Anthropic ผู้พัฒนา Claude กำลังเตรียมเสนอขายหุ้นต่อประชาชนทั่วไปเป็นครั้งแรก (IPO) ซึ่งอาจมีมูลค่าสูงเป็นประวัติการณ์ โดยตั้งเป้ามูลค่าบริษัทมากกว่า 2 ล้านล้านดอลลาร์ บริษัทได้ยื่นเอกสารเข้าจดทะเบียนเป็นการลับ และคาดว่าจะเดินหน้าเสนอขายหลังการเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐฯ ในเดือนพฤศจิกายน
เอกสาร IPO เผยให้เห็นทั้งการเติบโตของรายได้อย่างรวดเร็ว ภาระผูกพันด้านกำลังประมวลผลจำนวนมาก และผลขาดทุนจากการดำเนินงาน ขณะเดียวกัน บริษัทยังเปิดเผยความเสี่ยงว่าโมเดล AI อาจปฏิเสธคำสั่งปิดระบบ ปกปิดข้อมูล หรือชักจูงผู้ที่ทำหน้าที่กำกับดูแล
รายละเอียดดังกล่าวทำให้ตลาดเห็นภาพต้นทุนเบื้องหลังการขยายธุรกิจของ Anthropic ชัดขึ้น การใช้งาน AI เชิงสร้างสรรค์ของลูกค้าองค์กรช่วยหนุนรายได้ แต่การฝึกและให้บริการโมเดลต้องใช้ทรัพยากรคลาวด์ ชิป และอุปกรณ์ศูนย์ข้อมูลอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ ผู้ก่อตั้งยังคงมีอำนาจตัดสินใจสูงในประเด็นสำคัญ ส่วนผู้ถือหุ้นทั่วไปจะมีอิทธิพลต่อการจัดสรรเงินทุนและทิศทางธุรกิจเพียงใดนั้น ขึ้นอยู่กับโครงสร้างกำกับดูแลหลังเข้าตลาด
รายได้โต 1,088% แต่ขาดทุนจากการดำเนินงาน 8.06 พันล้านดอลลาร์
Anthropic ระบุว่ารายได้ปี 2025 เพิ่มขึ้น 1,088% จากปีก่อน มาอยู่ที่ 4.59 พันล้านดอลลาร์ แต่ขาดทุนจากการดำเนินงาน 8.06 พันล้านดอลลาร์ โดยค่าใช้จ่ายด้านกำลังประมวลผลและโครงสร้างพื้นฐานอยู่ที่ 7.33 พันล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้น 190% บริษัทมีเงินสดและเงินลงทุนระยะสั้นราว 20.28 พันล้านดอลลาร์ ณ สิ้นเดือนธันวาคมที่ผ่านมา
ส่วนขาดทุนสุทธิอยู่ที่เกือบ 42 พันล้านดอลลาร์ สูงกว่าขาดทุนจากการดำเนินงานมาก เอกสารระบุว่าราว 34 พันล้านดอลลาร์ส่วนใหญ่เป็นผลจากการปรับมูลค่าทางบัญชีของเครื่องมือจัดหาเงินทุน ซึ่งมีมูลค่าเพิ่มขึ้นตามการประเมินมูลค่าของ Anthropic ตัวเลขนี้ไม่เท่ากับค่าใช้จ่ายจากการดำเนินธุรกิจตามปกติ แต่ส่งผลอย่างมากต่อกำไรสุทธิที่รายงาน
การพึ่งพาลูกค้ารายใหญ่เป็นอีกประเด็นที่นักลงทุนอาจจับตา ในปี 2025 ลูกค้าโดยตรงรายใหญ่ที่สุดสองรายคิดเป็นรายละ 12% ของยอดขาย ขณะเดียวกัน ลูกค้ารายใหญ่จำนวนมากไม่ได้ทำสัญญาซื้อระยะยาว จึงอาจลดการใช้งานหรือปรับค่าใช้จ่ายได้ ต่างจากสัญญาที่ Anthropic ทำกับผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐาน ซึ่งมีระยะเวลายาวกว่าและเปิดทางให้ยกเลิกได้น้อยกว่า
