Kinh tế Mỹ bước vào quý IV với đà tăng trưởng vẫn mạnh. Chỉ số PMI tổng hợp sơ bộ tháng 10 do S&P Global công bố đạt 57,6, gần mức cao của tháng 9 và là mức hoạt động kinh doanh tốt nhất kể từ tháng 3/2022. PMI trên 50 cho thấy hoạt động kinh tế tiếp tục mở rộng, trong khi dữ liệu mới nhất chưa cho thấy Mỹ đang tiến gần suy thoái.
PMI duy trì cao, đơn hàng dịch vụ tăng mạnh
Tốc độ tăng sản lượng của cả khu vực sản xuất và dịch vụ trong tháng 10 đều lên mức cao nhất trong gần 5 năm. Khảo sát doanh nghiệp cho thấy nhu cầu trong nước vẫn vững, còn đơn hàng xuất khẩu đã có dấu hiệu phục hồi. Riêng tốc độ tăng đơn hàng xuất khẩu dịch vụ đạt mức nhanh nhất kể từ tháng 7/2023.
Đơn hàng mới trong lĩnh vực dịch vụ tăng đặc biệt rõ rệt. Do dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn hơn nhiều trong nền kinh tế Mỹ so với sản xuất, diễn biến đơn hàng và sản lượng của khu vực này có ảnh hưởng lớn hơn đến hoạt động kinh tế nói chung. Hoạt động kinh doanh cải thiện cũng hỗ trợ tuyển dụng, với tốc độ tăng việc làm đạt mức nhanh nhất trong hơn 4 năm.
Chris Williamson, chuyên gia kinh tế trưởng của S&P Global, cho biết số liệu sản lượng trong khảo sát tương ứng với tốc độ tăng trưởng GDP Mỹ theo năm khoảng 5%. Ông cũng nhận định rằng, nếu loại trừ giai đoạn nền kinh tế mở cửa trở lại sau đại dịch, những tháng gần đây có thể là một trong các giai đoạn tăng trưởng tốt nhất của doanh nghiệp Mỹ kể từ đầu năm 2015.
Chi phí năng lượng và vận tải đẩy giá lên cao
Áp lực đáng chú ý nhất trong các số liệu kinh tế nằm ở phía giá cả. Mức tăng tổng hợp của giá bán hàng hóa và dịch vụ đã nhanh hơn, đạt tốc độ cao nhất kể từ tháng 7/2022. Giá đầu vào cũng ghi nhận mức tăng lớn nhất kể từ tháng 11/2022. Năng lượng, nhiên liệu và cước vận tải là những yếu tố chính làm chi phí doanh nghiệp tăng lên.
Áp lực chi phí đang được chuyển dần sang giá bán. Nếu xu hướng này kéo dài, biên lợi nhuận doanh nghiệp, sức mua của người tiêu dùng và đánh giá về chính sách tiền tệ trong thời gian tới đều có thể bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, khảo sát hiện vẫn cho thấy sản lượng, đơn hàng và việc làm cùng cải thiện; áp lực giá chưa chuyển thành sự thu hẹp rõ rệt của nhu cầu.
Tiêu dùng thực tế tăng nhanh hơn đầu năm
Số liệu tiêu dùng cũng cho thấy hoạt động kinh tế tiếp tục mở rộng. Sau khi điều chỉnh theo lạm phát, tiêu dùng thực tế hàng hóa và dịch vụ của Mỹ trong tháng 9 tăng 2,6% so với cùng kỳ năm trước, thuộc nhóm mức tăng mạnh nhất trong năm và cao hơn so với đầu năm.
Đóng góp của tiêu dùng vào tăng trưởng kinh tế cũng tăng dần. Chi tiêu tiêu dùng đóng góp 0,5 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP quý I, tăng lên 2,5 điểm phần trăm trong quý II và ước đạt 2,6 điểm phần trăm trong quý III. Tiêu dùng cải thiện thường tác động đến tuyển dụng thông qua doanh thu và đơn hàng của doanh nghiệp, vì vậy đây vẫn là chỉ báo quan trọng về sức mạnh của nền kinh tế.
Niềm tin người tiêu dùng suy yếu nhưng chi tiêu vẫn tăng
Tiêu dùng thực tế cải thiện trong khi niềm tin người tiêu dùng suy yếu tạo ra một sự tương phản đáng chú ý. Chỉ số niềm tin người tiêu dùng của Đại học Michigan đang tiến gần các mức thấp trong lịch sử. Chi phí sinh hoạt, chi tiêu y tế, giá nhiên liệu và chi phí vay tăng đều gây sức ép lên đánh giá của các hộ gia đình về tình hình kinh tế. Lãi suất thế chấp tại Mỹ cũng đã tăng trở lại mức cao trong nhiều năm, chỉ thấp hơn các mức đỉnh kể từ năm 2023.
Cho đến nay, sự suy giảm niềm tin chưa kéo theo mức giảm tương ứng của tiêu dùng thực tế. Ngược lại, tốc độ tăng chi tiêu sau khi điều chỉnh theo lạm phát vẫn cải thiện. Điều này cho thấy trong giai đoạn hiện tại, lo ngại của người tiêu dùng về môi trường kinh tế chưa hoàn toàn chuyển thành việc cắt giảm chi tiêu, qua đó tiếp tục tạo nền tảng cho doanh thu và lợi nhuận doanh nghiệp.
Thị trường theo dõi đồng thời tăng trưởng và chi phí
Nhà đầu tư hiện phải theo dõi hai diễn biến song song: liệu PMI, tiêu dùng và việc làm có tiếp tục duy trì sức mạnh hay không, và đà tăng của chi phí năng lượng cùng vận tải có tiếp tục đẩy lạm phát lên cao hay không. Tăng trưởng mạnh hỗ trợ doanh thu doanh nghiệp, nhưng áp lực giá kéo dài có thể thu hẹp dư địa nới lỏng chính sách và làm biến động thị trường lớn hơn.
Lawrence Fuller, người đứng đầu Fuller Asset Management, cho rằng đà mở rộng của kinh tế Mỹ vẫn tiếp diễn, nhưng trong nội bộ thị trường cổ phiếu đang xuất hiện sự luân chuyển từ các nhóm từng dẫn đầu sang những nhóm có diễn biến kém hơn. Trong bối cảnh này, ông nghiêng về cách phân bổ tài sản tương đối phòng thủ, đồng thời cho rằng các yếu tố cơ bản và kỹ thuật vẫn ủng hộ khả năng thị trường thiết lập các mức cao lịch sử mới trong năm 2027. Đây là quan điểm cá nhân của chuyên gia và không phải khuyến nghị đối với bất kỳ chứng khoán cụ thể nào.
Dữ liệu rõ ràng nhất hiện nay là hoạt động doanh nghiệp, đơn hàng và việc làm tại Mỹ cùng cải thiện trong tháng 10, trong khi chi phí năng lượng, nhiên liệu và vận tải đã đẩy tốc độ tăng giá lên mức cao nhất trong nhiều năm. Khả năng duy trì nhịp tăng trưởng hiện tại sẽ phụ thuộc vào việc nhu cầu mạnh có tiếp tục bù đắp được sức ép từ chi phí đầu vào hay không.