Mâu thuẫn nội bộ gia tăng: Quan điểm đối lập giữa phái bồ câu và phái diều hâu
Bên trong Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, cuộc tranh luận về thời điểm tăng lãi suất ngày càng gay gắt. Thành viên phái bồ câu, ông Nakamura Toyoaki, gần đây đã phát biểu tại Hiroshima rõ ràng cho rằng không cần tăng lãi suất vào tháng 12. Ông nhấn mạnh rằng kinh tế Nhật Bản vẫn đang trong quá trình hồi phục và cần cân nhắc cẩn thận trước khi điều chỉnh chính sách. "Chúng ta cần đánh giá hàng loạt dữ liệu và điều chỉnh mức độ nới lỏng tiền tệ một cách thận trọng dựa trên tình hình phục hồi kinh tế." Nakamura đã nhiều lần phản đối hai lần tăng lãi suất năm nay và cũng có quan điểm khác trong việc điều chỉnh kiểm soát đường cong lợi suất (YCC).
Trái ngược với quan điểm của Nakamura là tuyên bố gần đây của Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, ông Ueda Kazuo, mang tính chất diều hâu hơn. Trong một cuộc phỏng vấn, ông đề cập rằng thời điểm tăng lãi suất "đã gần", và cho biết dữ liệu kinh tế đang phát triển đúng hướng mong đợi. Tuy nhiên, theo báo cáo của Nikkei Nhật Bản, chính phủ Nhật Bản có xu hướng trì hoãn việc tăng lãi suất đến tháng 1 năm sau, lập trường này có thể làm giảm dự đoán tăng lãi suất vào tháng 12 trên thị trường.
Phản ứng của thị trường: Đồng Yên suy yếu, hạ dự đoán xác suất tăng lãi suất
Phát biểu mang tính bồ câu của Nakamura lập tức tác động lên thị trường. Đồng Yên suy yếu nhanh chóng sau tuyên bố của ông, các nhà giao dịch đã giảm đặt cược vào việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ tăng lãi suất vào tháng 12. Theo dữ liệu mới nhất, khả năng tăng lãi suất trong tháng 12 giảm từ 66% hồi tuần trước xuống còn 36%. Cũng theo khảo sát của Bloomberg, chỉ khoảng một nửa số nhà kinh tế dự đoán Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ tăng lãi suất trong tháng này còn 30% cho rằng việc tăng lãi suất sẽ bị trì hoãn đến tháng 1 năm tới.
Đồng Yên yếu có thể tạo áp lực lên giá nhập khẩu nhưng cũng hỗ trợ một phần nào cho các doanh nghiệp xuất khẩu của Nhật Bản. Tuy nhiên, lợi nhuận của các doanh nghiệp nhỏ giảm đột ngột 22% phản ánh áp lực kinh tế rộng lớn, làm gia tăng lo ngại về tính bền vững của tăng trưởng tiền lương.
Phục hồi kinh tế và mục tiêu lạm phát: Nhiều thách thức thử thách lựa chọn chính sách
Hiện tại, nền kinh tế Nhật Bản đang đối mặt với hàng loạt thách thức phức tạp, và lựa chọn chính sách của ngân hàng trung ương cần tìm cách cân bằng giữa nhiều mâu thuẫn khác nhau:
- Lương và đầu tư vốn
Nakamura tỏ ra thận trọng về tính bền vững của tăng trưởng tiền lương. Ông cảnh báo rằng từ năm tài chính 2025, tỷ lệ lạm phát hàng năm có thể thấp hơn 2%, điều này không phù hợp với mục tiêu của ngân hàng trung ương. Ngoài ra, dữ liệu của chính phủ Nhật Bản cho thấy lợi nhuận của các doanh nghiệp nhỏ giảm, điều này có thể cản trở sự lan rộng của tăng trưởng tiền lương trong tương lai. - Lợi nhuận doanh nghiệp và sự truyền dẫn chi phí
Lợi nhuận của doanh nghiệp Nhật Bản lần đầu tiên giảm trong bảy quý kể từ ngày 30 tháng 9, đặc biệt giảm mạnh ở các doanh nghiệp nhỏ. Điều này chỉ ra rằng phục hồi kinh tế hiện tại không đồng đều, các doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc truyền đạt chi phí cho người tiêu dùng, điều này càng làm giảm động lực của phục hồi lạm phát. - Lạm phát và áp lực tỷ giá hối đoái
Dù đồng Yên giảm giá có thể mang lại rủi ro tăng giá nhập khẩu, Nakamura nhấn mạnh rằng nếu không có sự tăng giá đáng kể của người tiêu dùng do đồng Yên giảm giá, thì không nên tăng lãi suất quá sớm. Điều này trái ngược với lập trường tích cực hơn của Ueda và phản ánh sự khác biệt trong dự đoán về tính bền vững của mục tiêu lạm phát bên trong ngân hàng trung ương.
Triển vọng chính sách: điều chỉnh thận trọng vẫn là chủ đạo
Hiện tại, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đang đối mặt với quyết định quan trọng về việc có điều chỉnh chính sách để đối phó với mục tiêu kinh tế và lạm phát hay không. Quan điểm mang tính bồ câu của Nakamura cho thấy một số thành viên của hội đồng có xu hướng chờ đợi thêm dữ liệu để đảm bảo rằng điều chỉnh chính sách không làm suy yếu động lực phục hồi kinh tế. Mặc dù tuyên bố mang tính diều hâu của Ueda Kazuo có thể thúc đẩy biến động thị trường ngắn hạn, nhưng mâu thuẫn nội bộ và thái độ của chính phủ về thời điểm tăng lãi suất sẽ ảnh hưởng quan trọng đến hướng đi của chính sách.
Trong tương lai, việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có chọn tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 12 hay hoãn lại đến năm sau sẽ có tác động mạnh mẽ đến tỷ giá Yên, thị trường vốn và nền kinh tế toàn cầu. Thị trường cần liên tục theo dõi dữ liệu kinh tế Nhật Bản và những tuyên bố tiếp theo của các quan chức ngân hàng trung ương để đánh giá con đường chính sách và tác động tiềm tàng.