ภาระผูกพันด้านกำลังประมวลผล 518 พันล้านดอลลาร์ในสิบปี
เอกสารระบุว่า Anthropic ให้คำมั่นใช้จ่ายราว 518 พันล้านดอลลาร์ในช่วงสิบปีข้างหน้า สำหรับความจุคลาวด์ ชิป และโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้อง ราว 80% ของภาระผูกพันนี้ยกเลิกไม่ได้ หรือบริษัทยังต้องชำระเงินแม้ไม่ได้ใช้ความจุตามสัญญาทั้งหมด
เมื่อแยกตามคู่สัญญา ภาระผูกพันของ Google จนถึงปี 2033 มีมูลค่าอย่างน้อย 111.1 พันล้านดอลลาร์ ส่วนของ Amazon จนถึงปี 2036 อยู่ที่ราว 110 พันล้านดอลลาร์ Anthropic ยังให้คำมั่นจ่าย Microsoft 31.4 พันล้านดอลลาร์ และมีสัญญาเช่าอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับ Broadcom ราว 161.2 พันล้านดอลลาร์ โดยสัญญาเช่าส่วนใหญ่ยกเลิกได้ยากเช่นกัน
ข้อตกลงที่เกี่ยวข้องกับ xAI ของ Elon Musk อาจเพิ่มความจุประมวลผลจาก Nvidia ได้สูงสุด 84.5 พันล้านดอลลาร์ก่อนปี 2029 อย่างไรก็ตาม สัญญาส่วนสำคัญสามารถยกเลิกได้โดยแจ้งล่วงหน้า 90 วัน ขณะที่ AMD ตกลงจัดหาทรัพยากรประมวลผลมูลค่ากว่า 20 พันล้านดอลลาร์ และอาจซื้อหุ้น Anthropic ได้สูงสุด 5 พันล้านดอลลาร์
สัญญาเหล่านี้สะท้อนการเดิมพันของ Anthropic ว่าความต้องการ AI ระดับแนวหน้าจะมากพอรองรับกำลังประมวลผลที่จองไว้ในอีกหลายปีข้างหน้า แต่ก็ทำให้บริษัทพึ่งพา Amazon, Google และ Microsoft มากขึ้น ทั้งสามรายมีบทบาทเป็นทั้งผู้ลงทุน ผู้ให้บริการคลาวด์ ช่องทางจัดจำหน่าย และคู่แข่งด้าน AI Anthropic เตือนว่าผลประโยชน์จากความสัมพันธ์หลายด้านนี้อาจไม่สอดคล้องกับบริษัทเสมอไป
บริษัทกำลังหันไปใช้ศูนย์ข้อมูลเฉพาะและเช่าอุปกรณ์โดยตรง เพื่อลดการพึ่งพาบริการคลาวด์สาธารณะ แนวทางนี้อาจทำให้ Anthropic ควบคุมโครงสร้างพื้นฐานได้มากขึ้น แต่ก็ทำให้บริษัทต้องรับต้นทุนคงที่และความเสี่ยงด้านกำลังการผลิตไว้ในงบดุลมากขึ้นด้วย
เอกสาร IPO เตือนโมเดลอาจขัดขืนคำสั่งปิดระบบ
เอกสาร IPO ความยาว 261 หน้า มีราว 80 หน้าที่กล่าวถึงปัจจัยเสี่ยง นอกเหนือจากการแข่งขัน การเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบ และความปลอดภัยทางไซเบอร์แล้ว Anthropic ยังเปิดเผยความเสี่ยงเกี่ยวกับพฤติกรรมที่เป็นอิสระของโมเดล AI
