Sự cố liên lạc tại Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) khiến các chuyến bay trên toàn quốc phải tạm dừng trong nhiều giờ, hàng nghìn chuyến bị hoãn hoặc hủy. Trục trặc ảnh hưởng đến dữ liệu radar phục vụ kiểm soát không lưu, làm dấy lên lo ngại về an toàn và kéo theo sự tham gia của Nhà Trắng cùng các cơ quan an ninh quốc gia. Giới chức cho biết chưa có bằng chứng về một cuộc tấn công mạng; điều tra hiện tập trung vào hoạt động bảo trì mạng của nhà thầu và khả năng bộ định tuyến gặp sự cố.
FAA chưa tìm thấy dấu hiệu bị tấn công mạng
Giám đốc FAA Bryan Bedford cho biết tại buổi họp báo hôm thứ Bảy rằng Phòng Tình huống của Nhà Trắng và hệ thống an ninh quốc gia đã kích hoạt phương án ứng phó, còn Cục Điều tra Liên bang (FBI) cử nhân viên tham gia điều tra. Theo ông, các cơ quan hiện nghiêng về nhận định đây không phải sự cố mạng.
Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy nói Giám đốc FBI Kash Patel, Giám đốc Tình báo Quốc gia và các quan chức Bộ Quốc phòng đã tham gia cuộc gọi trao đổi. Ban đầu, giới chức lo ngại trục trặc liên lạc có thể liên quan đến một cuộc tấn công mạng từ nước ngoài, nhưng không phát hiện hoạt động trực tuyến cho thấy có hành vi xâm nhập.
Duffy cho biết hệ thống bắt đầu hoạt động bình thường trở lại sau khi FAA xác định và cô lập nguồn gây sự cố. Chính phủ tin rằng đã tìm ra nguyên nhân khiến hệ thống bị ảnh hưởng và cho rằng sự việc không phải do một tác nhân nước ngoài gây ra. Tuy nhiên, nguyên nhân kỹ thuật cụ thể và trách nhiệm liên quan vẫn đang được làm rõ.
Hơn 1.000 yêu cầu kết nối mỗi vài giây trong lúc bảo trì
Theo Duffy, sự cố bắt đầu khi một nhân viên của nhà thầu L3Harris thực hiện bảo trì định kỳ tại một cơ sở từ xa của FAA, chuyển đường truyền liên lạc từ cáp đồng sang cáp quang. Trong quá trình chuyển đổi, bộ định tuyến trong hệ thống kiểm soát không lưu nhận hơn 1.000 yêu cầu kết nối cứ mỗi 4-5 giây, khiến một phần dữ liệu radar bị ảnh hưởng.
FAA sau đó ra lệnh tạm dừng các chuyến bay trên toàn quốc để bảo đảm an toàn khai thác. Biện pháp kéo dài nhiều giờ và khiến hàng nghìn chuyến bị hoãn hoặc hủy. Với hãng hàng không và hành khách, sự việc gây gián đoạn tức thời, đồng thời cho thấy một trục trặc trong hạ tầng liên lạc kiểm soát không lưu có thể nhanh chóng tác động đến mạng lưới bay trên toàn nước Mỹ.
Các nhà điều tra vẫn xác định sự cố bắt nguồn từ sai sót thao tác, quá trình lắp đặt hay khiếm khuyết của bộ định tuyến. Tại buổi họp báo, Duffy nói cần làm rõ liệu nhân viên L3Harris thao tác hoặc lắp đặt không đúng cách, hay thiết bị gặp lỗi; hiện chưa có kết luận. L3Harris chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận.
L3Harris vận hành mạng hiện hữu, kiến trúc mới đang được xây dựng
Duffy cho biết L3Harris sở hữu mạng liên lạc truyền thống hiện nay và là nhà thầu chính của dự án. Bộ Giao thông đang phối hợp với các công ty viễn thông AT&T, Verizon và Lumen để xây dựng kiến trúc mạng mới. Ông cũng nói chính phủ sẽ yêu cầu các nhà thầu chịu trách nhiệm về chất lượng dịch vụ và cải thiện hiệu quả thực hiện.
Cuộc điều tra cần làm rõ không chỉ nguyên nhân của một sự cố bảo trì hoặc thiết bị, mà còn cả trách nhiệm quản lý mạng lưới do nhà thầu vận hành. Thông tin công khai hiện chưa xác định bên chịu trách nhiệm cụ thể. Duffy nói L3Harris hoặc nhà cung cấp bộ định tuyến đều phải bảo đảm công việc được thực hiện đúng yêu cầu.
Lo ngại an ninh mạng vẫn hiện hữu
Sự cố xảy ra trong bối cảnh các vấn đề an ninh mạng tiếp tục thu hút chú ý. Trước đó, tin tặc từng kiểm soát thiết bị làm lạnh tại các siêu thị châu Âu và căn cứ quân sự Mỹ, làm tăng nguy cơ thực phẩm bị hư hỏng. Số vụ tấn công mạng tăng trong tháng trước cũng được mô tả là “Tháng Mười đen”. Cùng thời điểm, các nhà nghiên cứu vẫn đang khắc phục một lỗ hổng bảo mật trong ngôn ngữ lập trình PHP, được khoảng 70% website sử dụng.
Sau khi Mỹ bắt đầu chiến tranh với Iran, phía Iran từng cảnh báo sẽ trả đũa trong không gian mạng và đe dọa cắt các tuyến cáp ngầm dưới biển chuyên chở lưu lượng internet. Gần đây, sự cố dịch vụ của Microsoft cũng ảnh hưởng đến email, công cụ cộng tác và các tính năng trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, Microsoft hôm thứ Sáu cho biết không có dấu hiệu cho thấy sự cố dịch vụ toàn cầu của hãng liên quan đến lệnh dừng bay của FAA.
Những gì FAA và các cơ quan liên quan xác nhận đến nay là trục trặc liên lạc đã ảnh hưởng đến một phần dữ liệu radar, còn hệ thống phục hồi sau khi vị trí gặp vấn đề được cô lập. Điều tra vẫn chưa kết luận liệu sự cố có liên quan đến sai sót thao tác, lỗi lắp đặt hay khiếm khuyết bộ định tuyến. Lý do an toàn dẫn đến lệnh dừng bay và trách nhiệm trong mạng lưới nhà thầu là những nội dung tiếp tục được xem xét.