Canada áp thuế trả đũa lên gần 280 tỷ đô la Mỹ hàng hóa Mỹ
Bắt đầu từ ngày 8/9/2026, chính phủ Canada tiến hành áp thuế trả đũa lên các mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ với quy mô khoảng 28 tỷ CAD (tương đương 20 tỷ USD). Danh sách sản phẩm chịu thuế bao gồm thép, đồ nội thất, áo phông cotton cùng hàng trăm loại khác, trong đó nhiều mặt hàng bị áp thuế lên đến 50%. Tuy nhiên, các mặt hàng hải sản như cá tươi và tôm hùm đã được loại khỏi danh sách do áp lực từ ngành thủy sản nội địa Canada, cho thấy sự cân nhắc phức tạp trong việc áp các biện pháp trả đũa đối với đối tác thương mại lớn nhất.
Đàm phán thương mại Canada - Mỹ đình trệ, chưa có tiến triển rõ rệt
Mặc dù cả hai bên đều bày tỏ mong muốn đạt thỏa thuận thương mại ổn định, các cuộc đàm phán kể từ khi thất bại vào cuối tháng 8 không có dấu hiệu nối lại hiệu quả. Thủ tướng Canada, ông Mark Carney, khẳng định sẵn sàng mở lại đàm phán nhằm tìm giải pháp hài hòa lợi ích đôi bên. Trong khi đó, đại diện thương mại Mỹ, ông Jameson Greer, cho biết “quyền chủ động hiện nằm ở phía Canada” và tiết lộ mức giao tiếp giữa hai bên gần như không có sau khi đàm phán đổ vỡ. Đồng thời, phía Mỹ cảnh báo khả năng tiếp tục áp thuế trả đũa lên một số mặt hàng nhập khẩu từ Canada.
Chính quyền Mỹ tăng cường áp lực thuế và lời lẽ gây tranh cãi từ Tổng thống Trump
Trong tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ cắt đứt mọi quan hệ kinh doanh với hãng máy bay Bombardier của Canada nếu không chuyển dây chuyền sản xuất sang Mỹ. Bombardier là doanh nghiệp quan trọng đối với kinh tế Canada, góp hơn 7 tỷ CAD vào GDP năm 2024. Ngoài ra, ông Trump còn chỉ trích tỉ giá hối đoái Canada trên mạng xã hội và sử dụng bản đồ nhằm ngụ ý cả vùng Bắc Mỹ, gồm Canada, thuộc lãnh thổ Mỹ. Những phát ngôn này làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ thương mại song phương.
Tốc độ thương mại song phương khổng lồ và lịch sử áp thuế
Năm 2025, tổng giá trị thương mại giữa Canada và Mỹ đạt gần 9000 tỷ USD. Mỹ hiện áp thuế từ 25% lên ô tô, xe tải, thép và nhôm nhập khẩu từ Canada. Trong tháng 8, chính phủ Trump tiếp tục áp thêm mức thuế 50% đối với các mặt hàng như sữa, rượu, gậy khúc côn cầu và nước hoa. Canada đáp trả bằng chiến lược "thuế đồng đô la", tăng phạm vi thuế trả đũa xuống nhiều loại hàng hóa Mỹ ngoài các sản phẩm công nghiệp đã có thuế trước đó.
Tác động lên kinh tế và doanh nghiệp: việc làm có biến động
Dữ liệu mới nhất cho thấy GDP Canada quý 2 năm 2026 tăng trưởng 3,3%. Từ tháng 4 đến tháng 7, nền kinh tế tạo thêm 181.000 việc làm nhưng trong tháng 8 đã mất đi khoảng 41.000 vị trí, phần nào do cuộc chiến thuế quan và đàm phán đình trệ. Ngành sản xuất có phần ổn định hơn, nhờ người tiêu dùng và doanh nghiệp tăng cường sử dụng hàng nội địa. Phòng Thương mại Canada kêu gọi chính phủ tìm kiếm biện pháp phản ứng chính xác hơn nhằm tránh làm leo thang xung đột. Chủ tịch kiêm CEO Candice Lane nhận định các doanh nghiệp hiểu được lý do phản ứng nhưng cũng lo ngại kéo dài tranh chấp thương mại có thể ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường kinh doanh, do đó họ đang chuẩn bị cho các kịch bản lâu dài.
Ngành nghề phản hồi và nỗ lực đa dạng hóa thị trường
Ngành thủy sản Canada hoan nghênh quyết định loại bỏ thuế đối với hải sản, nhất là ngành tôm hùm vốn phụ thuộc vào nhập khẩu từ Mỹ để chế biến và xuất khẩu. Thủ tướng Carney cam kết tiếp tục thúc đẩy chính sách đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Số liệu mới cho thấy tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ của Canada đã giảm từ 75% trước khi xảy ra chiến tranh thương mại xuống còn 66%, minh chứng cho bước đi giảm phụ thuộc dần vào thị trường Mỹ.