Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) của Thủ tướng Đức Friedrich Merz chịu thất bại rõ rệt trong hai cuộc bầu cử cấp bang diễn ra hôm Chủ nhật. Cùng lúc, thị trường châu Âu trong tuần này phải theo dõi diễn biến giá dầu, kỳ vọng lạm phát và các quyết định chính sách tiền tệ. Dầu Brent tiếp tục giảm, chứng khoán châu Á và hợp đồng tương lai chỉ số Mỹ, châu Âu tăng, nhưng áp lực chính trị tại Đức có thể khiến phần bù rủi ro đối với tài sản định giá bằng euro gia tăng.
Kết quả bầu cử làm tăng sức ép lên ông Merz
Kết quả kiểm phiếu sơ bộ cho thấy tỷ lệ phiếu của CDU tại bang Mecklenburg-Vorpommern giảm xuống 4,9%, thấp hơn ngưỡng 5% cần thiết để có ghế trong nghị viện bang. Tại Berlin, CDU giành 18,8% số phiếu. Ông Merz mô tả kết quả tại bang Đông Bắc là “thảm họa”, nhưng khẳng định sẽ tiếp tục giữ chức thủ tướng và thúc đẩy chương trình cải cách đã đề ra.
Tại Mecklenburg-Vorpommern, đảng cánh hữu Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) dẫn đầu với 38,2% phiếu, so với 35,5% của đảng Dân chủ Xã hội (SPD). Tuy nhiên, các đảng khác trước đó đã loại trừ khả năng thành lập liên minh cầm quyền với AfD, nên khả năng đảng này tham gia chính quyền bang vẫn bị hạn chế. Tại Berlin, đảng Die Linke giành chiến thắng với 25,7% phiếu.
Kết quả bầu cử chưa đồng nghĩa chính phủ liên bang Đức sẽ lập tức tan rã, nhưng sức ép đối với ông Merz trong liên minh cầm quyền và trong chính đảng CDU đã tăng lên. Thị trường sẽ tập trung vào khả năng xuất hiện thay đổi nhân sự thủ tướng, cũng như nguy cơ năng lực thúc đẩy các cải cách tài khóa, kinh tế và công nghiệp của chính phủ liên bang bị suy yếu. Nếu bất ổn chính trị tiếp tục tích tụ, tài sản định giá bằng euro có thể phải chịu phần bù rủi ro chính trị cao hơn.
Giá dầu giảm khi phần bù rủi ro địa chính trị thu hẹp
Giá dầu Brent giảm xuống dưới 102 USD/thùng trong phiên sáng thứ Hai, nối dài đà đi xuống từ tuần trước. Nhà đầu tư quay lại theo dõi khả năng Mỹ và Iran khôi phục tiếp xúc ngoại giao. Hai bên vẫn đưa ra những lời đe dọa lẫn nhau trong cuối tuần, nhưng Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông có thể gặp Tổng thống Iran trong thời gian diễn ra Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tuần này.
Tình hình Trung Đông chưa hoàn toàn lắng dịu. Lực lượng Houthi tuyên bố đã tấn công các cơ sở nhạy cảm tại Riyadh và một cơ sở của Saudi Aramco ở Yanbu trong cuối tuần. Dù vậy, lượng tàu vận chuyển qua eo biển Hormuz đã tăng, trong khi Saudi Arabia khôi phục một phần hoạt động xuất khẩu. Những diễn biến này giúp giảm bớt lo ngại về gián đoạn nguồn cung trước mắt, kéo phần bù rủi ro địa chính trị trong giá dầu đi xuống.
Nếu hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz không phát sinh gián đoạn mới và quan hệ Mỹ-Iran có thêm dấu hiệu hạ nhiệt, giá năng lượng giảm có thể hỗ trợ tâm lý trên các thị trường rủi ro. Diễn biến trên thị trường cổ phiếu tuần trước đã cho thấy cơ chế truyền dẫn này: khi giá dầu mới bắt đầu tăng, nhóm phòng thủ, cổ phiếu biến động thấp và cổ phiếu giá trị hoạt động tốt hơn; sau khi giá dầu giảm, cổ phiếu chu kỳ, tăng trưởng, động lượng và vốn hóa lớn lấy lại sự hỗ trợ. Y tế và công nghệ là hai nhóm ngành có diễn biến mạnh trong cả tuần.
PMI và quyết định lãi suất Bắc Âu được chú ý
Tại Thụy Điển, Origo sẽ công bố khảo sát về kỳ vọng lạm phát và tiền lương quý III trong tuần này. Trong khảo sát tháng 8, kỳ vọng lạm phát một năm tăng từ 1,83% lên 1,97%, còn kỳ vọng hai năm tăng từ 2,02% lên 2,07%.
