Google DeepMind đang điều chỉnh trọng tâm đánh giá nhân sự: bằng cấp vẫn là một phần quan trọng trong hồ sơ ứng viên, nhưng khả năng chứng minh quá trình học hỏi liên tục, tích lũy kinh nghiệm liên ngành và phối hợp trong môi trường bất định ngày càng được coi trọng. Lila Ibrahim, Giám đốc phụ trách mức độ sẵn sàng AI của Google DeepMind, cho biết tại một buổi gặp gỡ với truyền thông hồi tháng 9 rằng những năng lực này sẽ ảnh hưởng đến quyết định tuyển dụng nghiên cứu viên, kỹ sư và nhân sự ở nhiều vị trí khác.
Theo Ibrahim, một tấm bằng thường chỉ cho thấy một người đã học những gì. Trong khi đó, nhiều chứng chỉ, khóa học bổ sung và trải nghiệm bên ngoài lớp học có thể phản ánh rõ hơn thái độ học tập của ứng viên. Bà nhận thấy trong những năm gần đây, sinh viên mới tốt nghiệp có xu hướng trình bày chi tiết hơn các dự án học tập ngoài hệ thống giáo dục chính quy, cùng những kỹ năng được tích lũy song song với kinh nghiệm làm việc và bằng cấp.
Nhiều trải nghiệm học tập cho thấy khả năng thích nghi
Ibrahim cho rằng nhà tuyển dụng quan tâm đến những thông tin này không phải để đơn giản hóa việc sàng lọc bằng cấp, mà để đánh giá mức độ tò mò và khả năng tiếp tục học hỏi của ứng viên. Các công cụ AI đã làm giảm chi phí tìm kiếm câu trả lời, nhưng khả năng đặt câu hỏi chất lượng cao lại trở nên khan hiếm hơn.
Bà nói nhiều người không thực sự học được cách đặt câu hỏi, xây dựng một câu hỏi tốt hoặc tiếp tục truy vấn nguyên nhân của một vấn đề trong thời gian học tập. Khi AI đảm nhiệm ngày càng nhiều công việc tìm kiếm thông tin và tạo nội dung, khả năng hiểu đúng vấn đề, xác định phạm vi câu hỏi và kiểm chứng câu trả lời có thể trở thành yếu tố tạo khác biệt trong cách con người phối hợp với công cụ.
Theo Ibrahim, những phẩm chất Google DeepMind chú trọng gồm sự tò mò, bản lĩnh khi đối mặt với nhiệm vụ hoàn toàn mới và khó dự đoán, khả năng làm việc trong môi trường biến động và tinh thần hợp tác. Tiêu chí này không chỉ áp dụng cho các vị trí kỹ thuật, mà còn phù hợp với những công việc cần kết nối nghiên cứu, sản phẩm và năng lực triển khai trong tổ chức.
DeepMind kết hợp kỹ thuật với khoa học nhân văn
Ibrahim từng giữ chức Giám đốc vận hành của Google DeepMind từ năm 2018, trước khi chuyển sang vị trí Giám đốc phụ trách mức độ sẵn sàng AI vào đầu năm 2026. Bà cho biết vị trí mới được lập ra để giải quyết một khoảng cách ngày càng rõ: tốc độ phát triển công nghệ AI đang vượt tốc độ thích nghi của xã hội, doanh nghiệp và người lao động.
Nhà sáng lập Google DeepMind, Demis Hassabis, trước đó cũng cho rằng khoa học máy tính và các ngành STEM khác vẫn giữ vai trò quan trọng. Tuy nhiên, giai đoạn phát triển tiếp theo của AI sẽ cần sự tham gia của triết học, kinh tế học, đạo đức học và các ngành thuộc khoa học nhân văn.
Ibrahim cho biết sự phối hợp giữa các nhà thần kinh học, chuyên gia đạo đức và nhà sinh học đã hỗ trợ DeepMind thúc đẩy một số kết quả công nghệ. Công ty cũng đã tuyển dụng nhiều triết gia. Tuy vậy, các quan điểm này cần được kết hợp với năng lực vận hành và triển khai thì mới có thể chuyển thành hành động cụ thể.
Theo Ibrahim, Anh hiện chưa gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm nhân sự có nền tảng liên ngành như vậy. So với thời gian bà làm việc tại Thung lũng Silicon hơn 30 năm trước, Anh coi trọng hơn các năng lực liên quan đến triết học, chính trị học và những lĩnh vực tương tự, qua đó tạo ra nguồn ứng viên đa dạng hơn.
Doanh nghiệp triển khai AI nhanh hơn đào tạo nhân viên
Cuộc thảo luận về tuyển dụng cũng cho thấy khoảng cách giữa tốc độ ứng dụng AI trong doanh nghiệp và mức độ chuẩn bị kỹ năng của người lao động. Khi AI được đưa vào các công việc thường ngày, lo ngại về thất nghiệp trên diện rộng đã giảm phần nào, trong khi trọng tâm chuyển sang cách các vị trí sẽ được định nghĩa lại và cách doanh nghiệp, bộ phận nhân sự kết hợp năng lực con người với kỹ năng AI.
Một nghiên cứu trên hơn 300 triệu người học đã đăng ký tại Coursera và Udemy cho thấy doanh nghiệp đang triển khai AI nhanh hơn tốc độ nhân viên học cách sử dụng công nghệ này hiệu quả. Gần 75% tổ chức đã triển khai hoặc đang thử nghiệm các công nghệ liên quan, nhưng trong 12 tháng qua chỉ 18% cho biết phần lớn nhân viên đã tham gia các chương trình nâng cao kỹ năng hoặc đào tạo lại về AI.
Đối với Google DeepMind, điều này đồng nghĩa tiêu chuẩn tuyển dụng và hoạt động đào tạo nội bộ sẽ cùng thay đổi. Bằng cấp vẫn cung cấp tín hiệu về nền tảng năng lực, nhưng hồ sơ học tập liên tục, kinh nghiệm hợp tác liên ngành và khả năng đặt câu hỏi đang trở thành những căn cứ thực tế để đánh giá liệu một ứng viên có thể phát huy hiệu quả trong môi trường làm việc sử dụng AI hay không.