Nhu cầu AI vẫn tăng, nhưng huy động vốn để xây dựng hạ tầng tính toán ngày càng khó khăn. Meta nâng dự báo chi tiêu vốn năm 2026 và dự kiến phát hành cổ phiếu mới để tài trợ đầu tư AI; cùng lúc, OpenAI hạ mức định giá mục tiêu cho vòng gọi vốn đang lên kế hoạch. Những động thái này khiến nhà đầu tư chú ý hơn tới chi phí vốn và nguồn cung tài chính cho ngành AI. Đà phục hồi của cổ phiếu công nghệ Mỹ tuần trước không kéo dài: Nasdaq 100 giảm 0,79%, S&P 500 mất 0,47%, trong khi Dow Jones tăng 0,41%, khi dòng tiền chuyển sang cổ phiếu phòng thủ và giá trị.
Kế hoạch huy động vốn của Meta làm nổi bật áp lực chi tiêu AI
Meta ghi nhận doanh thu và lợi nhuận vượt kỳ vọng, nhưng dòng tiền tự do âm rõ rệt và công ty đã nâng mạnh dự báo chi tiêu vốn năm 2026. Để có nguồn lực xây dựng hạ tầng AI, Meta dự kiến phát hành cổ phiếu mới và đang cân nhắc lập một loại cổ phiếu mới. Công ty cũng xem xét phát hành nợ, nhưng cho rằng vay đủ số vốn cần thiết có thể ảnh hưởng đến xếp hạng tín nhiệm, nên chuyển sang huy động vốn cổ phần.
Meta cho biết nhu cầu vốn lớn từ các phòng thí nghiệm AI, SpaceX và những tập đoàn như Alphabet, Amazon đang làm gia tăng cạnh tranh đối với nguồn vốn trên thị trường. Công ty muốn huy động sớm vì lo ngại nhiều doanh nghiệp khác sẽ tiếp tục hút vốn, khiến điều kiện tài chính thắt chặt hơn. Động thái này đáng chú ý bởi Meta có dòng tiền từ hoạt động quảng cáo ở quy mô lớn nhưng vẫn chọn phát hành cổ phiếu trong bối cảnh thị trường không thuận lợi, cho thấy công ty quan ngại về khả năng tiếp cận vốn trong thời gian tới.
Áp lực vốn lan từ các nhà cung cấp đám mây mới
Trước đây, mối lo của nhà đầu tư chủ yếu tập trung vào khả năng huy động vốn của các nhà cung cấp đám mây mới (neocloud). Các công ty này thường vay số tiền lớn để mua GPU của Nvidia, rồi cho các nhà cung cấp dịch vụ đám mây và phòng thí nghiệm AI thuê năng lực tính toán. Nhu cầu hiện chưa phải điểm nghẽn rõ nhất: CEO Nvidia Jensen Huang và các nhà phân tích đều nhận định nhu cầu tính toán AI vẫn mạnh; kết quả kinh doanh của TSMC và ASML cũng cho thấy hoạt động xây dựng hạ tầng liên quan tiếp tục tăng tốc.
Thách thức nằm ở nhu cầu vốn lớn, gánh nặng nợ và mức độ dễ tổn thương của mô hình kinh doanh khi thị trường suy yếu. Chênh lệch lợi suất tín dụng của CoreWeave đã nới rộng lên mức thường thấy ở doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính. Firmus rút kế hoạch IPO, mức định giá dự kiến cho đợt niêm yết của Nscale tại Anh bị đặt dấu hỏi, còn cổ phiếu Elice của Hàn Quốc ghi nhận phiên giao dịch đầu tiên tệ nhất trong số các thương vụ IPO lớn tại nước này. Trong tháng qua, Nebius và IREN cũng lần lượt giảm khoảng 30% đến 40%. Lãi suất vẫn cao và cạnh tranh vốn gay gắt hơn khiến mô hình vay tiền mua GPU rồi cho thuê phải đối mặt với chi phí tài chính tăng lên.
OpenAI hạ định giá, nguồn vốn trở thành nút thắt của AI
OpenAI đã hạ mức định giá mục tiêu cho vòng gọi vốn tiếp theo, dự kiến khoảng 30 tỷ USD, xuống còn 1.250 tỷ USD. Con số này thấp hơn mức định giá trước khi huy động vốn 1.400 tỷ USD được đề xuất ban đầu, nhưng vẫn cao hơn mức định giá hiện tại khoảng 852 tỷ USD. Công ty điều chỉnh sau khi nhà đầu tư phản đối mức giá ban đầu; nhu cầu đối với vòng gọi vốn này được cho là cũng yếu hơn các vòng trước. Anthropic dự kiến IPO vào tháng tới, có thể cung cấp thêm dấu hiệu về cách thị trường định giá mức tiêu hao tiền mặt, nhu cầu năng lực tính toán và con đường sinh lời của các công ty mô hình AI, dù kế hoạch phát hành vẫn còn bất định.
Các nguồn vốn của ngành AI gồm dòng tiền doanh nghiệp, trái phiếu, vốn cổ phần tư nhân và tín dụng tư nhân. Microsoft hiện vẫn là một trong số ít tập đoàn điện toán đám mây lớn duy trì dòng tiền tự do dương. Trong khi đó, Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft, SpaceX và Oracle đã phát hành tổng cộng hàng trăm tỷ USD trái phiếu trong năm 2026, làm dấy lên câu hỏi liệu thị trường trái phiếu doanh nghiệp xếp hạng đầu tư có đủ sức hấp thụ lượng cung này hay không. Khả năng các nhà đầu tư tư nhân tiếp tục rót vốn cho dự án AI cũng chưa rõ, khi các quỹ trong năm nay đã chịu tác động từ những khoản vay phần mềm gặp khó khăn và việc hạ định giá cổ phần.
Các cấu trúc tài trợ có sự tham gia của Nvidia và Broadcom đang trở thành nguồn vốn bổ sung cho ngành. Những hình thức này gồm pháp nhân ngoài bảng cân đối kế toán, bảo lãnh giá trị còn lại, cam kết mua năng lực tính toán, hỗ trợ thuê thiết bị và trái phiếu chuyển đổi. Trước đó, lãnh đạo Broadcom và Intel đã cảnh báo khả năng tiếp cận vốn và chi phí huy động có thể kìm hãm sự phát triển của AI. Jensen Huang mô tả nguồn lực khan hiếm then chốt là vốn lưu động cần thiết để duy trì tăng trưởng, chứ không chỉ là GPU hay điện năng. Vì vậy, câu hỏi của thị trường hiện không chỉ là có đủ chip và năng lượng hay không, mà còn là các cấu trúc tài trợ này có đáp ứng được nhu cầu vốn của quá trình mở rộng liên tục hay không.