Số liệu PMI sơ bộ tháng 9 của các nền kinh tế lớn, dự kiến công bố vào thứ Tư, sẽ là tâm điểm dữ liệu. Tăng trưởng kinh tế khu vực đồng euro trong mùa hè khá mạnh, mở rộng dư địa thảo luận về khả năng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tiếp tục thắt chặt chính sách. Thị trường sẽ đặc biệt theo dõi liệu động lực sản xuất có tiếp tục cải thiện hay không.
Ngân hàng Trung ương Na Uy và Ngân hàng Trung ương Thụy Điển sẽ công bố quyết định lãi suất vào thứ Năm. Định giá trên thị trường Na Uy và dự báo của các nhà kinh tế hiện gần như chia đều giữa hai khả năng tăng lãi suất và giữ nguyên. Kịch bản cơ sở của thị trường là Ngân hàng Trung ương Na Uy giữ lãi suất chính sách ở mức 4,25%, đồng thời vẫn để ngỏ khả năng tăng thêm trong tương lai. Ngân hàng Trung ương Thụy Điển nhiều khả năng duy trì lãi suất ở 1,75%, nhưng có thể sử dụng thông điệp chính sách để phát tín hiệu về một đợt tăng lãi suất trong quý IV.
Kỳ vọng lạm phát và dữ liệu sản xuất Mỹ-châu Âu phân hóa
Khảo sát người tiêu dùng của ECB cho thấy kỳ vọng lạm phát trung vị tại khu vực đồng euro trong một năm tăng lên 3,0% so với cùng kỳ vào tháng 8, trong khi kỳ vọng ba năm tăng lên 2,9%. Sau xu hướng giảm liên tục kể từ tháng 5, các kỳ vọng này tạm ổn định quanh mức 3%. Diễn biến đó có thể được ECB xem là một tín hiệu phần nào mang tính thắt chặt.
Sản lượng công nghiệp của Mỹ trong tháng 8 thấp hơn dự kiến. Sản lượng công nghiệp đi ngang so với tháng trước, trong khi thị trường kỳ vọng tăng 0,3% và mức tăng tháng trước là 0,2%. Sản lượng chế tạo giảm 0,3%, trái với dự báo tăng 0,3%; tháng trước chỉ số này tăng 0,2%. Sản lượng chế tạo chấm dứt chuỗi tăng kéo dài bảy tháng, trong đó nhóm hàng bền là lực cản chính.
Tỷ lệ sử dụng công suất trong tháng 8 giữ ở mức 76,3%, thấp hơn nhẹ so với dự báo 76,4% và thấp đáng kể so với mức bình quân dài hạn 79,4%. Các số liệu cho thấy hoạt động sản xuất của Mỹ có thể đang chậm lại so với đà khá mạnh trong nửa đầu năm, trong bối cảnh giá năng lượng và lãi suất cùng tăng.
Tại Trung Quốc, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc giữ nguyên lãi suất cho vay cơ bản (LPR), với LPR kỳ hạn một năm ở 3,0% và kỳ hạn năm năm ở 3,5%, phù hợp với kỳ vọng thị trường. Việc LPR ổn định cho thấy các biện pháp hỗ trợ kinh tế hiện dựa nhiều hơn vào công cụ tài khóa thay vì tiếp tục hạ lãi suất chuẩn cho vay.
Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, krona Thụy Điển tiếp tục chịu áp lực
Trái phiếu Chính phủ Mỹ ghi nhận diễn biến “bear flattening” trong phiên thứ Sáu tuần trước, nối tiếp quá trình định giá lại sau cuộc họp chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Lợi suất kỳ hạn hai năm và các kỳ hạn trung hạn tăng khoảng 7-8 điểm cơ bản trong ngày. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn hai năm chốt ở 4,74%, mức cao nhất kể từ tháng 7/2024.
Lãi suất tại châu Âu cũng tăng. Giá năng lượng đi lên cùng với rủi ro chủ quyền của Pháp xấu đi rõ rệt đã đẩy lợi suất trái phiếu Chính phủ Đức kỳ hạn hai năm tăng 5-6 điểm cơ bản lên 3,28%. Lợi suất kỳ hạn 10 năm tăng 5 điểm cơ bản lên 3,52%. Tỷ giá euro/USD giao dịch dưới 1,15 trong ngày thứ Sáu, trong khi tác động trực tiếp từ biến động giá năng lượng còn hạn chế.
Các đồng tiền Bắc Âu diễn biến trái chiều. Euro tăng lên quanh 11,30 krona Thụy Điển, mức cao nhất trong một năm, khiến krona Thụy Điển tiếp tục chịu áp lực. Trong khi đó, euro/krona Na Uy gần như ổn định quanh 10,80. Những động lực trực tiếp của thị trường hiện vẫn là biến động giá dầu, quá trình định giá lại lãi suất tại Mỹ và châu Âu, cùng thông điệp của các ngân hàng trung ương Bắc Âu về lộ trình chính sách trong tuần này.