Vào thứ Tư, Cục Phân tích Kinh tế của Bộ Thương mại Mỹ công bố dữ liệu cho thấy thâm hụt tài khoản vãng lai của Mỹ trong quý 3 đã đạt mức cao nhất trong lịch sử, lên tới 310,9 tỷ đô la Mỹ, tăng 35,9 tỷ đô la Mỹ so với quý trước, tương đương mức tăng 13,1%. Tỷ lệ thâm hụt tài khoản vãng lai so với Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng từ 3,7% trong quý 2 lên 4,2%, mức cao nhất kể từ quý 1 năm 2022. Kết quả này vượt xa dự báo trước đó của các nhà kinh tế là 284 tỷ đô la, phản ánh sự gia tăng mạnh mẽ của nhập khẩu và sự suy giảm doanh thu đã kéo thâm hụt lên.
Thâm hụt tài khoản vãng lai và động thái xuất nhập khẩu
Thâm hụt tài khoản vãng lai là chỉ số quan trọng đo lường dòng chảy hàng hóa, dịch vụ và đầu tư. Trong quý 3, nhập khẩu hàng hóa của Mỹ tăng thêm 23,7 tỷ đô la, đạt 837,2 tỷ đô la, mức cao nhất kể từ quý 2 năm 2022. Sự gia tăng này chủ yếu đến từ các sản phẩm vốn (như phụ kiện máy tính, thiết bị điện và linh kiện) và hàng tiêu dùng (bao gồm sản phẩm y tế, dược phẩm).
Ngược lại, xuất khẩu hàng hóa chỉ tăng 13,6 tỷ đô la, lên 530 tỷ đô la, chủ yếu được thúc đẩy bởi nhu cầu về sản phẩm vốn (như chất bán dẫn, máy bay dân dụng). Điều này làm cho thâm hụt thương mại hàng hóa từ 297,2 tỷ đô la trong quý 2 mở rộng đến 307,3 tỷ đô la, mức cao nhất hơn một năm qua.
Về thu nhập sơ cấp, tổng thu nhập giảm 15,5 tỷ đô la xuống còn 345,7 tỷ đô la, trong khi chi tiêu giảm 3,8 tỷ đô la xuống còn 361,2 tỷ đô la, dẫn đến thu nhập sơ cấp chuyển từ thặng dư sang thâm hụt, ghi nhận thâm hụt kỷ lục 15,496 tỷ đô la.
Cảnh báo của các nhà kinh tế về nguy cơ kép thâm hụt
Mặc dù đồng đô la Mỹ là đồng tiền dự trữ toàn cầu tạm thời làm giảm tác động trực tiếp của thâm hụt lớn, các nhà kinh tế lo ngại xu hướng này liên tục có thể kích hoạt khủng hoảng tiềm tàng. Paul Ashworth, kinh tế gia trưởng của Capital Economics tại Bắc Mỹ, cho biết Mỹ không thể kiềm chế thâm hụt thông qua thặng dư thu nhập sơ cấp nữa, vấn đề "kép thâm hụt" của thâm hụt ngân sách chính phủ và thâm hụt tài khoản vãng lai đang dần tiến triển thành khủng hoảng nợ hoặc tiền tệ toàn diện.
Dữ liệu cho thấy thâm hụt ngân sách chính phủ Mỹ trong năm tài khóa 2024 đạt 1,833 nghìn tỷ đô la, là mức cao nhất ngoài giai đoạn đại dịch Covid-19, tăng trưởng 8% so với năm trước. Ashworth lưu ý: “Chúng ta phải quan sát kỹ lưỡng vấn đề kép thâm hụt vì nó sẽ đe dọa đến sự ổn định kinh tế lâu dài.”
Triển vọng tương lai và thách thức về chính sách
Sự gia tăng thâm hụt trong quý 3 cho thấy vị trí của nền kinh tế Mỹ trong thương mại và đầu tư toàn cầu đang đối mặt với thử thách. Trong khi nhập khẩu tăng mạnh, xuất khẩu tăng trưởng lại yếu kém, làm trầm trọng thêm sự mất cân bằng thương mại. Thâm hụt từ thặng dư thu nhập sơ cấp cũng phản ánh xu hướng giảm lợi nhuận doanh nghiệp và thu nhập đầu tư, làm nổi bật tình hình phức tạp mà nền kinh tế Mỹ đang đối mặt.
Các chuyên gia khuyến nghị rằng Mỹ cần lập chính sách thương mại và tài khóa vững chắc hơn, giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu và nâng cao sức cạnh tranh của xuất khẩu, đồng thời quản lý tình trạng tài chính trong nước một cách hiệu quả để tránh làm vấn đề kép thâm hụt trở nên trầm trọng hơn và có thể dẫn đến khủng hoảng nợ. Với sự gia tăng không xác định của tình hình kinh tế toàn cầu, vấn đề thâm hụt của Mỹ trong tương lai sẽ trở thành chỉ số quan trọng cho sự ổn định kinh tế.
