Việc nên mở hay đóng tấm che cửa sổ trên máy bay đang trở thành chủ đề tranh luận thường xuyên giữa hành khách. Người muốn mở thường thích ngắm mây, chụp ảnh bên ngoài hoặc cảm thấy ánh sáng tự nhiên giúp giảm cảm giác bí bách trong những chuyến bay dài. Ngược lại, người muốn đóng lo ngại ánh nắng khiến hành khách xung quanh khó nghỉ ngơi hoặc gây phản chiếu trên màn hình máy tính xách tay, máy tính bảng.
Tuy nhiên, vấn đề không chỉ liên quan đến sở thích cá nhân. Cách sử dụng tấm che còn gắn với yêu cầu an toàn ở từng giai đoạn của chuyến bay. Khi máy bay cất cánh và hạ cánh, nhiều hãng hàng không yêu cầu hành khách mở tấm che để tiếp viên và hành khách có thể sớm nhận ra bất thường ở cánh, động cơ hoặc khu vực sân bay. Nhân viên cứu hộ bên ngoài cũng dễ quan sát tình hình trong khoang hơn.
Cất cánh và hạ cánh thường phải mở tấm che
Trong thời điểm máy bay rời mặt đất hoặc tiến gần đường băng, hành khách cần điều chỉnh tấm che theo hướng dẫn của tổ bay. Cửa sổ được mở giúp ánh sáng bên trong và bên ngoài khoang gần tương đồng hơn, từ đó hành khách có thể thích nghi nhanh hơn nếu xảy ra tình huống khẩn cấp. Tổ bay cũng có thể quan sát bên ngoài để đánh giá phía nào có chướng ngại vật hoặc cần tránh rủi ro.
Đây là một phần của quy trình an toàn hàng không, không phải lựa chọn dựa trên phép lịch sự giữa các hành khách. Quy định cụ thể có thể khác nhau tùy hãng bay, chuyến bay và quy trình khai thác tại địa phương. Dù vậy, hành khách thường nên ưu tiên làm theo hướng dẫn của tổ bay trước khi máy bay cất cánh và hạ cánh.
Khi bay bằng, chưa có quy tắc thống nhất
Sau khi máy bay đạt độ cao hành trình, tấm che cửa sổ thường không còn chịu cùng mức quy định nghiêm ngặt như lúc cất và hạ cánh. Hành khách ngồi ghế cửa sổ có nhiều quyền quyết định hơn, nhưng lựa chọn của họ vẫn có thể ảnh hưởng đến những người cùng hàng ghế, các hàng phía trước và phía sau, thậm chí cả một khu vực trong khoang.
Mở tấm che giúp hành khách ngắm mây, chụp ảnh hoặc quan sát cảnh bên ngoài. Nhưng khi mặt trời ở vị trí thấp và ánh sáng chiếu thẳng vào khoang, ánh nắng mạnh có thể khiến người đang nghỉ ngơi khó ngủ. Ánh sáng cũng có thể gây khó chịu cho người sử dụng máy tính hoặc máy tính bảng.
Trên các chuyến bay đường dài, một bộ phận hành khách đặt việc ngủ nghỉ lên hàng đầu và thường muốn tấm che được đóng lại. Vì vậy, trong giai đoạn bay bằng, quyết định của một hành khách có thể tác động trực tiếp đến trải nghiệm và khả năng nghỉ ngơi của những người không ngồi cạnh cửa sổ.
Tranh luận xoay quanh quyền quyết định
Câu hỏi cốt lõi không phải là mở hay đóng tấm che luôn đúng, mà là làm thế nào cân bằng giữa không gian cá nhân của hành khách ngồi ghế cửa sổ và nhu cầu nghỉ ngơi của những người xung quanh. Người chọn mở có thể cho rằng mình đã mua ghế cửa sổ và có quyền sử dụng cửa sổ. Trong khi đó, người muốn đóng lại cho rằng ánh sáng từ cửa sổ gây ảnh hưởng đến cả những hành khách không ngồi ở vị trí này.
Những tình huống tương tự cũng được hành khách hàng không thảo luận trên các cộng đồng trực tuyến như Reddit. Một số người kể về việc tiếp viên yêu cầu hành khách hạ tấm che trong các chuyến bay ban ngày. Tranh cãi thường xuất hiện khi tổ bay không đưa ra chỉ dẫn cụ thể, nhưng trong khoang có người cần nghỉ ngơi hoặc làm việc.
Cựu tiếp viên đề cao thời điểm và trao đổi
Một cựu tiếp viên từng làm việc gần 10 năm cho một hãng hàng không quốc tế có quan điểm rõ ràng về vấn đề này. Theo bà, hành khách không nên chỉ nhìn từ vị trí ghế của mình mà cần cân nhắc thời điểm chuyến bay, vị trí của mặt trời, mức độ ánh sáng chung trong khoang và tình trạng của những người ngồi xung quanh.
Cách ứng xử phù hợp nhất là tuân thủ yêu cầu của tổ bay trong lúc cất cánh và hạ cánh. Khi máy bay đã vào giai đoạn bay bằng, nếu ánh nắng đang chiếu trực tiếp vào khoang hoặc phần lớn hành khách đang nghỉ, người ngồi ghế cửa sổ có thể cân nhắc điều chỉnh tấm che ở mức phù hợp.
Nếu không có chỉ dẫn liên quan đến an toàn, giai đoạn bay bằng thường không có một câu trả lời duy nhất áp dụng cho mọi chuyến bay. Quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào ranh giới không gian cá nhân và phép lịch sự cơ bản giữa các hành khách.
Tranh luận về tấm che cửa sổ cũng phản ánh nhiều vấn đề tương tự trong trải nghiệm hàng không, chẳng hạn việc có nên ngả ghế, cách chia sẻ tay vịn hoặc có nên cởi giày, tất trong khoang hành khách. Những vấn đề này thường không có quy định thống nhất, nhưng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến những người cùng chuyến bay.