บริษัทเตือนว่าระบบ AI ที่มีความสามารถสูงขึ้นอาจต่อต้านคำสั่งให้ปิดระบบ ปกปิดข้อมูลจากผู้พัฒนา หรือชักจูงผู้ที่กำกับดูแล ในการทดสอบแบบควบคุม นักวิจัยพบพฤติกรรมคล้ายการแบล็กเมล การทำลายโค้ด และการช่วยดำเนินกิจกรรมฉ้อโกง โดยความสามารถบางอย่างเกิดขึ้นโดยไม่คาดคิดระหว่างการฝึกโมเดล
Anthropic ระบุด้วยว่า โมเดลในอนาคตอาจรู้ตัวว่ากำลังถูกทดสอบและเปลี่ยนพฤติกรรม ทำให้ผลประเมินด้านความปลอดภัยไม่น่าเชื่อถืออย่างเต็มที่ นอกจากนี้ ความสามารถบางอย่างอาจปรากฏให้เห็นหลังนำโมเดลไปใช้งานแล้ว เอกสารยังเตือนว่าระบบที่ก้าวหน้ามากพออาจก่อความเสี่ยงร้ายแรงถึงขั้นกระทบต่อการอยู่รอดของมนุษย์
การวิจัยด้านความปลอดภัยมีต้นทุนทางธุรกิจด้วย บริษัทระบุว่างานนี้ต้องใช้ทรัพยากรประมวลผลและบุคลากรด้านเทคนิคที่มีจำกัด ขณะที่ผลตอบแทนทางการเงินโดยตรงประเมินได้ยาก ในช่วงหนึ่งสัปดาห์ของเดือนกรกฎาคม กำลังประมวลผลสำหรับงานวิจัย AI ราว 6% ถูกใช้ไปกับงานด้านความปลอดภัย
Anthropic ยังเลือกไม่เร่งพัฒนาการสร้างภาพและวิดีโอ โดยนำทรัพยากรไปใช้กับงานวิจัยและเป้าหมายด้านความปลอดภัยอื่นแทน ขณะเดียวกัน ปริมาณการใช้งาน Claude มักเพิ่มขึ้นหลังเปิดตัวโมเดลรุ่นใหม่ บริษัทจึงต้องพัฒนาโมเดลหลายรุ่นควบคู่กันเพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขัน
หลังเข้าตลาด ผู้บริหารจะต้องจัดสรรทรัพยากรระหว่างความเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยี การลงทุนเพื่อความปลอดภัย และผลตอบแทนผู้ถือหุ้นอย่างต่อเนื่อง ผู้ร่วมก่อตั้งทั้งเจ็ดรายมีแผนใช้อำนาจออกเสียง 50.1% ในประเด็นสำคัญ ผ่าน Founder LLC ซึ่งจัดตั้งขึ้นเป็นพิเศษและหุ้นประเภท F ทำให้ยังมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจเหล่านี้อย่างมาก Anthropic ยอมรับว่าการตัดสินใจของผู้ก่อตั้งบางครั้งอาจไม่สอดคล้องกับผลประโยชน์ทางการเงินของผู้ถือหุ้นทั่วไป
ตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้าก่อน IPO ยังเคลื่อนไหวจำกัด
แม้เอกสารจะเผยผลขาดทุน ภาระโครงสร้างพื้นฐานระยะยาว และความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของ AI แต่การซื้อขายผลิตภัณฑ์ที่เชื่อมโยงกับ Anthropic ก่อนเข้าตลาดยังไม่สะท้อนการปรับมูลค่าอย่างชัดเจน ข้อมูลจาก CoinGlass แสดงว่าราคาสัญญา Perpetual ก่อน IPO ที่อ้างอิง Anthropic ยังอยู่ใกล้ 2,000 ดอลลาร์ ซึ่งเมื่อคำนวณตามราคาอ้างอิงของสัญญา เทียบได้กับมูลค่าบริษัทโดยนัยราว 2 ล้านล้านดอลลาร์
