Kể từ khi Tổng thống Mỹ Trump phát động một cuộc chiến thuế quan chớp nhoáng vào Ngày Giải phóng 2/4, thương mại đường biển của Mỹ đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn đột ngột. Theo báo cáo mới nhất từ công ty dữ liệu vận tải Vizion, lượng đơn đặt hàng nhập khẩu của Mỹ trong quý đầu tiên năm 2025 đã tăng đột biến, nhưng sau đó đã giảm rõ rệt do thuế quan cao.
Trong báo cáo, Vizion chỉ ra rằng khi lượng đặt hàng nhập khẩu của Mỹ sụp đổ đột ngột, sự hỗn loạn trong thương mại toàn cầu càng lan rộng. Lượng đặt hàng tháng 3/2025 đã giảm 20% so với đỉnh điểm tháng 1, dù vẫn tăng 30% so với cùng kỳ năm 2024. Nguyên nhân chính của sự dao động này là do nhà giao hàng tăng tốc giao hàng trước khi thuế tăng, nhưng với sự không chắc chắn ngày càng lớn về thuế quan, lượng đặt hàng thực tế đã giảm mạnh trong tháng 4.
Cụ thể, so sánh dữ liệu giữa ngày 24-31/3/2025 và 1-8/4/2025 cho thấy:
- Tổng số container tiêu chuẩn đặt hàng giảm 49%
- Nhập khẩu tổng thể của Mỹ giảm 64%
- Xuất khẩu tổng thể của Mỹ giảm 30%
Những dữ liệu này hoàn toàn trùng khớp với thời điểm Mỹ công bố tăng thuế với Trung Quốc và Trung Quốc nối tiếp bằng các biện pháp đáp trả. Sự không chắc chắn trong chính sách thuế quan đã dẫn đến hiện tượng "đóng băng đặt hàng" quy mô lớn trong ngành hàng hải Mỹ tại những thời điểm nhạy cảm này, khi các nhà giao hàng tạm dừng kế hoạch vận chuyển và đánh giá lại chi phí, lịch trình cũng như chiến lược thương mại.
Từ góc độ sản phẩm, lượng đặt hàng của nhiều loại hàng đã sụt giảm nghiêm trọng. Đặc biệt là hàng hóa theo mùa hoặc có thể chi tiêu tự do, bị ảnh hưởng lớn bởi sự biến động của thuế quan. Ví dụ:
- Trang phục và phụ kiện: giảm 59%
- Len, vải và dệt may: giảm 57%
- Tác phẩm nghệ thuật/cổ vật/dù/sản phẩm từ lông vũ: giảm hơn 50%
Những hàng hóa này thường phản ứng nhanh với việc tăng chi phí, thay đổi nhu cầu và điều chỉnh chính sách thương mại, và ảnh hưởng của thuế quan đối với chúng là đặc biệt rõ rệt.
Ngoài ra, Trung Quốc là nguồn nhập khẩu quan trọng của Mỹ, và lượng đặt hàng các nguyên liệu sản xuất cơ bản từ Trung Quốc đã giảm mạnh. Lượng đặt hàng nhựa, đồng và các sản phẩm gỗ giảm đáng kể, những sản phẩm này có mối liên kết chặt chẽ với chuỗi cung ứng công nghiệp và sản xuất, và hiện đang chịu áp lực thuế quan lớn.
Với sự gia tăng không chắc chắn do chính sách thuế quan của Trump mang lại, cấu trúc thương mại toàn cầu đang trải qua những thách thức chưa từng có, đặc biệt là trong lĩnh vực hàng hải là rất rõ rệt. Các nhà nhập khẩu và xuất khẩu từ các quốc gia đang tích cực điều chỉnh chiến lược thương mại để đối phó với những biến động thuế quan có thể xảy ra trong tương lai.
