Presiden Bank Pusat Eropah (ECB), Christine Lagarde, dijadual berundur pada 7 Februari 2027, namun Eurosistem masih belum memutuskan cara membina infrastruktur bagi pasaran kewangan bertoken di Eropah. Hasil rundingan Appia yang diterbitkan pada 29 Oktober menunjukkan pasaran berdepan pertukaran antara kecekapan dengan persaingan terbuka: penyelesaian dana secara berpusat mungkin mengurangkan pemecahan pasaran, tetapi boleh meningkatkan kebergantungan pada satu platform. Rangkaian berbilang pula boleh menggalakkan persaingan, namun memerlukan mekanisme saling kendali yang boleh dipercayai agar dana dan cagaran tidak terperangkap dalam sistem berasingan.
Appia ialah inisiatif Eurosistem untuk membangunkan ekosistem kewangan token borong, termasuk penerbitan atau perekodan aset menggunakan teknologi lejar teragih (DLT). Laporan terbaharu merangkum 127 maklum balas, tetapi tidak memilih satu model infrastruktur. Eurosistem merancang menyediakan pelan hala tuju menjelang 2028 yang menghimpunkan dapatan, saranan dan prinsip.
Satu rangkaian lebih cekap, tetapi meningkatkan kebergantungan
Infrastruktur penyelesaian menentukan cara pembeli membayar aset dan bagaimana sesuatu urus niaga diselesaikan. Antara persoalan utama Appia ialah rangkaian DLT manakah yang patut menyediakan wang bank pusat dalam pasaran yang terdiri daripada berbilang platform.
Peserta rundingan berpandangan bahawa penyelesaian melalui satu rangkaian boleh menghimpunkan kecairan, menyeragamkan proses dan memudahkan penyelarasan. Ini berpotensi mengurangkan pemecahan pasaran serta pelaburan bertindih. Namun, penumpuan aktiviti dan kawalan boleh menjadikan infrastruktur itu penting secara sistemik, meningkatkan pergantungan pada teknologi atau penyedia tertentu, dan melemahkan dorongan untuk berinovasi. Jika peserta terikat pada platform yang menyimpan dana penyelesaian mereka, pemusatan kecairan sahaja tidak akan menyelesaikan masalah penyepaduan pasaran.
Penggunaan beberapa rangkaian pula boleh menampung model perniagaan yang berbeza dan mengurangkan pergantungan pada satu infrastruktur. Namun, bagi bank, persaingan antara rangkaian boleh memecah-belahkan kecairan jika dana atau cagaran sukar dipindahkan dengan cekap. Laporan itu memberi amaran bahawa tanpa piawaian saling kendali yang boleh dikuatkuasakan, dana, cagaran, pengenalan identiti dan proses pematuhan mungkin membentuk silo baharu.
Satu lagi pendekatan yang mendapat sokongan daripada ramai peserta ialah membenarkan sejumlah kecil rangkaian yang layak menyediakan penyelesaian dalam wang bank pusat, berasaskan kriteria kemasukan yang telus dan peraturan bersama. Model ini cuba mengimbangi pilihan rangkaian dengan keperluan seragam, tetapi kebolehgunaannya masih perlu dinilai. Eurosistem perlu menentukan cara menyediakan penyelesaian wang bank pusat merentas beberapa rangkaian sambil mengekalkan kawalan terhadap mata wang tersebut. Laporan itu tidak memberikan hak akses kepada mana-mana pengendali rangkaian.
Kriteria kemasukan membentuk persaingan infrastruktur
Maklum balas rundingan meletakkan peraturan kemasukan sebagai faktor penting untuk memastikan persaingan dapat berlaku. Peserta mahukan kriteria yang objektif dan tidak diskriminasi, serta pemisahan antara rangkaian bersama dengan perkhidmatan komersial yang beroperasi di atasnya. Perkhidmatan kepada pelanggan seperti penerbitan, dagangan, penjagaan aset dan dompet lazimnya dianggap tidak sesuai dimasukkan ke dalam infrastruktur bersama kerana perkhidmatan itu sepatutnya ditawarkan secara bersaing oleh peserta pasaran.
Pemisahan ini menentukan sama ada pengendali DLT hanya menyediakan infrastruktur awam, turut menjual perkhidmatan pengguna, atau melakukan kedua-duanya. Jika pengendali bersaing secara langsung dengan pengguna yang bergantung pada rangkaiannya, sikap berkecuali infrastruktur itu boleh dipersoalkan. Maklum balas dalam laporan lebih menekankan kawalan bank pusat terhadap wang, sikap berkecuali rangkaian dan akses terbuka berbanding soal pemilikan infrastruktur semata-mata. Sama ada rangkaian dikendalikan Eurosistem atau pasaran, aturan institusi perlu mengelakkan akses diskriminasi dan melindungi kawalan sektor awam terhadap wang bank pusat.
