Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nâng dự báo nguồn cung dầu quý IV/2026 thêm 3,3 triệu thùng/ngày và dự kiến nguồn cung sẽ vượt nhu cầu trong quý. Diễn biến này có thể giảm áp lực lạm phát từ năng lượng, qua đó tác động đến môi trường lãi suất và khẩu vị rủi ro của thị trường tiền mã hóa. Tuy nhiên, tồn kho tăng chủ yếu ở ngoài khơi, trong khi lượng dự trữ trên đất liền tiếp tục giảm và nguồn diesel vẫn bị hạn chế. Vì vậy, nguồn cung cải thiện chưa đồng nghĩa nhiên liệu đã dồi dào hơn ở khâu tiêu thụ.
IEA dự báo dư cung dầu trong quý IV
Trong báo cáo công bố ngày 13/11, IEA nâng ước tính nguồn cung dầu trong quý IV. Trước đó, nguồn cung toàn cầu trong tháng 10 tăng 2,3 triệu thùng/ngày, lên 105,4 triệu thùng/ngày, chủ yếu nhờ xuất khẩu từ khu vực Vùng Vịnh phục hồi. Mức tăng này vượt tốc độ tăng nhu cầu. IEA cũng dự báo lượng dầu tích trữ sẽ tăng mạnh hơn trong năm 2027.
Con số 3,3 triệu thùng/ngày là mức điều chỉnh tăng trong dự báo nguồn cung, không phải quy mô dư cung được dự báo. Dư cung quý IV vẫn là dự báo, còn số liệu tồn kho phản ánh những thay đổi đã được ghi nhận. Hai chỉ số có phạm vi khác nhau, nên không thể xem phần điều chỉnh dự báo nguồn cung là lượng dầu bổ sung đã được đưa vào kho với quy mô tương đương.
Theo IEA, lượng tồn kho toàn cầu có thể quan sát được tăng 52 triệu thùng trong tháng 10. Tồn kho dầu ngoài khơi tăng 86 triệu thùng, nhưng lượng dự trữ trên đất liền tiếp tục giảm xuống mức thấp nhất kể từ ít nhất năm 2016. Tổng tồn kho của các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) giảm 47 triệu thùng trong tháng. Việc tồn kho ngoài khơi tăng trong khi dự trữ trên đất liền giảm cho thấy mức tăng tổng thể chưa giúp khôi phục bộ đệm nguồn cung trên đất liền.
Tồn kho trên đất liền thấp, nguồn diesel còn hạn chế
Nguồn dầu thô dồi dào hơn không đồng nghĩa các nhà máy lọc dầu và người tiêu dùng có thể tiếp cận thêm nhiên liệu ngay lập tức. IEA lưu ý vận tải biển vẫn có điểm yếu; nếu các vụ tấn công làm gián đoạn hoạt động vận chuyển, quá trình phục hồi nguồn cung có thể bị ảnh hưởng. Báo cáo cũng cho biết xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ và khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) từ khu vực Vùng Vịnh vẫn chỉ ở khoảng một nửa mức trước chiến tranh. Các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga cũng hạn chế nguồn cung diesel.
Tại thời điểm báo cáo được soạn thảo, giá diesel ở châu Âu gần 180 USD/thùng, cao hơn 77% so với trước chiến tranh. Trong khi đó, dầu thô North Sea Dated ở khoảng 93 USD/thùng. Khoảng cách giữa giá nhiên liệu thành phẩm và giá dầu thô cho thấy nguồn cung dầu cải thiện chưa giải tỏa hoàn toàn áp lực ở khâu lọc dầu và cung ứng diesel.
IEA dự báo công suất chế biến dầu của các nhà máy lọc dầu sẽ tăng từ 81,3 triệu thùng/ngày trong tháng 10 lên 84,7 triệu thùng/ngày vào tháng 12. Cơ quan này cũng cho rằng việc đưa diesel từ nguồn dự trữ khẩn cấp ra thị trường có thể bù đắp một phần thiếu hụt trước khi sản lượng lọc dầu phục hồi. Mức cải thiện tiếp theo còn phụ thuộc vào tiến độ hoạt động trở lại của các nhà máy, xuất khẩu nhiên liệu và sự ổn định của vận tải.
Tác động đến Bitcoin phụ thuộc vào lạm phát và lãi suất
Chi phí năng lượng giảm có thể làm dịu áp lực lạm phát chung, nhưng riêng yếu tố này chưa đủ để quyết định hướng đi của chính sách tiền tệ. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10 do Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố cho thấy CPI toàn phần, sau điều chỉnh theo mùa, tăng 0,4% so với tháng trước. Giá năng lượng tăng 0,7%, còn CPI lõi, không tính thực phẩm và năng lượng, tăng 0,3%. Diễn biến lạm phát ngoài lĩnh vực năng lượng vì thế vẫn cần được theo dõi.
Ngày 28/10, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ lãi suất mục tiêu quỹ liên bang trong khoảng 3,75%-4% và nhận định lạm phát vẫn ở mức cao. Ngày 13/11, Phó Chủ tịch Fed Philip Jefferson đề cập tác động của chi phí năng lượng đến giá vé máy bay và vận tải, đồng thời lưu ý lạm phát trên diện rộng và kéo dài vẫn là vấn đề cần quan tâm. Ông cho biết xu hướng lạm phát là tín hiệu quan trọng hơn khi đánh giá chính sách, còn các điều chỉnh trong tương lai sẽ phụ thuộc vào dữ liệu.
Với Bitcoin, tác động từ nguồn cung dầu cải thiện chủ yếu truyền qua các điều kiện tài chính. Nếu giá nhiên liệu giảm và giúp hạ áp lực lạm phát chung, điều đó có thể tạo dư địa thuận lợi hơn cho lãi suất và khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư. Một bài nghiên cứu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) năm 2023 nhận định việc thắt chặt tiền tệ của Mỹ có thể kéo giảm phần biến động giá chung giữa các tài sản tiền mã hóa thông qua kênh chấp nhận rủi ro, với cơ chế tương tự thị trường cổ phiếu.
Dù vậy, tồn kho trên đất liền còn thấp và nguồn diesel vẫn hạn chế, nên đà cải thiện của thị trường dầu chưa vững chắc. Nếu vận tải biển bị gián đoạn hoặc lạm phát tiếp tục dai dẳng, tác động hỗ trợ của giá năng lượng thấp hơn đối với điều kiện tài chính có thể bị giới hạn. Dự báo dư cung theo quý của IEA và những thay đổi tồn kho đã ghi nhận hiện vẫn cần được xem xét riêng biệt.