Agensi Projek Penyelidikan Lanjutan Pertahanan Amerika Syarikat (DARPA) melancarkan projek untuk menggunakan kecerdasan buatan (AI) bagi mengesan kelemahan tersembunyi dalam peraturan pasaran elektronik sebelum ia dieksploitasi untuk mengganggu operasi. Skopnya merangkumi pasaran saham, bon, tenaga dan sumber pengkomputeran awan. Tumpuan projek bukan pada pencerobohan siber atau kecurian data, sebaliknya pada kelemahan dalam mekanisme pasaran yang boleh mencetuskan kekacauan, kerugian ekonomi dan gangguan kepada sokongan ketenteraan.
Projek IMR meneliti kelemahan dalam peraturan pasaran
DARPA menamakan inisiatif ini Intrinsic Market Resilience (IMR). Agensi itu menyatakan bahawa pasaran elektronik meningkatkan kecekapan dan kelajuan dagangan, tetapi hubungan yang semakin rapat antara pasaran turut membolehkan gangguan merebak dengan lebih luas. Apabila jumlah pasaran dan pesertanya bertambah, kecacatan pada satu mekanisme boleh memberi kesan melangkaui pasaran berkenaan. Kemajuan teknologi seperti AI juga mengurangkan halangan bagi pihak yang berniat jahat untuk bertindak.
Pengurus program IMR, Matthew Wilding, berkata kemajuan dalam penaakulan automatik dan AI membuka kaedah baharu untuk pertahanan, namun teknologi yang sama juga boleh digunakan untuk serangan. Projek ini mahu menggunakan teknologi tersebut untuk menganalisis reka bentuk pasaran, mencari contoh khusus yang boleh menyebabkan kegagalan dan mencadangkan pembaikan—bukan sekadar menjalankan ujian umum terhadap sistem.
Pasaran tenaga California dan kejatuhan kilat 2010 jadi kajian kes
Dalam penerangan projek, DARPA merujuk kepada dua peristiwa terdahulu. Pada awal 2000-an, kelemahan dalam mekanisme pasaran tenaga California yang baru dinyahkawal selia telah dieksploitasi oleh pedagang. Kekacauan yang menyusul dilaporkan mengakibatkan kerugian sekitar AS$40 bilion hingga AS$45 bilion. DARPA menyatakan kerajaan persekutuan ketika itu terpaksa menggunakan Akta Pengeluaran Pertahanan bagi memastikan kemudahan tentera mendapat bekalan gas asli. Kes tersebut menunjukkan bahawa manipulasi mekanisme pasaran boleh membawa akibat melebihi kerugian komersial, termasuk menjejaskan kesiapsiagaan ketenteraan.
Satu lagi contoh ialah kejatuhan kilat pasaran saham AS pada 2010, apabila pasaran merosot dengan mendadak dalam beberapa minit. Penyiasat kemudian mengaitkan sebahagian kejadian itu dengan tindakan dagangan manipulatif seorang individu, selain masalah lain. Menurut DARPA, pesanan jualan berkenaan memanfaatkan mekanisme tertentu dalam reka bentuk pasaran dan boleh memberi kesan tanpa perlu dilaksanakan, dengan kos yang hampir tiada kepada pelakunya. Banyak kelemahan berkaitan telah diperbaiki sejak itu.
Model bahasa besar akan membina model operasi pasaran
DARPA mahu peserta projek menggunakan model bahasa besar untuk menukar bahan seperti dokumen kawal selia dan spesifikasi teknikal kepada model komputer yang menggambarkan cara pasaran beroperasi serta interaksi antara pasaran. Antara sasarannya ialah mengenal pasti kecacatan reka bentuk dalam pasaran saham dalam talian di AS dan mengesyorkan pembaikan bagi mengurangkan risiko kelemahan tersebut dieksploitasi.
Jika model tidak dapat membuktikan bahawa sesebuah pasaran memenuhi piawaian daya tahan tertentu, projek ini mahu model itu menghasilkan contoh kegagalan yang konkrit. Contoh tersebut boleh membantu penganalisis mengesan punca masalah dan menilai kaedah pembaikan. Wilding berkata pasukan itu bukan sahaja mahu menguji sama ada pasaran boleh dipercayai, tetapi juga meneliti aspek yang berdaya tahan, kelemahannya dan cara untuk memperbaikinya.
Fokus pada gangguan, bukan pelanggaran untuk mengaut keuntungan
DARPA menegaskan IMR bukan ditujukan kepada manipulasi pasaran demi keuntungan, iaitu jenis salah laku yang lazimnya disiasat pengawal selia. Projek ini sebaliknya menumpukan pihak yang bertujuan mengganggu pasaran, menyebabkan kerosakan ekonomi atau mencetuskan ketidakstabilan, termasuk ruang yang mungkin tidak diliputi oleh perlindungan undang-undang dan kawal selia sedia ada.
Inisiatif itu mencerminkan perhatian keselamatan negara AS terhadap risiko pada infrastruktur digital. Serangan pada masa hadapan tidak semestinya berbentuk operasi ketenteraan tradisional; ia juga boleh mengeksploitasi kelemahan sistem digital, rantaian bekalan atau pasaran. Bagi pasaran kewangan, DARPA mahu model mengenal pasti risiko yang berpunca daripada reka bentuk mekanisme. Pasaran yang perlu diubah suai masih perlu ditentukan melalui analisis dan pengesahan lanjut.