Dalam kertas pendirian yang dikemukakan pada April, Persatuan Pasaran Modal Antarabangsa (ICMA) menyokong beberapa rangkaian yang saling kendali dan piawaian yang diselaraskan, bukannya satu rangkaian kendalian Eurosistem. ICMA mengetengahkan persaingan, risiko penumpuan dan inovasi yang diterajui pasaran. Pandangan itu mewakili sebahagian ahli kumpulan kerja bon DLT persatuan tersebut dan dikemukakan sebelum hasil rundingan diterbitkan pada Oktober.
Bank mahu dana dan cagaran boleh bergerak antara platform
Bagi bank, persoalan utamanya ialah sama ada baki penyelesaian dan cagaran boleh digunakan dengan berkesan di pelbagai tempat dagangan. Satu rangkaian boleh menghimpunkan sumber tersebut. Jika sistem rangkaian bersaing digunakan, dana dan cagaran perlu dapat dipindahkan dengan boleh dipercayai supaya aset atau wang yang tersedia tidak terperangkap dalam kumpulan yang terpisah. Laporan itu turut menekankan peranan bank pusat dalam pengurusan kecairan dan mobilisasi cagaran, menunjukkan bahawa saling kendali bukan sekadar isu keserasian teknikal, malah berkaitan operasi harian.
Penerbit stablecoin euro juga perlu menentukan kedudukan aset penyelesaian swasta. Peserta berpandangan bahawa deposit bertoken dan stablecoin berdenominasi euro boleh melengkapi wang bank pusat dalam sistem dua peringkat. Namun, ini tidak bermakna pelbagai instrumen pembayaran tersebut setara dengan wang bank pusat.
Dasar cagaran semasa juga tidak bermaksud semua aset dalam rantaian sudah layak diterima. Piero Cipollone, ahli Lembaga Eksekutif ECB, berkata pada 29 Oktober bahawa sejak 30 Mac, Eurosistem menerima aset boleh niaga yang layak dan diterbitkan melalui depositori sekuriti pusat menggunakan DLT. Kelayakan aset di luar sistem penyelesaian sedia ada serta kriteria yang akan digunakan masih dalam penilaian.
Pontes sudah bermula, pelan Appia dijangka pada 2028
Sebahagian infrastruktur sudah beroperasi. Pontes melancarkan perkhidmatan teras awal pada 21 September dan sedang menerima peserta secara berperingkat. Sistem ini menghubungkan platform DLT pasaran dengan perkhidmatan TARGET Eurosistem, membolehkan urus niaga aset bertoken borong diselesaikan menggunakan wang bank pusat.
Pada 29 Oktober, Cipollone menyenaraikan sasaran seterusnya: Pontes merancang untuk melanjutkan waktu operasinya dengan ketara menjelang pertengahan 2027 dan beroperasi sepanjang masa, sepanjang tahun pada 2028. Penyelesaian serta-merta dengan pemuktamadan di platform DLT Eurosistem pula disasarkan seawal 2027. Sasaran Appia pada 2028 berbeza, iaitu menghasilkan pelan bagi ekosistem yang lebih luas. Cipollone turut berkata platform penyelesaian sekuriti sedia ada, T2S, akan beroperasi seiring dengan infrastruktur token baharu.
Pengganti Lagarde akan mengambil alih jadual kerja ini, tetapi tidak memperoleh kuasa untuk menentukan reka bentuk infrastruktur secara bersendirian. Di bawah Artikel 283 Perjanjian mengenai Fungsi Kesatuan Eropah, Majlis Eropah melantik presiden ECB melalui majoriti tertentu berdasarkan saranan Majlis, selepas berunding terlebih dahulu dengan Parlimen Eropah dan Lembaga Pentadbiran ECB. Pengumuman mengenai pemergian Lagarde tidak menamakan penggantinya.
Lembaga Pentadbiran ECB kekal sebagai badan pembuat keputusan utama bank itu, terdiri daripada Lembaga Eksekutif dan gabenor bank pusat negara-negara zon euro. Kemajuan seterusnya bergantung pada kerja reka bentuk dan syarat penyertaan pasaran. Laporan rundingan menyatakan bahawa ujian rentas bidang yang lebih kompleks akan dijalankan pada 2027, di samping perbincangan dengan pihak berkepentingan mengenai deposit bertoken dan pembayaran, sekuriti serta tadbir urus rangkaian bersama. Aturan penyertaan masih belum diumumkan. Bagi bank, penerbit dan pengendali DLT, peraturan kemasukan akhir akan menentukan sama ada asas penyelesaian bersama dapat menyokong persaingan sambil memastikan dana dan cagaran yang diperlukan kekal boleh digunakan.