việc. Ba tháng sau, mức lương sẽ giảm xuống còn 1,050 yên một giờ, vẫn cao hơn mức 970 yên trước khi Costco mở cửa.
Áp lực cạnh tranh lương từ nhà bán lẻ lớn của Mỹ như Costco rất lớn đối với các doanh nghiệp như Yamada-udon, nhưng một số người cho rằng đây có thể là động lực mà nền kinh tế địa phương Nhật Bản cần để tạo ra mức lương cao hơn, tiêu dùng mạnh mẽ và lạm phát tăng do nhu cầu ổn định.
Một trong những mục tiêu quan trọng của Thủ tướng Fumio Kishida là đạt được mức tăng lương đáng kể và bền vững, và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cho rằng đây là yếu tố quan trọng để bình thường hóa chính sách tiền tệ. Mặc dù các doanh nghiệp Nhật Bản đã đồng ý với mức tăng lương lớn nhất trong ba mươi năm qua vào năm 2023 và 2024, nhưng lương thực tế (sau khi trừ lạm phát) vẫn giảm trong 25 tháng liên tiếp.
Điều này đã kéo theo tiêu dùng và nền kinh tế rộng lớn hơn, khiến Ngân hàng Trung ương Nhật Bản khó rút lại các chính sách nới lỏng. Theo dữ liệu của IMF, chỉ số lương trung bình thực tế của Nhật Bản từ năm 1995 đến 2021 hầu như không tăng, trong khi Hoa Kỳ tăng 50% và Pháp tăng gần 30% trong cùng kỳ.
Hai năm trước, tất cả các cửa hàng của Costco tại Nhật Bản đã đặt mức lương giờ tối thiểu là 1,500 yên để giữ chân nhân viên. Ngay cả ở Tokyo, con số này cũng rất cao vì mức lương tối thiểu ở Tokyo, cao nhất cả nước, là 1,113 yên, trong khi mức lương tối thiểu ở Gunma chỉ bằng 60% con số này. Cửa hàng Meiway của Costco, mở cửa vào tháng 4 năm 2023, đã tuyển khoảng 300 vị trí nhưng nhận được hơn 2,000 đơn xin việc.
“Nếu chúng tôi cung cấp mức lương cao hơn, nhân viên có thể kiếm nhiều tiền hơn và chi tiêu nhiều hơn,” Yamamoto Kaori, quản lý kho hàng Gunma Meiway của Costco cho biết. “Bằng cách làm như vậy, chúng tôi tin rằng có thể đóng góp đáng kể bằng cách tạo ra một vòng xoay tích cực trong kinh tế địa phương.”
Costco kế hoạch tăng tốc mở cửa các cửa hàng mới tại Nhật Bản, đến năm 2030 sẽ tăng gần gấp đôi số lượng cửa hàng lên hơn 60 cửa hàng, nhiều cửa hàng sẽ được mở tại những khu vực xa xôi như Shiga và Okinawa.