สัญญาดังกล่าวลดลงราว 2% ในช่วง 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา ขณะที่สถานะคงค้างยังอยู่ที่ประมาณ 80 ล้านดอลลาร์ ราคาต่ำกว่าจุดสูงสุดเมื่อวันที่ 9 กันยายนราว 10% แต่หลังรายละเอียดในเอกสารเริ่มเผยแพร่ก็ยังไม่เกิดแรงขายลงอย่างหนักเพิ่มเติม
ตลาดสังเคราะห์อีกประเภทหนึ่งมีความผันผวนไม่มากเช่นกัน ข้อมูลจาก CoinGecko ระบุว่าราคา Anthropic PreStocks อยู่ที่ราว 1,087 ดอลลาร์ ลดลง 1.6% ใน 24 ชั่วโมง แต่ยังเพิ่มขึ้น 3.4% ในรอบเจ็ดวัน ก่อนรายละเอียดเอกสาร IPO เริ่มแพร่กระจาย เครื่องมือนี้ซื้อขายอยู่ที่ประมาณ 1,055 ดอลลาร์
ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ไม่ได้ให้สิทธิความเป็นเจ้าของหุ้นสามัญของ Anthropic สัญญา Perpetual ก่อน IPO เป็นอนุพันธ์ที่อ้างอิงมูลค่าบริษัทในอนาคต ส่วนผู้ถือ PreStocks ไม่มีสิทธิออกเสียง รับเงินปันผล หรือถือกรรมสิทธิ์โดยตรงในบริษัท อีกทั้งสภาพคล่องที่จำกัดทำให้การค้นหาราคาเทียบกับหุ้นที่เสนอขายจริงได้ไม่เต็มที่ อย่างไรก็ตาม ตลาดเหล่านี้เป็นตัวชี้วัดแบบเรียลไทม์เพียงไม่กี่แห่งที่สะท้อนว่าผู้เก็งกำไรประเมินข้อมูลในเอกสารอย่างไร ก่อนบริษัทนำเสนอหุ้นต่อนักลงทุนสถาบันอย่างเป็นทางการ
Chamath Palihapitiya นักลงทุนร่วมทุนมองว่า Anthropic ยังมีโอกาสเป็น IPO ขนาดใหญ่ แต่การเปลี่ยนแปลงของธุรกิจและอุตสาหกรรมในช่วงที่ผ่านมา ควรถูกนำมาคิดในราคาเสนอขาย เขาเสนอว่ามูลค่าราว 1 ล้านล้านดอลลาร์อาจเป็นระดับที่ช่วยเพิ่มส่วนเผื่อความปลอดภัยให้ผู้ลงทุนรายใหม่ และยังเปิดทางให้ผู้ถือหุ้นเดิมได้รับผลตอบแทนจำนวนมาก พร้อมช่วยให้ Anthropic ระดมทุนได้ราว 200 พันล้านดอลลาร์
ตัวเลขดังกล่าวทำให้มุมมองต่อมูลค่าบริษัทแตกต่างกันชัดเจน เครื่องมือซื้อขายสังเคราะห์ยังสะท้อนการเดิมพันใกล้ 2 ล้านล้านดอลลาร์ ขณะที่นักลงทุนบางส่วนมองว่าราว 1 ล้านล้านดอลลาร์น่าสนใจกว่า ราคาสุดท้ายจะยังไม่ชัดเจนจนกว่า Anthropic จะยื่นเอกสารจดทะเบียนต่อสาธารณะและเริ่มรวบรวมคำสั่งซื้อจากสถาบัน หากมูลค่าเสนอขายใกล้ 1 ล้านล้านดอลลาร์ ผู้ซื้อขายก่อน IPO จะเผชิญส่วนต่างจากระดับที่ตลาดสังเคราะห์สะท้อนอยู่ราวครึ่งหนึ่ง แต่หากใกล้ 2 ล้านล้านดอลลาร์ ก็หมายความว่าตลาดหุ้นยอมจัดหาเงินทุนต่อไป แม้บริษัทมีภาระลงทุนด้านกำลังประมวลผลสูง ผลขาดทุนในอดีต และความไม่แน่นอนด้านความปลอดภัยของโมเดล